Της Βασιλικής Πολίτου
Αν ήταν άνθρωπος, το πρώην Παρθεναγωγείο της Mission Laique Francaise θα ήταν τύπος και υπογραμμός. Αφού για είκοσι συναπτά χρόνια υπηρέτησε – στο ακέραιο – τον ρόλο που του ανέθεσαν. Εκείνον τον σεβαστικό, που έναν αιώνα πίσω ήθελε τα κορίτσια να εκπαιδεύονται ξεχωριστά από τα αγόρια. Όσο έβαζε τα δύο φύλα να ομορφαίνουν στα εφηβικά χρόνια, μακριά το ένα από το άλλο, μέχρι την ενηλικίωσή τους. Ίσως, για να συναντηθούν μετά και κάπως πιο ώριμα. Ίσως… Πάντως, είναι κοινό μυστικό ότι σήμερα εκείνα τα ήθη βαπτίζονται παλιά. Παρότι το παρελθόν, αν και φαντάζει μακρινό, συχνά επανέρχεται ως κοντινό. Ξεπροβάλλοντας μνημονικά ως σύγχρονο.
Στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Το διατηρητέο – με απόφαση του 1987 – κτήριο του πρώην Παρθεναγωγείου, επί της οδού Κριεζώτου, εγκαινιάστηκε στη Θεσσαλονίκη το 1939, με μια λιτή, στα ψιθυριστά διαδιδόμενη, φιέστα. Σιγανή, γιατί είχαν φτάσει στην Ελλάδα τα μαντάτα της γερμανικής εισβολής στην Πολωνία. Γι’ αυτό οι δάσκαλοι έκλεισαν από την πρώτη ημέρα λειτουργίας τα παράθυρα, για να σκεπάσουν τον ήχο από τα κοριτσίστικα γέλια. Και, κυρίως, από τις έντονα πολιτικοποιημένες ομιλίες των γονιών, ενόσω μοίραζαν γλυκά για την επιτυχή εισαγωγή των βλασταριών τους.
Σε σχέδια του αρχιτέκτονα Paul Leclerc και του επιβλέποντος του έργου Απόστολου Γραικού, το εκπαιδευτικό αυτό στολίδι προετοίμαζε τις νεαρές, όσο φορούσαν τις στολές, ώστε να βγαίνουν δεσποινίδες σωστές, με άριστη διαγωγή και γνώση γαλλικών και πιάνου. Οι άντρες ίχνευαν τις φιγούρες τους, όταν στα διαλείμματα σκόρπιζαν τις αχτίδες τους μέσα στην αυλή του σχολείου, καθώς βρέχονταν τα μάγουλά τους από την αχλύ της θάλασσας που έφτανε – μέχρι και τη δεκαετία του ‘60 – στα μισά της Ανθέων!
«Δεν ήταν μόνο Παρθεναγωγείο. Χρησιμοποιήθηκε για διάφορους σκοπούς μέχρι το 1958. Λειτούργησε ως Επιτελείο της Στρατιάς Καβάλας, αλλά και ως στρατιωτικό νοσοκομείο, μέχρι να το αγοράσει από τη Γαλλική Λαϊκή Αποστολή, το 1959, το Ταμείο Ανεγέρσεως Διδακτηρίων Θεσσαλονίκης», μας αφηγείται η κ. Θεοδώρα Τσεκρέζη, που έμαθε την ιστορία του κτηρίου από την γιαγιά Φωτίκα, την οποία φρόντιζε στο σπίτι. «Η μητέρα της είχε αποφοιτήσει από το Παρθεναγωγείο αρκετά χρόνια πριν μετακομίσει μόνιμα εδώ το 5ο Γυμνάσιο Αρρένων, που στεγαζόταν έως τότε στη Βίλα Καπαντζή. Στο σημερινό διατηρητέο του ΜΙΕΤ, στη Βασιλίσσης Όλγας». Παντρεμένη με δύο παιδιά, η κ. Θεοδώρα μοιράζεται μαζί μας, παράλληλα με την αφήγηση, τις ανησυχίες της για το μέλλον. Από την επαγγελματική αποκατάσταση των παιδιών, μέχρι την αγωνία της να βρει ξανά δουλειά κι η ίδια, αφού, δυστυχώς, έφυγε από τη ζωή η ηλικιωμένη κυρία που φρόντιζε τα τελευταία χρόνια.
Όνομα παλιό σαν ιστορία
Το διάσημο Ε΄ Γυμνάσιο Αρρένων λειτούργησε στην Κριεζώτου κατά τη σχολική χρονιά ‘62-’63. Και αναβάθμισε την περιοχή, καθώς έφερε μαζί του ως προίκα τη φήμη που το συνόδευε. Φήμη όχι τυχαία, αφού διακρινόταν για το υψηλό μορφωτικό επίπεδο των εκπαιδευτικών, αλλά και τους εκατοντάδες αποφοίτους που πρώτευσαν σε διάφορους τομείς των τεχνών και επιστημών, αλλά και της πολιτικής. Από τους καλλιτέχνες Διονύση Σαββόπουλο, Άλκη Στέα, Βασίλη Τριανταφυλλίδη ( Χάρρυ Κλυνν), τους πανεπιστημιακούς Χρύσανθο Ζαμπούλη, Ιωάννη Κλωνιζάκη, μέχρι τους πολιτικούς Σωτήρη Κούβελα, Νίκο Ακριτίδη, Γιώργο Λιάνη.
Ως Πειραματικό το ξέρουν οι νεώτεροι, καθώς από τη δεκαετία του ‘70, συλλειτούργησαν το 5ο Λύκειο, το 5ο Γυμνάσιο, το 1ο Πειραματικό Γυμνάσιο και το 2ο Πειραματικό Λύκειο. Μάλιστα, τον Σεπτέμβριο του 2016 εγκαινιάστηκε η νέα πτέρυγα του Γυμνασίου, στην Κριεζώτου 2.
Βγαίνει ακόμα φρέσκο ψωμί
«Μόλις τρία χρόνια νωρίτερα έφυγε από το διατηρητέο, όπου στεγαζόταν το 5ο ΓΕΛ, καθώς κρίθηκε επιτακτικό να γίνουν εργασίες αποκατάστασης του οικοδομήματος. Που συνεχίζονται μέχρι και σήμερα, αν και υποτίθεται ότι θα τελείωναν το 2022», μας ενημερώνει ο κ. Χρήστος Τσιμένογλου, που διατηρεί με τον αδερφό του το αρτοποιείο «Ο Πλάτανος», συνεχίζοντας την οικογενειακή επιχείρηση του πατέρα τους. «Το 1996 αγοράσαμε το αρτοποιείο και έκτοτε το εξελίσσουμε. Μέσα έχουμε το εργαστήριο, που δουλεύει ανελλιπώς για να παράγει με αγνά υλικά τα δικά μας φρέσκα προϊόντα». Όση ώρα γευόμαστε τα υπέροχα κουρού τυροπιτάκια, ο κ. Χρήστος εξηγεί τις τεράστιες προκλήσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπος ο κάθε επιχειρηματίας. Από το κόστος των πρώτων υλών, μέχρι το ενεργειακό βάρος που επωμίζονται οι μικρομεσαίοι. Η γειτονιά είναι που τους κρατάει, όπως κρατάει και κάθε μικρό μαγαζί στην περιοχή, εφόσον οι μαγαζάτορες χτίζουν χρόνο με το χρόνο γέφυρες εμπιστοσύνης.
Το αρχοντικό της Καλλιόπης Σκαπέρδα
«Έχει παντού σκιές από τα θραύσματα του παρελθόντος. Αρκεί να τις αναζητήσεις», μας λέει η κ. Σούλα Καλασαρίνη, που ζει μια ζωή στη γειτονιά. «Το σχολείο είναι το κέντρο μας. Στη σκιά του, όμως, μεγάλωσε ένας κόσμος που θύμιζε αριστοκρατία. Από τη Villa Mon Plaisir του Εδουάρδου Σαρνό, μέχρι το αρχοντικό της Καλλιόπης Σκαπέρδα, από την καστοριανή οικογένεια των γουναράδων και με επιχειρήσεις στο Παρίσι, τη Νέα Υόρκη και την Αργεντινή». Ήταν η πεθερά του Γιάννη Μπουτάρη, μας θυμίζει η κ. Σούλα, ενώ ακόμα αντηχούν στα αυτιά της οι μουσικές από τα νυφιάτικα γλέντια που γίνονταν στη γειτονιά έναν μήνα πριν από το γάμο! Αυτό το μοναδικής ομορφιάς σπίτι νομίζεις πως προβάρει ακόμα επίμονα εκείνα τα νυφιάτικα τραγούδια. Κι ας είναι πλέον ερειπωμένο.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
