Γράφει ο #ΜΕΤΡΟπόντικας
Η μαρίνα Αρετσούς θα μπορούσε να γίνει ένας χώρος σαν τη μαρίνα Φλοίσβου, όπως ζήτησε, λίγο πριν ολοκληρωθεί ο διαγωνισμός για ανάδοχο, η δήμαρχος Καλαμαριάς; Δηλαδή ήπια ανάπτυξη, πλήρως ελεύθερη πρόσβαση, χωρίς ξενοδοχείο, τείχη κλπ;
Οι δύο μαρίνες έχουν κοινά σημεία και οι δύο στοχεύουν σε τουριστική αναβάθμιση, με πολύ πράσινο, πεζόδρομους, χώρους εστίασης και ελλιμενισμό σκαφών. Και οι δύο υπόσχονται ελεύθερη πρόσβαση στους πολίτες και περιορισμένη δόμηση, αυτή της Αρετσούς μάλιστα έχει μειωμένη δόμηση κατά 50% σε σχέση με παλιότερα σχέδια, με μέγιστο ύψος δύο ορόφων και υποχρεωτική δημιουργία Μουσείου Ποντιακού Ελληνισμού.
Όμως οι διαφορές είναι μεγάλες. Στον Φλοίσβο το μοντέλο είναι κοινοπραξία, η εταιρεία Lamda Development έχει τον κύριο έλεγχο, αλλά το Δημόσιο κρατάει μερίδιο περίπου 23% και συμμετέχει στα έσοδα, άρα έχει λόγο στον τρόπο που λειτουργεί ο χώρος.
Στην Αρετσού το Υπερταμείο επιλέγει πλήρη παραχώρηση σε ιδιώτη για τουλάχιστον 35 χρόνια (με δυνατότητα παράτασης για άλλα 10), χωρίς καμία μετοχική συμμετοχή του Δημοσίου. Ο ιδιώτης παίρνει αποκλειστικά δικαιώματα εκμετάλλευσης, πληρώνει εφάπαξ ποσό και ετήσια ποσοστά, και το κράτος παίρνει λεφτά γρήγορα, αλλά χάνει τον μακροπρόθεσμο έλεγχο.
Η δε εποχή παίζει μεγάλο ρόλο. Η μαρίνα Φλοίσβου ξεκίνησε το 2002-2003, πριν την οικονομική κρίση, σε μια περίοδο που το Δημόσιο μπορούσε να διαπραγματεύεται πιο ευέλικτα και να κρατάει μερίδια. Σήμερα, μετά την κρίση και με το Υπερταμείο να διαχειρίζεται δεκάδες παρόμοια projects, η προτεραιότητα είναι τα άμεσα έσοδα για αποπληρωμή χρέους και για επενδύσεις αλλού. Το μοντέλο της πλήρους παραχώρησης είναι πιο γρήγορο και πιο ελκυστικό για μεγάλους επενδυτές, ενώ μια κοινοπραξία θα σήμαινε περισσότερη γραφειοκρατία και λιγότερα χρήματα.
Οι ανησυχίες του δήμου είνα κατανοητές, έστω κι αν διατυπώνονται «κατόπιν εορτής».
Χωρίς συμμετοχή του Δημοσίου, ο ιδιώτης μπορεί να στρέψει το σχέδιο προς το πιο κερδοφόρο με ελεγχόμενη είσοδο για «ασφάλεια» -αν και σήμερα επίσης υπάρχει περίκλειστο λόγω σκαφών- που μπορεί να γίνει περιοριστική και να δοθεί έμφαση σε πολυτελείς χρήσεις αποκλείοντας τους κατοικους και τους πολίτες, κάτι που μάλλον δεν μπορεί να ισχύσει διότι και οι μεν και οι δε είναι καταναλωτές και θα στηρίξουν καφέ, εστιατόρια κλπ.
Η μαρίνα Αρετσούς «αξιοποιείται» από τη δεκαετία του 1970, δηλαδή από τότε που χωροθετήθηκε, μισός αιώνας αναμονής, σχέδια που ναυαγούν, υποδομές που φθείρονται, ένα από τα ομορφότερα σημεία της Θεσσαλονίκης να μένει αναξιοποίητο και παραμελημένο.
Και τώρα 35 ή 45 χρόνια παραχώρησης είναι πολλά; Σε σύγκριση με τα 50 χρόνια που έχουν ήδη χαθεί, είναι ελάχιστα. Αν η επένδυση γίνει σωστά η μαρίνα θα φέρει θέσεις εργασίας, τουρισμό, έσοδα για τον δήμο και θα… επιστρέψει στο Δημόσιο πλήρως αναβαθμισμένη.
Αν μείνει όπως είναι, θα συνεχίσει να είναι η τελευταία παραλία της Καλαμαριάς, όμορφη μεν, αλλά χωρίς ζωή. Μπορούν να συνδυαστούν και τα δύο τώρα που ολοκληρώνεται ο διαγωνισμός γιατί αν ακυρωθεί κι αυτή η προσπάθεια θα συνεχίσουμε να το συζητάμε για δεκαετίες ακόμα…
