Σχέδιο 20 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία παρουσίασε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έπειτα από εβδομάδες διαπραγματεύσεων μεταξύ Κιέβου και Ουάσινγκτον. Το σχέδιο βασίζεται σε αρχικό αμερικανικό προσχέδιο 28 σημείων, το οποίο όμως τροποποιήθηκε σημαντικά, καθώς απομακρύνθηκε από βασικές ρωσικές απαιτήσεις.
Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, δύο κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ: ο έλεγχος του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια και το καθεστώς της περιοχής του Ντονμπάς.
Το έγγραφο των 20 σημείων αναμένεται να παραδοθεί στη Μόσχα εντός της 24ης Δεκεμβρίου. Αν εγκριθεί, θα απαιτηθεί υπογραφή από Ουκρανία, ΗΠΑ, Ευρώπη και Ρωσία, αν και οι Ευρωπαίοι υπογράφοντες δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί.
Παράλληλα, προβλέπεται τριμερές πλαίσιο εγγυήσεων ασφαλείας Ουκρανίας, ΗΠΑ και Ευρώπης, καθώς και διμερής συμφωνία Κιέβου–Ουάσινγκτον. Ξεχωριστό έγγραφο αφορά την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας, το οποίο χαρακτηρίζεται ως «οδικός χάρτης για την ευημερία της Ουκρανίας».
Τα βασικά αγκάθια
Ο Ζελένσκι ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία για: την περιοχή του Ντονέτσκ και τον πυρηνικό σταθμό Ζαπορίζια, υπογραμμίζοντας ότι τα εδαφικά ζητήματα πρέπει να συζητηθούν σε επίπεδο ηγετών.
Το Κίεβο κατάφερε να αφαιρέσει από το νέο σχέδιο την πρόβλεψη που απαιτούσε από την Ουκρανία να αποσυρθεί από το 20% του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να ελέγχει, καθώς και την επίσημη αναγνώριση κατεχόμενων περιοχών ως ρωσικών. Επίσης, αφαιρέθηκε η νομική εγκατάλειψη της επιδίωξης ένταξης στο ΝΑΤΟ, αν και οι ΗΠΑ διατηρούν επιφυλάξεις για μια τέτοια εξέλιξη.
Αναλυτικά τα 20 σημεία του σχεδίου
-
Επιβεβαίωση ότι η Ουκρανία είναι κυρίαρχο κράτος.
-
Πλήρης και αδιαμφισβήτητη συμφωνία μη επιθετικότητας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με μηχανισμό παρακολούθησης της γραμμής σύγκρουσης μέσω δορυφόρων.
-
Παροχή εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία.
-
Διατήρηση των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας στους 800.000 στρατιώτες σε καιρό ειρήνης.
-
Εγγυήσεις τύπου Άρθρου 5 από ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκές χώρες, με επανενεργοποίηση κυρώσεων σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης και ακύρωση εγγυήσεων αν η Ουκρανία επιτεθεί πρώτη.
-
Διατήρηση όλων των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών ασφαλείας της Ουκρανίας με περίπου 30 χώρες.
-
Νομική δέσμευση της Ρωσίας για μη επιθετικότητα προς την Ευρώπη και την Ουκρανία, με επικύρωση από τη ρωσική Δούμα.
-
Ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε καθορισμένο χρονικό ορίζοντα και προσωρινή προνομιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
-
Πακέτο παγκόσμιας ανάπτυξης με επενδύσεις σε τεχνολογία, υποδομές, ενέργεια, ανοικοδόμηση πόλεων και εξόρυξη φυσικών πόρων.
-
Δημιουργία ταμείων ανασυγκρότησης με στόχο τη συγκέντρωση 800 δισ. δολαρίων για τις ζημιές του πολέμου.
-
Επιτάχυνση διαπραγματεύσεων για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ.
-
Επαναβεβαίωση της δέσμευσης της Ουκρανίας ως μη πυρηνικού κράτους.
-
Έλεγχος και αποστρατιωτικοποίηση του πυρηνικού σταθμού Ζαπορίζια και αποκατάσταση του υδροηλεκτρικού σταθμού Καχόβκα, με διαφωνία Κιέβου για οποιαδήποτε ρωσική εποπτεία.
-
Προώθηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε Ρωσία και Ουκρανία για ανεκτικότητα, πολιτισμική κατανόηση και προστασία μειονοτήτων.
-
Αναγνώριση ως de facto γραμμής μετώπου της γραμμής ανάπτυξης στρατευμάτων σε Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα.
-
Απόσυρση ρωσικών στρατευμάτων από Ντνιεπροπετρόφσκ, Μικολάιβ, Σούμι και Χάρκοβ για την εφαρμογή της συμφωνίας.
-
Ανάπτυξη διεθνών δυνάμεων για την παρακολούθηση της εκεχειρίας.
-
Δέσμευση επίλυσης διαφορών αποκλειστικά με διπλωματικά μέσα και σεβασμό των Συμβάσεων της Γενεύης.
-
Διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα και τον Δνείπερο, με αποστρατιωτικοποίηση της χερσονήσου Κινμπούρν.
-
Άμεση κατάπαυση του πυρός μόλις συμφωνήσουν όλα τα μέρη, με νομικά δεσμευτική συμφωνία και μηχανισμό επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση παραβιάσεων.
Ο Ζελένσκι ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε απόσυρση ουκρανικών στρατευμάτων θα πρέπει να εγκριθεί με δημοψήφισμα, ενώ προεδρικές εκλογές στην Ουκρανία θα διεξαχθούν μόνο μετά την υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας.
