Ουκρανοί, Αμερικανοί και Ρώσοι διαπραγματευτές ξεκίνησαν σήμερα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τις πρώτες τριμερείς συνομιλίες με αντικείμενο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, σε μια εξέλιξη που μέχρι πριν από λίγες ημέρες φάνταζε απίθανη. Οι επαφές στο Άμπου Ντάμπι έρχονται μία ημέρα μετά τη συνάντηση Τραμπ–Ζελένσκι στο Νταβός και λίγες ώρες αφότου ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ είχε πολύωρες νυχτερινές συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο.
Τη συμμετοχή της Ρωσίας στην «πρώτη συνεδρίαση της τριμερούς ομάδας εργασίας για ζητήματα ασφάλειας» επιβεβαίωσε ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ, χαρακτηρίζοντας τις επαφές «εξαιρετικά ουσιαστικές, εποικοδομητικές και ειλικρινείς». Παράλληλα, ωστόσο, έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι χωρίς επίλυση του εδαφικού ζητήματος «δεν πρέπει να αναμένεται μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση», τονίζοντας πως η Μόσχα θα συνεχίσει να επιδιώκει τους στόχους της «και στο πεδίο της μάχης», όπου –όπως είπε– οι ρωσικές δυνάμεις διατηρούν τη στρατηγική πρωτοβουλία.
Η σκληρή αυτή γραμμή αποτυπώθηκε και στις δηλώσεις του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ο οποίος επανέλαβε ότι βασική προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου είναι η αποχώρηση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων από το Ντονμπάς. «Η θέση της Ρωσίας είναι γνωστή: η Ουκρανία πρέπει να εγκαταλείψει το έδαφος του Ντονμπάς. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική προϋπόθεση», δήλωσε, θέση που το Κίεβο θεωρεί απαράδεκτη.
Η Ρωσία ελέγχει σήμερα περίπου το 20% της ουκρανικής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένου σχεδόν ολόκληρου του Λουγκάνσκ και τμημάτων των περιοχών Ντονέτσκ, Χερσώνα και Ζαπορίζια, γεγονός που καθιστά το εδαφικό ζήτημα τον βασικό κόμβο των διαπραγματεύσεων.
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ενέκρινε επίσημα τη διαπραγματευτική ομάδα της Ουκρανίας που θα συμμετάσχει στις συνομιλίες της Παρασκευής και του Σαββάτου. Στις πρώτες του δηλώσεις σημείωσε ότι είχε ανοιχτή διαβούλευση με την αντιπροσωπεία του Κιέβου και διαβεβαίωσε πως η ομάδα «γνωρίζει τι πρέπει να κάνει». Όπως είπε, συζητήθηκε τόσο το πλαίσιο όσο και το επιθυμητό αποτέλεσμα των επαφών, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσαρμοστεί η μορφή των συνομιλιών ανάλογα με την πορεία του διαλόγου, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια διαδικασία που πραγματοποιείται «για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό». Παράλληλα, ανέφερε ότι θα βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τους διαπραγματευτές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σύνθεση των αντιπροσωπειών. Η Μόσχα επέλεξε να στείλει στρατιωτική ομάδα υπό τον ναύαρχο Ιγκόρ Κοστιούκοφ, επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών της GRU, πρόσωπο υψηλού κύρους αλλά και υπό καθεστώς διεθνών κυρώσεων. Η επιλογή αυτή ερμηνεύεται από διεθνείς αναλυτές ως ένδειξη ότι η Ρωσία θέλει να περιορίσει το εύρος των συζητήσεων και να ελέγξει τον ρυθμό των εξελίξεων. Αντίθετα, η Ουκρανία στέλνει ένα μεικτό σχήμα κορυφαίων πολιτικών, διπλωματών και αξιωματούχων ασφαλείας, ενώ οι ΗΠΑ εκπροσωπούνται από τον Στιβ Γουίτκοφ, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον σύμβουλο του Λευκού Οίκου Τζος Γκρούνμπαουμ.
Η πρώτη αυτή τριμερής συνάντηση έγινε γνωστή αιφνιδιαστικά, όταν την ανακοίνωσε ο Ζελένσκι στο Νταβός, προκαλώντας ερωτήματα για το αν αιφνιδιάστηκε και το ίδιο το Κρεμλίνο. Όπως σχολιάζουν διεθνή μέσα, το γεγονός ότι οι τρεις πλευρές κάθονται για πρώτη φορά στο ίδιο τραπέζι σε «επίπεδο διαπραγματευτών» συνιστά από μόνο του ένα βήμα μπροστά, ακόμη κι αν οι διαφορές παραμένουν αγεφύρωτες.
Ο ίδιος ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι «ένα βήμα –ελπίζουμε προς τον τερματισμό του πολέμου– αν και μπορούν να συμβούν διαφορετικά πράγματα», σημειώνοντας παράλληλα ότι έχει συμφωνήσει με τις ΗΠΑ σε εγγυήσεις ασφαλείας. Την ίδια ώρα, επικριτές της Μόσχας εκτιμούν ότι η σύνθεση της ρωσικής αντιπροσωπείας και η επιμονή στις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις αποτελούν ένδειξη πως το Κρεμλίνο επιχειρεί να κερδίσει χρόνο, περιμένοντας περαιτέρω στρατιωτικά κέρδη στο πεδίο πριν προχωρήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις.
Με πληροφορίες του CNN/Guardian
