Με συνεργεία στην οδό Αγίας Σοφίας, στο τμήμα κάτω από την Τσιμισκή, θα εκκινήσει η φετινή χρονιά για τη Θεσσαλονίκη σε επίπεδο έργων. Η πεζοδρόμηση και του υπόλοιπου τμήματος αυτής της κεντρικής αρτηρίας είναι το έργο που θα κάνει… ποδαρικό για το 2026, μια χρονιά που θα είναι χρονιά δημοπρατήσεων και έναρξης νέων έργων αν δεν υπάρξει κάποιο εμπόδιο για τον σχεδιασμό της διοίκησης Αγγελούδη στον δήμο Θεσσαλονίκης.
Ήδη εντός του Ιανουαρίου αναμένεται και η δημοπράτηση του εμβληματικού έργου της ανάπλασης του άξονα της Αριστοτέλους, μετά και την υπογραφή από την περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, Αθηνά Αηδονά, της σύμβασης χρηματοδότησης του έργου από το ΕΣΠΑ Κεντρικής Μακεδονίας, ύψους 26,3 εκατ. ευρώ.
Η ολοκλήρωση της πεζοδρόμησης της Αγίας Σοφίας και η Αριστοτέλους είναι τα δύο από τα έξι εμβληματικά έργα για τα οποία οι διαδικασίες θα «τρέξουν» το 2026 και τα οποία θα αλλάξουν την εικόνα της πόλης της Θεσσαλονίκης τα επόμενα χρόνια.
Πεζοδρομείται η Αγίας Σοφίας μέχρι τη θάλασσα
Αρχίζει αυτόν τον μήνα, με χρηματοδότηση εξασφαλισμένη, το έργο της πεζοδρόμησης του υπόλοιπου τμήματος του άξονα της Αγίας Σοφίας από την Τσιμισκή έως τη λεωφόρο Νίκης. Πρόκειται για ένα έργο που είχε δρομολογηθεί επί δημαρχίας Γ.Μπουτάρη με μελέτη ολοκληρωμένη από τότε.
Η ανάπλαση περιλαμβάνει δύο βασικά σκέλη:
Α΄ τμήμα (Τσιμισκή – Μητροπόλεως): Δημιουργείται εμπορικός πεζόδρομος με την προσθήκη μίας λωρίδας ήπιας κυκλοφορίας εντός του, χωρίς τη δυνατότητα στάσης ή στάθμευσης, ώστε να εξασφαλιστεί ομαλή κυκλοφοριακή ροή.
Β΄ τμήμα (Μητροπόλεως – Λ. Νίκης): Διαμορφώνεται η νέα «πλατεία Μητρόπολης», με χαρακτήρα εκβολής του άξονα προς τη θάλασσα. Περιλαμβάνει τη δημιουργία υδάτινης επιφάνειας που θα καταλήγει σε κρήνη πόσιμου νερού, καθώς και την τοποθέτηση φωτεινών στηλών κατά μήκος της πλατείας.
Όπως πρώτη είχε γράψει η «Θεσσαλονίκη», στο πλαίσιο του έργου έχει γίνει συμφωνία με τον μητροπολίτη Φιλόθεο για την κατεδάφιση του χαμηλού περιτειχίσματος του αύλειου χώρου της Μητρόπολης, ώστε ο χώρος να «ανοίξει» και να αναδυθεί η νέα πλατεία.
Οι εργασίες θα αρχίσουν μετά τις γιορτές, από τα μέσα έως τα τέλη Ιανουαρίου. Η συνολική διάρκεια του έργου διαμορφώνεται στους 14 μήνες.
Καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών, θα αντιδρομηθεί προσωρινά η οδός Καρόλου Ντηλ, από την οδό Τσιμισκή έως τη λεωφόρο Νίκης, ώστε να εξυπηρετείται η κίνηση των οχημάτων που δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν την Αγίας Σοφίας για πρόσβαση προς τη λ. Νίκης.
Λίφτινγκ στον άξονα της Αριστοτέλους
Εντός Ιανουαρίου αναμένονται οι εξελίξεις για την ανάπλαση της Αριστοτέλους, σε μελέτη της ομάδας του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, που είχε προκύψει από αρχιτεκτονικό διαγωνισμό και που στο παρελθόν είχε προκαλέσει συζητήσεις καθώς προέβλεπε φοίνικες σε κεντρικό σημείο του άξονα.
Τελικά, οι φοίνικες φεύγουν, μένουν οι μανώλιες που ευδοκίμησαν στην Αριστοτέλους και ήδη την κάνουν πιο όμορφη, ενώ μετά από τις τελικές παρατηρήσεις του δήμου και της Εφορείας Αρχαιοτήτων το έργο προβλέπει συνολική έκταση παρέμβασης σε περίπου 32.500 τ.μ., συμπεριλαμβανομένων και των πεζοδρομίων της παραλιακής Λεωφόρου Νίκης έως τις οδούς Πλουτάρχου και Δημοσθένους.
Οι παρεμβάσεις θα γίνουν στην πλατεία Αριστοτέλους, στον άξονα της Αριστοτέλους ως την Εγνατία, αλλά και στο «πέταλο», την πλατεία της Αριστοτέλους στο ύψος της Εγνατίας.
Κεντρική αρτηρία περιπάτου, πλάτους 9 μ., θα γίνει αυτή που σήμερα καταλαμβάνεται από πράσινο, στη μέση κατά μήκος του άξονα, η οποία ορίζεται από ζώνες φύτευσης και καθιστικών, 6,5 μέτρων. Επίσης προβλέπεται ζώνη διέλευσης οχημάτων Έκτακτης Ανάγκης και τροφοδοσίας, ελάχιστου. πλάτους 3,50μ.
Επιπλέον, θα γίνει ανάπλαση στις ζώνες κίνησης των στοών των κτηρίων.
Στην πλατεία επί της οδού Εγνατίας απομακρύνεται η στάση και καταργείται η διέλευση των λεωφορείων. Το έργο περιλαμβάνει τον ανασχεδιασμό των υπογείων χώρων υγιεινής στην υφιστάμενη θέση τους, πλησίον της οδού Τσιμισκή, με νέα διάταξη και προσβάσεις
Στο πλαίσιο του έργου θα γίνει αντικατάσταση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης ακαθάρτων και ομβρίων, σε συνεργασία με την ΕΥΑΘ ΑΕ. Παράλληλα, υπάρχει και μνημόνιο συνεργασίας του δήμου με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης για την υλοποίηση διακριτού υποέργου που αφορά αρχαιολογικές έρευνες και εργασίες στο πλαίσιο της ανάπλασης. Η διάρκεια υλοποίησης του έργου ορίζεται σε περίπου 32 μήνες.
Ξύλινο ντεκ στην παλιά παραλία
Με μια διαδικασία που έφερε τη δημοπράτηση του έργου νωρίτερα, αν και υπάρχουν αντιδράσεις από μερίδα του τεχνικού κόσμου, η διοίκηση Αγγελούδη είναι έτοιμη να προχωρήσει σε δημοπράτηση του ξύλινου ντεκ επί πασσάλων που θα διαπλατύνει το επικίνδυνα… στενό πλακόστρωτο της παλιάς Παραλίας, από τον Λευκό Πύργο έως τον Α’ προβλήτα. Η διοίκηση εξηγεί ότι η επιλογή του ξύλινου καταστρώματος επί πασσάλων, έναντι παλαιότερων προτάσεων «μπαζώματος», έγινε επειδή διασφαλίζει τον αναστρέψιμο χαρακτήρα της επέμβασης, είναι φιλική λύση προς το θαλάσσιο περιβάλλον και σέβεται τη φυσιογνωμία του παραλιακού μετώπου, αποφεύγοντας μόνιμες αλλοιώσεις.
Πρόκειται για το έργο της επέκτασης του πλακόστρωτου με ξύλινο κατάστρωμα μήκους 1.100 μέτρων και πλάτους 12 μέτρων, στηριγμένο σε 352 πασσάλους.
Προβλέπεται επίσης ανάχωμα από φυσικούς ογκόλιθους και λιθορριπή για προστασία από την κυματική ενέργεια, νέο κρηπίδωμα στο ανατολικό άκρο μήκους 21 μ., τέσσερις ύφαλοι κυματοθραύστες μήκους 230 μ. ο καθένας, ποδηλατόδρομος πλάτους 3 μ. και σύνοδα έργα ηλεκτροφωτισμού, καθιστικά, αναβαθμούς, κλίμακες διάσωσης, έργα ομβρίων, διαδρομές τυφλών.
Ο ενδεικτικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 35 – 40 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ και προβλέπεται να συγχρηματοδοτηθεί από κοινοτικούς πόρους. Η συνολική διάρκεια μελέτης και κατασκευής εκτιμάται σε 26 μήνες, εκ των οποίων οι 23 αφορούν καθαρά την κατασκευή.
Αλλαγές στην πλατεία Δημοκρατίας
Δημοπράτηση μέσα στην άνοιξη προβλέπεται και για την παραμελημένη πλατεία Δημοκρατίας. Για το έργο, που θα αποτελεί την πρώτη σχετική παρέμβαση που θα έχει γίνει σε βάθος δεκαετιών, έχουν προηγηθεί οι παρατηρήσεις του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.
Οι παρεμβάσεις που προβλέπονται σχεδιαστικά, δίνουν προτεραιότητα στους πεζούς και το πράσινο. Συγκεκριμένα προβλέπονται: διαπλάτυνση πεζοδρομίων, μετατροπή των παράπλευρων δρόμων σε οδούς ήπιας κυκλοφορίας, νέος φωτισμός, τοποθέτηση καθιστικών, δενδροφυτεύσεις και ενίσχυση του πρασίνου, αλλά και ασφαλτοστρώσεις.
Συγκεκριμένα, πέρα από την ίδια την πλατεία Δημοκρατίας, οι παρεμβάσεις επεκτείνονται στην οδό Ειρήνης, όπου θα διαμορφωθεί χώρος πρασίνου με καθιστικά, την οδό Μοσκώφ, καθώς και τους παράδρομους, όπου θα προβλέπεται μόνο οριοθετημένη, χαμηλής όχλησης διέλευση οχημάτων.
Εργολάβος στην πλατεία Ελευθερίας
Αν και βρισκόμαστε ήδη στην τρίτη προσφυγή που κατατέθηκε από ενδιαφερόμενο εργολάβο, στόχος είναι η «οριστική τοποθέτηση εργολάβου» εντός του 2026 για την πολύπαθη πλατεία Ελευθερίας, που πρόκειται να μετατραπεί σε Πάρκο Μνήμης, αφιερωμένο στα θύματα του Ολοκαυτώματος.
Το έργο, το οποίο σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονες Θέμη Χατζηγιαννόπουλο και Κωνσταντίνο Χαραλαμπίδη από το 2013, περιλαμβάνει τη βιοκλιματική της αναβάθμιση και ανάδειξη ιστορικών στοιχείων. Η χρηματοδότησή του είναι εξασφαλισμένη από το Πράσινο Ταμείο.
Το Μνημείο του Ολοκαυτώματος θα μεταφερθεί σε περίοπτη θέση και θα αναδειχθεί περαιτέρω με ειδική φωτιστική εγκατάσταση, τιμώντας τη μνήμη των περίπου 50.000 Εβραίων της Θεσσαλονίκης που μαρτύρησαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Η πλατεία θα διαθέτει επίσης ένα «ηλιακό ρολόι», που θα λειτουργεί ως μία υπαίθρια οθόνη, όπου μέσω μίας στήλης, θα επισημαίνει με ακρίβεια σημεία ιστορικού ενδιαφέροντος της πλατείας, ενώ η υπαίθρια οθόνη θα παρέχει πληροφορίες για τα τρέχοντα και ιστορικά γεγονότα της πόλης.
Επίσης, τα επιδαπέδια φωτιστικά σώματα θα αναπαριστούν τις χαράξεις των παλιών δρόμων και κτηρίων της πόλης, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή ατμόσφαιρα που θα συνδέει το παρελθόν με το παρόν.
Αξιοποιείται μετά από χρόνια η πλατεία Διοικητηρίου
Η πλατεία Διοικητηρίου, απέναντι από το διατηρητέο κτήριο όπου στεγάζεται το υπουργείο Μακεδονίας Θράκης – είναι μια από τις πιο εμβληματικές της Θεσσαλονίκης, που στο παρελθόν γνώρισε καλύτερες εποχές από τη σημερινή. Στόχος είναι και το έργο αυτό να προχωρήσει εντός του 2026, αλλάζοντας τη σημερινή εικόνα εγκατάλειψης.
Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η συνύπαρξη του δημόσιου χώρου με τα αρχαιολογικά ευρήματα. Όπως έχει αναφερθεί, περίπου 35%-40% της έκτασης θα αφιερωθεί στην ανάδειξη των αρχαιοτήτων, ενώ το υπόλοιπο 60-65% (περίπου τα 2/3 ) θα λειτουργήσει ως δημόσιος χώρος.
Με βάση τον σχεδιασμό, που είχε αναδείξει η «Θεσσαλονίκη» ήδη από τα πρώτα της φύλλα, προβλέπεται ότι ανάμεσα στα δύο επίπεδα θα διαμορφωθεί μία διαδρομή μεγάλης κλίμακας, η οποία θα διασχίζει τον αρχαιολογικό χώρο και θα ενώνει τα δύο τμήματα της πλατείας, στο βόρειο τμήμα θα δημιουργηθούν μεγάλα σκαλοπάτια για την ανάπαυση των επισκεπτών, ενώ στο νότια πλευρά θα φυτευτούν δέντρα.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
