Οι Black Fridays του Φεστιβάλ, που κόβουν βόλτες στα απαγορευμένα και σκοτεινά μονοπάτια του cult και του horror, επιστρέφουν την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου (23:00), στο Ολύμπιον, με μία από τις σπουδαιότερες ταινίες ψυχολογικού τρόμου στην ιστορία του σινεμά, το εκθαμβωτικό Μια μορφή στο παράθυρο (The Innocents, 1961) του Τζακ Κλέιτον.
Με πρώτη ύλη τη θρυλική νουβέλα Το στρίψιμο της βίδας (The Turn of the Screw, 1898) του Χένρι Τζέιμς, το Μια μορφή στο παράθυρο φιγουράρει στην προσωπική λίστα του Μάρτιν Σκορσέζε με τις σπουδαιότερες ταινίες τρόμου όλων των εποχών, ενώ έχει επανειλημμένα αναφερθεί ως σημείο αναφοράς και πηγή έμπνευσης από τους πιο καταξιωμένους σκηνοθέτες του είδους, όπως οι Τζορτζ Ρομέρο, Τζον Κάρπεντερ και Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο.
Ο Κλέιτον αξιοποίησε στην εντέλεια μια σειρά από τεχνικά-εκφραστικά μέσα, κατορθώνοντας να προσδώσει μια βασανιστική αίσθηση ανοίκειου ακόμη και στις πιο φαινομενικά ανύποπτες στιγμές. Οι φιγούρες που θαρρείς κρέμονται από τις άκρες των κάδρων και η ονειρώδης υπέρθεση εικόνων. Το απόκοσμο βάθος πεδίου και ο μινιμαλιστικός φωτισμός από τον διευθυντή φωτογραφίας Φρέντι Φράνσις (ο οποίος σε διάφορα πλάνα είχε χρωματίσει με μπογιά τους φακούς ώστε να πετύχει ένα πολυστρωματικό μαύρο). Τα αποπροσανατολιστικά ηχητικά εφέ από την Ντάφνι Όραμ και οι παραμορφωτικές γωνίες λήψης. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με δύο παιδικές ερμηνείες που γεννούν ένα γνήσιο κύμα αμηχανίας, συνθέτουν ένα γοτθικό κομψοτέχνημα, που φαντάζει πρωτοποριακό και τολμηρό μέχρι και σήμερα.
Παράλληλα, η ταινία χρωστά μεγάλο μέρος της γοητείας σε ένα πολυδιάστατο σενάριο, το οποίο πέρασε από πολλά στάδια διορθώσεων και φινιρίσματος μέχρι να αποκτήσει την τελική του μορφή. Η αρχική εκδοχή του σεναρίου από τον Ουίλιαμ Άρτσιμπαλντ βασίστηκε στο θεατρικό έργο που είχε γράψει ο ίδιος περίπου δέκα χρόνια νωρίτερα, ωστόσο ο Κλέιτον (ένας από τους πιο διαπρεπείς σκηνοθέτες λογοτεχνικών μεταφορών στο σινεμά) ήθελε πάση θυσία να αναδύεται μια αμφιλεγόμενη αίσθηση διφορούμενου πίσω από τα διάφορα ανεξήγητα συμβάντα της πλοκής. Και για να πετύχει τον στόχο του, έσπευσε να ζητήσει εκλεκτή βοήθεια.
Ο Τρούμαν Καπότε, λάτρης της νουβέλας του Χένρι Τζέιμς αλλά και φανατικός κινηματογραφόφιλος, αποδέχθηκε με χαρά την πρό(σ)κληση του Κλέιτον να αναδιαμορφώσει το σενάριο, πραγματοποιώντας μάλιστα διάλειμμα τριών εβδομάδων από τη συγγραφή του Εν ψυχρώ, του αριστουργήματος δηλαδή που καθόρισε την καριέρα του. Στη νέα του μορφή, το σενάριο συνέδεσε τα μεταφυσικά φαινόμενα με τη σεξουαλική και κοινωνική καταπίεση μιας ολόκληρης εποχή, θόλωσε αμετάκλητα τα όρια ανάμεσα στη φαντασία των ηρώων και τη φιλμική πραγματικότητα και οδήγησε την ιστορία σε συναρπαστικά φροϋδικά μονοπάτια. Εξάλλου, όπως όλοι γνωρίζουμε, τίποτα δεν είναι πιο τρομακτικό από τα σκοτάδια του ανθρώπινου μυαλού.
Ποια είναι η ταινία που θα προβληθεί
Μια μορφή στο παράθυρο / The Innocents
(Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, 1961)
Σκηνοθεσία: Τζακ Κλέιτον / Jack Clayton. Σενάριο: William Archibald, Truman Capote, βασισμένο στο βιβλίο Το στρίψιμο της βίδας του Χένρι Τζέιμς. Πρωταγωνιστούν: Deborah Kerr, Peter Wyngarde, Megs Jenkins, Michael Redgrave, Martin Stephens, Pamela Franklin, Clytie Jessop, Isla Cameron. Γλώσσα: Αγγλικά. Ασπρόμαυρη, 100΄
Βικτωριανή Αγγλία, σε μια απομονωμένη έπαυλη. Μια νεαρή γκουβερνάντα αναλαμβάνει την ανατροφή και τη φροντίδα δύο μικρών παιδιών, που έχουν μείνει ορφανά και υπό την επίβλεψη ενός θείου που δεν βλέπει την ώρα να απαλλαγεί από την ευθύνη τους. Πολύ γρήγορα όμως, η νέα γκουβερνάντα (η προκάτοχος της οποίας έφυγε αναπάντεχα από τη ζωή) θα αντιληφθεί ότι ολόγυρά τους υπάρχουν μορφές και οντότητες που ίσως και να μην ανήκουν στον κόσμο των ζωντανών. Παράλληλα, υποψιάζεται ότι τα δύο αδέρφια συμπεριφέρονται αλλόκοτα επειδή βρίσκονται υπό την επήρεια σκοτεινών μεταφυσικών δυνάμεων.
