Του Γιώργου Παπαδημητρίου
Στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία δέκα χρόνια η τουρκική γλώσσα μιλιέται και ακούγεται συχνότερα. Οι Τούρκοι που συναντά κανείς δεν περιορίζονται γύρω από το Τουρκικό Προξενείο, δηλαδή στις οδούς Αγίου Δημητρίου, Κασσάνδρου, Εθνικής Αμύνης, Αγίας Σοφίας και τους μικρότερους κάθετους δρόμους. Και φυσικά δεν πρόκειται μόνο για τουρίστες που επισκέπτονται την κατοικία του Κεμάλ Ατατούρκ, που λειτουργεί ως μουσείο.
Αντίθετα, όλο και περισσότεροι επενδύουν σε αγορά ακινήτου στη Θεσσαλονίκη και μάλιστα κάποιοι από αυτούς γίνονται κάτοικοί της.
Οι υπόλοιποι επενδύουν προκειμένου να κρατήσουν μία πόρτα ανοιχτή στην Ευρώπη και να αποκτήσουν την πολυπόθητη Golden Visa εξασφαλίζοντας άδεια διαμονής στη χώρα μας και ελύθερη μετακίνηση στις χώρες της Σένγκεν.
Ειδικότερα, την τελευταία δεκαετία, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος στη γείτονα το 2016, οι Τούρκοι αγοραστές αποτελούν σημαντικό κομμάτι της αγοράς ακινήτων στην πόλη σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνο Τζάρο.
Ειδικά μεταξύ 2021 και 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία στα οποία συγκλίνουν εξειδικευμένα μεσιτικά γραφεία της πόλης, παρατηρήθηκε μεγάλη έξαρση στη ζήτηση κατοικιών από Τούρκους, οι οποίοι με επένδυση 250.000 ευρώ αποκτούσαν σπίτι στη Θεσσαλονίκη και μια χρυσή βίζα. Το όριο αυτό υπερτριπλασιάστηκε από τον Σεπτέμβριο του 2024 και ανήλθε στις 800.000 ευρώ. Υπάρχει όμως το παραθυράκι των επαγγελματικών χώρων, που μετατρέπονται σε κατοικίες, για την απόκτηση των οποίων είναι ακόμη και σήμερα αρκετό το ποσό των 250.000 ευρώ προκειμένου να αποκτήσει κανείς χρυσή βίζα. Το ίδιο ποσό αφορά και τα διατηρητέα που προορίζονται για ανακατασκευή.
Έτσι, ειδικά το τελευταίο οκτάμηνο, σύμφωνα με τον Άγγελο Αδέμη της Ademis Real Estate, παρατηρείται μία ιδιαίτερα αυξητική τάση στη ζήτηση ακινήτων από πλευράς Τούρκων πολιτών. Ψάχνουν, κλείνουν ραντεβού για να δουν τους χώρους, παζαρεύουν, καπαρώνουν και προχωρούν στην αγορά μπαίνοντας στη σειρά για την απόκτηση της βίζας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Τούρκοι αγοραστές επιλέγουν πλέον σχεδόν αποκλειστικά επαγγελματικούς χώρους (παλιές βιοτεχνίες ή καταστήματα) τα οποία μετατρέπουν σε κατοικίες, καθώς η αλλαγή χρήσης είναι η πιο συμφέρουσα λύση για να εξασφαλίσουν τη χρυσή βίζα. Έτσι, εκτός από τους παλιούς επαγγελματικούς χώρους, έχουν ζήτηση και οι επαγγελματίες που φροντίζουν για την διευθέτηση των εργασιών και των διαδικασιών που απαιτούνται ώστε να αλλάξει χρήση το ακίνητο που αγοράστηκε ώστε να γίνει κατοικία και να διευθετηθεί η γραφειοκρατία για την έκδοση βίζας.
Γιατί μας προτιμούν
Οι Τούρκοι πολίτες ούτως ή άλλως επιθυμούν πρόσβαση στην Ευρώπη και η γειτονική τους Ελλάδα αποτελεί συμφέρουσα λύση. Πολλοί από αυτούς μάλιστα νιώθουν πιο οικεία με τη Θεσσαλονίκη για πολλούς λόγους με πρώτο από αυτούς ένα… κτήριο: Το Τουρκικό Προξενείο επί της οδού Αγίου Δημητρίου 151, το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Κεμάλ Ατατούρκ πριν από ενάμιση αιώνα. Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο και αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες τουρίστες τουρκικής καταγωγής που επισκέπτονται την Θεσσαλονίκη. Συχνά μάλιστα η Αποστόλου Παύλου, ο στενός δρόμος που περνάει μπροστά από το Προξενείο κλείνει για λίγα λεπτά προκειμένου να φωτογραφηθούν παρέες και οικογένειες τουριστών. Συχνά προκαλείται συνωστισμός και στην Αγίου Δημητρίου από τα τουριστικά λεωφορεία που αναμένουν τους ταξιδιώτες.
Η Θεσσαλονίκη είναι οικεία και σε πολλούς Τούρκους με προγόνους που γεννήθηκαν στην πόλη και επέστρεψαν στην Τουρκία με την ανταλλαγή των πληθυσμών. Σε αρκετούς μάλιστα έχουν μεταφερθεί μνήμες μέσα από ιστορίες για τη Θεσσαλονίκη μιας άλλης εποχής.
Ειδικά για τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης, η Θεσσαλονίκη είναι σαφώς ψηλότερα στις προτιμήσεις τους, αφού είναι πιο κοντά (οδικώς) και πρόκειται για σαφώς πιο ήσυχη πόλη από την Αθήνα, με λιγότερο εντατικούς ρυθμούς ζωής.
Στα πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης συγκαταλέγεται βέβαια και η γειτνίαση με τη Χαλκιδική, την πλαζ των Θεσσαλονικιών κάθε καλοκαίρι. Οι θάλασσες της Κασσάνδρας και της Σιθωνίας αποτελούν πόλο έλξης διεθνώς και από την τάση αυτή δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν οι Τούρκοι.
Στα ύψη οι τιμές
Όσο για τις τιμές στις οποίες αγοράζουν οι Τούρκοι ξεκινούν από 1.000-1.500 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και μπορεί να φτάσουν τα 3.500 ευρώ ή και να τα ξεπεράσουν. Σύμφωνα μάλιστα με τον μεσίτη Αχιλλέα Στεργίου τα διαμερίσματα που προτιμώνται είναι αυτά μεταξύ 70 και 80 τ.μ στο κέντρο και τα ανατολικά της Θεσσαλονίκης. Το ίδιο επισημαίνει και ο Άγγελος Αδέμης. Κυρίως κέντρο, επειδή δεν γνωρίζουν και τη γλώσσα και προκειμένου να μην τους εκμεταλλευτεί κάποιος, επιμένουν στο κέντρο που δεν χάνει ποτέ την αξία του οπουδήποτε στον κόσμο.
Μετά το κέντρο, σειρά παίρνουν Τούμπα, Χαριλάου και Καλαμαριά με τη δυτική Θεσσαλονίκη να μένει εντελώς εκτός κάδρου, σε αντίθεση με τους Ισραηλινούς αγοραστές.
Και αγροτεμάχια
Πιο αχνό αλλά υπαρκτό είναι το ενδιαφέρον των Τούρκων επενδυτών για αγροτεμάχια. Μέχρι στιγμής η ζήτηση αφορά γη στις περιοχές της Χαλκιδικής (προηγούνται σαφώς η Σωζόπολη και η Νέα Καλλικράτεια κυρίως λόγω της εγγύτητάς τους στη Θεσσαλονίκη), της Καβάλας και της Κατερίνης. Στην περίπτωση αυτή, τα σχέδια είναι πιο μακροπρόθεσμα και αφορούν προγραμματισμό για την ανέγερση κατοικίας στο απώτερο μέλλον. Όσοι δεν βιάζονται επιλέγουν αυτή την επενδυτική λύση η οποία προϋποθέτει μίνιμουμ επένδυση αξίας 400.000 ευρώ για την έκδοση βίζας.
Τι λέει μία Τουρκάλα επιχειρηματίας στη Θεσσαλονίκη
Την εικόνα για τη Θεσσαλονίκη επιβεβαιώνει και η Ασλιχάν Σεζέρ (φωτ.), η Τουρκάλα σύμβουλος επιχειρήσεων που λόγω εθνικότητας και γλώσσας αποτελεί συχνά τον «κατάλληλο άνθρωπό» για τους Τούρκους υποψήφιους επενδυτές και μελλοντικούς κατόχους χρυσής βίζας.
Η κ. Σεζέρ είναι επιχειρηματίας και άφησε την Κωνσταντινούπολη για να έρθει να ζήσει στη Θεσσαλονίκη με την κόρη της, «αναζητώντας μια αλλαγή από τη γρήγορη και γεμάτη κόσμο ζωή της Κωνσταντινούπολης» όπως λέει. Στην Τουρκία εργαζόταν στον τουρισμό και, έχοντας σπουδάσει τουριστικά και διοίκηση επιχειρήσεων, διοργάνωνε ταξίδια εταιρειών και συνέδρια.
Για την ίδια, η Θεσσαλονίκη είναι μία επιλογή ιδιαιτέρως βολική για τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης και το ίδιο ισχύει και για τη Χαλκιδική. Επιβεβαιώνει ότι οι Τούρκοι νιώθουν περισσότερο οικεία με την πόλη όπως και το ότι το ενδιαφέρον για απόκτηση οικίας στη Θεσσαλονίκη από τους ομοεθνείς της είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Σε ό, τι αφορά τα μειονεκτήματα της Golden Visa η κ. Σεζέρ στέκεται στο ότι οι κάτοχοι της στην Ελλάδα δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας παρά μόνο μέσω ιδιωτικής ασφάλειας, και επιπλέον, η άδεια διαμονής Golden Visa δεν περιλαμβάνει άδεια εργασίας.
Μεταπωλούν σε άλλους Τούρκους
Σύμφωνα με πολιτικό μηχανικό που μίλησε στη «Θ» κρατώντας την ανωνυμία της, η τουρκική κοινότητα στη Θεσσαλονίκη έχει μεγαλώσει πολύ τα τελευταία χρόνια.
Οι άνθρωποι που έρχονται είναι κυρίως πολίτες που διαφωνούν με την πολιτική του Τούρκου προέδρου, κυρίως Γκιουλενιστές που άρχισαν να επιδεικνύουν ενδιαφέρον για τη Θεσσαλονίκη κυρίως μετά το 2016 και προέρχονται από περιοχές του Κουρδιστάν και τα σύνορα με τη Συρία.
Έρχονται φυσικά και κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης και άλλων τουρκικών πόλεων, με κύριο κίνητρο την αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Πρόκειται για ανθρώπους που δεν είναι ιδιαίτερα εύποροι και σε πολλές περιπτώσεις δεν διαθέτουν ούτε τις βασικές γνώσεις στην αγγλική γλώσσα οι οποίες θα επέτρεπαν την καλύτερη συνεννόηση εκτός τουρκικών συνόρων.
Το πιο αξιοσημείωτο από όσα μας επισήμανε είναι ότι όσοι έχουν έρθει, έχουν αγοράσει ακίνητα και έχουν ήδη εκδώσει τη χρυσή βίζα, δημιουργούν μία δεύτερη φουρνιά Τούρκων ιδιοκτητών ακινήτων στη Θεσσαλονίκη μεταπωλώντας σε ομοεθνείς τους που με τη σειρά τους προχωρούν τις απαραίτητες διαδικασίες για να εξασφαλίσουν κι αυτοί τη δική τους βίζα. Μάλιστα όλο και περισσότεροι Τούρκοι πολίτες δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στο real estate της Θεσσαλονίκης. Δημιουργούν εταιρείες που έχουν εδώ την έδρα τους και συνεργάζονται με μεσίτες από την Τουρκία.
Όπως παρατηρεί η ίδια, οι Τούρκοι δεν επενδύουν όπως οι Ισραηλινοί σε μεγάλα κτήρια ή συγκροτήματα, αλλά σε μικρά μαγαζιά που μπορούν εύκολα να αλλάξουν χρήση. Σε πρώτη φάση επενδύουν και εφόσον δεν είναι ακόμη έτοιμοι να μετακομίσουν μόνιμα στην Ελλάδα, εκμεταλλεύονται τα ακίνητά τους μισθώνοντάς τα για διάστημα μερικών μηνών ή ενός έτους, αλλά όχι με τη μορφή Airbnb.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
