Του Θάνου Χερχελετζή
Τη σημασία της συμπόνιας και της παρηγοριάς προς τον άνθρωπο που υποφέρει, τον ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τη διάσωση της ταυτότητας του Γένους, την παγχριστιανική και πανανθρώπινη αποστολή του, καθώς και τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της παρουσίας των Ελλήνων στην Ανατολή, ανέδειξε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος κατά τις τρεις πρώτες ημέρες της επίσκεψής του στη Θεσσαλονίκη.
Ο κ. Βαρθολομαίος έφτασε αεροπορικώς το βράδυ της Τετάρτης 28 Ιανουαρίου στη Θεσσαλονίκη, όπου θα παραμείνει έως τις 3 Φεβρουαρίου. Η είδηση του τραγικού θανάτου των επτά φιλάθλων του ΠΑΟΚ στη Ρουμανία τον συγκλόνισε. «Σπάζοντας» το πρωτόκολλο, η πρώτη του κίνηση μετά την άφιξή του στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» ήταν να μεταβεί στο γήπεδο της Τούμπας. Εκεί, φανερά συγκινημένος, άναψε ένα κερί και άφησε επτά λευκά τριαντάφυλλα στη μνήμη των θυμάτων του συγκλονιστικού δυστυχήματος, ενώ δεν παρέλειψε να υπογραμμίσει τους «στενούς ιστορικούς δεσμούς» του Δικέφαλου με την ομογένεια της Κωνσταντινούπολης.
Πράγματι, η σχέση που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στον Οικουμενικό Πατριάρχη και τον ΠΑΟΚ έχει βαθιές ρίζες στο παρελθόν. Ο παναγιώτατος είχε λαμπρύνει με την παρουσία του πριν από 20 χρόνια τις εκδηλώσεις που έγιναν για τα 80 χρόνια από την ίδρυση του συλλόγου και έδωσε τις ευλογίες και τις ευχές του για τις δράσεις που είχε αναλάβει τότε ο Δικέφαλος. Στα 90χρονα του ΠΑΟΚ ήταν ξανά παρών. Επίσης, τον Φεβρουάριο του 2016 είχε υποδεχθεί στο Οικουμενικό Πατριαρχείο αντιπροσωπεία της ομάδας και ο Γιώργος Κούδας του είχε παραδώσει ένα κάδρο με την επετειακή φανέλα του ΠΑΟΚ, η οποία φέρει συμβολικά τον αριθμό 0001.
Μέχρι και σήμερα ο κ. Βαρθολομαίος διατηρεί ισχυρούς και στενούς δεσμούς με τον ΠΑΟΚ και εκφράζει τη χαρά του κάθε φορά που η ομάδα πετυχαίνει τους στόχους της. Αυτή τη φορά ο Οικουμενικός Πατριάρχης στάθηκε στο πλευρό της ομάδας για να απαλύνει με τον λόγο του Θεού τον πόνο που προκλήθηκε από τον αναπάντεχο χαμό των επτά νεαρών φιλάθλων.
Η αρετή της οικουμενικότητας
Η πρωτοβουλία του ΑΠΘ να ιδρύσει Επώνυμη Έδρα με τίτλο: «Μητροπολίτης Δράμας Παύλος – Εκκλησιαστική Ιστορία και Πολιτισμός του Ελληνισμού της Ανατολής (11ος–20ός αιώνας)», συγκίνησε τον κ. Βαρθολομαίο, ο οποίος συνδεόταν με μακρόχρονη πνευματική φιλία με τον μακαριστό ιεράρχη. Στην ομιλία του στην τελετή ίδρυσης της Έδρας, μίλησε για το έργο του μητροπολίτη Δράμας Παύλου, επισημαίνοντας ότι με τη διακονία του εξέφρασε την αυθεντική μορφή της ιερής διπλής ταυτότητας: Εκκλησίας και Γένους.
Όπως σημείωσε, ο μακαριστός μητροπολίτης Δράμας είχε αφενός «τη δύναμη της παιδικής καρδιάς» και της φαινομενικής της αδυναμίας και αφετέρου τη βαθιά κατανόηση ότι οι Ρωμιοί της καθ’ ημάς Ανατολής, δεν είναι σε καμία περίπτωση απόδημος Ελληνισμός, αλλά γηγενής. «Είμαστε γόνοι πατέρων ευκλεών, απόγονοι μιας ιστορίας, στο ξεφύλλισμα της βίβλου της οποίας ο αναγνώστης θα αφουγκραστεί στεναγμούς αλάλητους, κόπους και μόχθους, θα προσκυνήσει Ορθοδοξία ανόθευτη από ξενικές επιρροές, θα λατρεύσει τον Κύριον μας εν ευλαβεία και όχι μετά τυπολατρικής ευσέβειας», τόνισε ο κ. Βαρθολομαίος και διευκρίνισε ότι όλα αυτά είναι απαλλαγμένα από κάθε είδους εθνικιστική ή φανατική διάθεση.
Η Ρωμιοσύνη γνωρίζει να αγαπά
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα του Παύλου συνέθεταν η καθαρή πρόθεση φιλίας, σεβασμού και αγάπης, καθώς ως γνήσιος Ρωμιός, γνώριζε καλά ότι η λατρεία της Ρωμιοσύνης ουδόλως συνεπάγεται έχθρα εναντίον οποιουδήποτε αλλογενούς και αλλοφύλου και προσώπου και κρατικού θεσμού, αλλά ακριβώς επειδή η Ρωμιοσύνη είναι εμποτισμένη στο DNA της από την ιδέα και αρετή της οικουμενικότητας ως παιδεία και ως νοοτροπία, γνωρίζει καλώς μόνον να αγαπά και να συνυπάρχει ειρηνικώς και εν αδελφοσύνη.
Η Έδρα ιδρύθηκε από το ΑΠΘ, σε συνεργασία με τη γενική γραμματεία Θρησκευμάτων, τις μητροπόλεις Θεσσαλονίκης, Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως, Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς, καθώς και την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Στόχος της Έδρας είναι η μελέτη περιοχών, όπως η Καππαδοκία, η Ιωνία, ο Πόντος και η Παρευξείνια Ζώνη, καθώς και της προσφυγικής μνήμης, της πνευματικής ζωής, της εκκλησιαστικής οργάνωσης και της πολιτισμικής παρουσίας των Ελλήνων στις περιοχές αυτές.

Ευλογία στα παιδιά
Την Παρασκευή το μεσημέρι, ο Οικουμενικός Πατριάρχης συμμετείχε στην ονοματοδοσία του πάρκου στη συμβολή των οδών Μητροπούλου και Γαμβέτα σε «Πάρκο Ίμβρου και Τενέδου», στο πλαίσιο τελετής που έκανε ο δήμος Θεσσαλονίκης. Παρόντες ήταν ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης και μέλη του ΔΣ της Ιμβριακής Ένωσης Μακεδονίας – Θράκης.
Χθες το πρωί ο κ. Βαρθολομαίος επισκέφτηκε το Παιδοογκολογικό Τμήμα του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης και ευλόγησε τα παιδιά, το ιατρικό και το νοσηλευτικό προσωπικό.
Κατά την παραμονή του στη Θεσσαλονίκη ως τις 3 Φεβρουαρίου θα χοροστατήσει σε ιερούς ναούς, θα προστεί των επετειακών εκδηλώσεων για την συμπλήρωση 155 ετών από την ίδρυση της Φιλόπτωχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης, θα τελέσει τα θυρανοίξια του παρεκκλησίου του Διαβαλκανικού Ιατρικού Κέντρου. Επίσης, θα ευλογήσει τις εγκαταστάσεις και το έργο της Εθελοντικής Διακονίας Αστέγων στον Άγιο Παύλο της Θεσσαλονίκης. Τέλος, θα επισκεφθεί τον ενοριακό Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Κοιμητηρίων Σταυρουπόλεως της μητρόπολης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως.

Η σημασία της σύνδεσης της επιστήμης με την πνευματικότητα
Αμέσως μετά την τελετή ίδρυσης της Έδρας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης συμμετείχε στην τελετή εορτασμού των Τριών Ιεραρχών, που πραγματοποιήθηκε στο ΑΠΘ και εκφώνησε τον πανηγυρικό λόγο.
Τόνισε πως τα έξοχα κείμενα των Τριών Ιεραρχών, η θεολογία, η ευσέβεια, το εκκλησιαστικό τους φρόνημα, η ανθρωπολογική τους σοφία και οι παιδαγωγικές τους ιδέες έχουν εντυπωσιακή επικαιρότητα.
Ο κ. Βαρθολομαίος υπογράμμισε πως οι Τρεις Ιεράρχες διατύπωσαν με μοναδικό τρόπο την εμπειρία της εν Χριστώ σωτηρίας, χρησιμοποιώντας την ελληνική φιλοσοφική ορολογία και με τον λόγο και τη γραφίδα τους, ο Χριστιανισμός απευθύνθηκε με αξιώσεις στο πολιτισμικό περιβάλλον που ήταν άρρηκτα δεμένο με την ελληνική γλώσσα και παιδεία, εξέφρασε με δυναμισμό την ευαγγελική διδασκαλία και εμπλούτισε τόσο τη θεολογία όσο και την ελληνική φιλοσοφία.
«Όχι» στην εκπαίδευσης με βάση οικονομικά κίνητρα
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε πως η εμπειρία των αιώνων διδάσκει ότι η διαπαιδαγώγηση της νέας γενιάς είναι εγχείρημα δύσκολο και ιδιαίτερα απαιτητικό και υπογράμμισε ότι στα σύνθετα προβλήματα του παιδαγωγικού έργου προστίθενται σήμερα πρωτόγνωρες περιστασιακές δυσκολίες, όπως η κυριαρχία των νέων τεχνολογιών και των οικονομικών κριτηρίων στον χώρο της εκπαίδευσης. «Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι ένα θαυμαστό εργαλείο και στο σχολείο, όμως επιβάλλει ευχερώς την άτεγκτη, τετραγωνική λογική του, τη μετατροπή των πάντων, ακόμη και των προσώπων, σε δεδομένα. Η μετατροπή των σχολείων σε “παραδείσους των νέων τεχνολογιών” δεν επιλύει το πρόβλημα της παιδείας. Αλυσιτελής είναι και η προσέγγιση και η οργάνωση της εκπαίδευσης αποκλειστικά βάσει οικονομικών κριτηρίων», ανέφερε.
«Η ταυτότητα μιας κοινωνίας κρίνεται όχι μόνο επί τη βάσει της τεχνολογικής και οικονομικής αναπτύξεως, της οργανώσεως της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, αλλά και από την παρουσία εκείνων των πνευματικών αξιών, αι οποίαι υπενθυμίζουν ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνον πολίτης του κόσμου αλλά και πνευματικόν όν, το οποίον αφουγκράζεται την φωνή του ουρανού και ποθεί την αιωνιότητα», σημείωσε ο κ. Βαρθολομαίος.
Θυρανοίξια στην Καλαμαριά
Το απόγευμα της Πέμπτης, ο κ. Βαρθολομαίος τέλεσε τα θυρανοίξια του νέου ιερού ναού στην περιοχή της Κηφισιάς στην Καλαμαριά, ο οποίος που είναι αφιερωμένος στον άγιο Χαράλαμπο και στην αγία Αργυρή.
Ο ναός έγινε με πρόνοια του μητροπολίτη Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς κ. Ιουστίνου και τη συνδρομή πιστών. Να τονιστεί πως η αγία νεομάρτυς Αργυρή από την Προύσα, απέκτησε στην προσφυγική Καλαμαριά το δικό της σπίτι, όπως και ο άγιος Χαράλαμπος, ο πολιούχος της Κρήνης (Τσεσμέ).
Με τη συμμετοχή πλήθους πιστών, ο Οικουμενικός Πατριάρχης τέλεσε τα θυρανοίξια και στην ομιλία του αναφέρθηκε στη σημασία της ανέγερσης νέων ναών και στο πολύπλευρο κοινωνικό, φιλανθρωπικό και πνευματικό έργο που τελείται στη μητρόπολη Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς.
Από την πλευρά του, ο μητροπολίτης κ. Ιουστίνος τόνισε πως αποτελεί ύψιστη τιμή για την τοπική Εκκλησία η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη και σημείωσε πως ο κ. Βαρθολομαίος ήταν η γεννησιουργός αιτία και αρχή του θείου έργου που οικοδομήθηκε ο ναός.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»