Του Θάνου Χερχελετζή
Η επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη, κ. Βαρθολομαίου στη Θεσσαλονίκη, που ξεκίνησε στις 28 Ιανουαρίου και ολοκληρώθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2026, δεν ήταν απλώς μια σειρά εθιμοτυπικών εμφανίσεων, δηλώσεων και χοροστασιών σε ιερές τελετές, αλλά μια βαθιά συμβολική κίνηση με πνευματικό, κοινωνικό και ιστορικό πρόσημο.
Η επίσκεψη προγραμματίστηκε ήδη από τον περασμένο Σεπτέμβριο, μετά την πρόσκληση που απηύθυνε τότε στον κ. Βαρθολομαίο ο πρόεδρος της Φιλόπτωχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης, Γιώργος Κωνσταντινίδης, προκειμένου να συμμετάσχει στις εορταστικές εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 150+5 χρόνων από την σύσταση της Αδελφότητας και πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά την προκλητική επίθεση των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών σε βάρος του Οικουμενικού Πατριάρχη.
«Δεν έχω να φοβηθώ τίποτε»
«Εγώ, προσωπικώς, έχοντας εσάς ως υποστηρικτάς, δεν έχω να φοβηθώ τίποτε», είπε με νόημα ο Οικουμενικός Πατριάρχης, κ. Βαρθολομαίος, σχολιάζοντας την ανακοίνωση της Αδελφότητας Οφφικιαλίων του Οικουμενικού Πατριαρχείου «Παναγία η Παμμακάριστος», που αναγνώστηκε στην ετήσια σύναξη των Αρχόντων το βράδυ του περασμένου Σαββάτου. Οι Άρχοντες καταδίκασαν ως αήθεις επιθέσεις, ύβρεις και ψευδή τα όσα καταγράφηκαν σε βάρος του κ. Βαρθολομαίου, σε ανακοίνωση της υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών της ρωσικής ομοσπονδίας.
Η Αδελφότητα εξέφρασε την πλήρη υποστήριξή της προς τον κ. Βαρθολομαίο, σημειώνοντας, ότι η ρωσική υπηρεσία όχι μόνο στοχοποιεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη, αλλά θέτει σε κίνδυνο με τους βαρύτατους χαρακτηρισμούς που χρησιμοποιεί ακόμη και την ίδια την ασφάλειά του.
«Αφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσιν, ευχόμεθα Παναγιώτατε», είπε χαρακτηριστικά, υποδεχόμενος τον κ. Βαρθολομαίο, ο πρόεδρος της Αδελφότητας των Αρχόντων του Πατριαρχείου, Αθανάσιος Μαρτίνος.
Ο Παναγιώτατος, στην ομιλία του, αναφέρθηκε στη σπουδαία συμβολή των Αρχόντων Οφφικιαλίων στο έργο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, χαρακτηρίζοντάς τους αφοσιωμένους και δυναμικούς συνεργάτες στο κοινωνικό και πολιτιστικό έργο της Εκκλησίας και γενικότερα στην εγκόσμια μαρτυρία της. Μεταξύ άλλων είπε, ότι «προφανέστατα δεν υπάρχει τέλος του αγώνος δι’ ένα καλύτερον και δικαιότερον κόσμον. Η Εκκλησία καλείται εις κάθε εποχήν να αρθρώση την ιδικήν της φιλάνθρωπον μαρτυρίαν, να προβάλη το χριστιανικόν δέον περί του ανθρώπου, να τονίση ότι εις την ύπαρξίν μας υπάρχουν διαστάσεις απρόσιτοι εις την επιστημονικήν γνώσιν, να υπενθυμίση την ηθικήν και κοινωνικήν ευθύνην των φορέων της πολιτικής εξουσίας και της οικονομίας».
Στην εκδήλωση, κεντρικός ομιλητής ήταν ο ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος αναφέρθηκε στο ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στη μαρτυρία του στον κόσμο και στην πορεία του εν μέσω διεθνών προκλήσεων.
«Έχετε το βαρύ προνόμιο να είστε παραστάτες του Οικουμενικού Θρόνου, της Μητέρας των Εκκλησιών, στις οποίες παραχωρήθηκε αυτοκεφαλία του Πρωτοθρόνου Πατριαρχείου, της Αγίας Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας», τόνισε ο κ. Βενιζέλος και υπογράμμισε: «Άλλο η αυτοκεφαλία, αυτή η Ορθόδοξη υπερβατική αντίληψη ότι κάθε εθνικό κράτος πρέπει να έχει και τη δική του εθνική εκκλησία και άλλο ο εθνοφυλετισμός. Για την Ορθοδοξία, λοιπόν, η πρώτη και η σταθερή γεωπολιτική πρόκληση είναι η διάκριση ανάμεσα στην αυτοκεφαλία και στον εθνοφυλετισμό. Γι’ αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία να τονίζουμε πως ο λόγος του Πατριαρχείου εκφράζει την Ορθοδοξία της ειρήνης και της καταλλαγής, την Ορθοδοξία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της οικολογικής ευαισθησίας και προφανώς εκφράζει μία Ορθοδοξία του πολέμου της ηγεμονίας του αυταρχισμού και του ολοκληρωτισμού».
Οι δεσμοί με την πόλη
Οι δεσμοί του Οικουμενικού Πατριαρχείου με τη Θεσσαλονίκη αναδείχθηκαν κατά τη χοροστασία του Οικουμενικού Πατριάρχη στη θεία λειτουργία, που έγινε την περασμένη Κυριακή, στον ιερό ναό της Του Θεού Σοφίας.
Ο κ. Βαρθολομαίος μίλησε για τον «μαρτυρικό» και σωτηριολογικό χαρακτήρα της Μητέρας Εκκλησίας, αναφέρθηκε σε ιστορικά γεγονότα, στις στιγμές που η εκκλησία κράτησε όρθιους τους πιστούς, σε ρευστές και επικίνδυνες εποχές. Ακόμη, έπλεξε το εγκώμιο του προκατόχου του Ιωακείμ του Γ’ , τα αποκαλυπτήρια προτομής του οποίου έγιναν αργότερα το μεσημέρι, έξω από τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης.
Ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, κ. Φιλόθεος, προσφώνησε τον Οικουμενικό Πατριάρχη, υπογραμμίζοντας ότι η Μητέρα Εκκλησία διαπνέεται από «ήθος ταπεινώσεως και σταυρικής υπομονής» και είπε με νόημα: «Ακόμη κι όταν κάποιοι με πνεύμα φαρισαϊκής αυτοδικαιώσεως και θρησκευτικού φανατισμού, πολεμοχαρείς και οπωσδήποτε βραδείς στην καρδία, που πιστεύουν στην πατρική και αδελφική αγάπη της Μητρός Εκκλησίας, λιθοβολούν αφρόνως τη διαχρονική ευεργέτιδά τους, την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως και την ορατή έκφρασή της στο σεπτό πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου».
Με το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ο κ. Βαρθολομαίος χειροθέτησε τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, σε Άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η χειροθεσία του δημάρχου συμβόλισε τη συνεργασία της Εκκλησίας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Θεσσαλονίκης για το κοινό καλό.
Η Φιλόπτωχος Αδελφότητα
Το απόγευμα του περασμένου Σαββάτου ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέφθηκε την Έκθεση της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Θεσσαλονίκης, «Η κοινότητα που άλλαξε την πόλη. Προσφορά σε ταραγμένους καιρούς 1871-1912» και ξεναγήθηκε από τον πρόεδρό της, Γεώργιο Κωνσταντινίδη, στα εκθέματα και στις ιστορικές φωτοαπεικονίσεις για τον υποστηρικτικό ρόλο της Φιλόπτωχου Αδελφότητας στις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής, στην υποστήριξη της παιδείας και της υγείας, των ενοριών, των ιεραποστόλων κ.ά.
Οι εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 150+5 χρόνων ζωής της ΦΑΑΘ κορυφώθηκαν με εκδήλωση που έγινε στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και παρουσιάστηκε ο αφιερωματικός τόμος του φορέα.
«Η αγάπη και η έμπρακτη συμπαράσταση προς τους φτωχούς, προς κάθε συνάνθρωπο που βρίσκεται σε ανάγκη, ‘‘παρέμεινεν ανά τους αιώνας το κεντρικόν χαρακτηριστικόν της χριστιανικής μαρτυρίας’’», είπε ο κ. Βαρθολομαίος και αναφέρθηκε στον «παλαιό, βαθύ και ιστορικό δεσμό» της Κωνσταντινούπολης με τη Θεσσαλονίκη, αλλά και στη σύνδεση του Οικουμενικού Πατριαρχείου με τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα, λόγω και «του ιδρυτού αυτής, του από Θεσσαλονίκης Οικουμενικού Πατριάρχου, Ιωακείμ Γ’».
Ο κ. Βαρθολομαίος εξήρε το έργο της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης, σημειώνοντας ότι πρόκειται για το αρχαιότερο εν λειτουργία σωματείο της πόλης, το οποίο επί ενάμιση αιώνα και πλέον προσφέρει αδιάλειπτα στον λαό της Θεσσαλονίκης και στηρίζει με πολυδιάστατο τρόπο το κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο της εκκλησίας.
Ο κ. Κωνσταντινίδης μίλησε με ιδιαίτερη συγκίνηση για την ιστορική διαδρομή της Αδελφότητας, αλλά και για τον προσωπικό του δεσμό με αυτήν, καθώς ανάμεσα στους ιδρυτές της υπήρξαν και πρόγονοί του.
Αποκαλυπτήρια ψηφιδωτού
Ο κ. Βαρθολομαίος επισκέφθηκε τα Κοιμητήρια της Ευαγγελίστριας και το ναΐσκο του Αποστόλου Παύλου, σε χώρο της Φιλόπτωχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης, όπου έκανε τα αποκαλυπτήρια ψηφιδωτού, στο οποίο εικονίζεται ο Απόστολος των Εθνών, έργο της γλύπτριας Αφροδίτης Λίτη.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης ευχαρίστησε τον πρόεδρο, Γιώργο Κωνσταντινίδη, υπογραμμίζοντας: «Εμείς ως Οικουμενικό Πατριαρχείο έχουμε κοινούς πνευματικούς δεσμούς με τη Φιλόπτωχον Αδελφότητα και από το γεγονός ότι ο ποιμενάρχης της Θεσσαλονίκης κατά τα χρόνια της ιδρύσεως, της δημιουργίας της Φιλοπτώχου Αδελφότητος, ήτο ο μακαριστός Θεσσαλονίκης Ιωακείμ, που ανήλθε στον Οικουμενικό Θρόνο και έκανε δύο λαμπρές πατριαρχίες. Και μόνον αυτό το γεγονός καθιερώνει και σφυρηλατεί δεσμούς πνευματικούς μεταξύ Κωνσταντινουπόλεως και Θεσσαλονίκης. Εύχομαι αυτοί οι δεσμοί, αυτή η φιλία μας, η συνεργασία μας, ή αμοιβαία εκτίμηση και αγάπη να συνεχιστεί απρόσκοπτα και εις το μέλλον».
Τη Δευτέρα ο κ. Βαρθολομαίος επισκέφθηκε τον κοιμητηριακό ναό της Αγίας Παρασκευής, όπου τον καλωσόρισε ο επίσκοπος της Δυτικής Θεσσαλονίκης, κ. Βαρνάβας. Του προσέφερε μια προσωπογραφία του Ιωακείμ του Γ΄, φιλοτεχνημένη από τον Ξενοφωντινό μοναχό π. Λουκά και μίλησε με συγκίνηση για το πρόσωπό του.
Ο κ. Βαρθολομαίος, κατά την παραμονή του στη Θεσσαλονίκη, τέλεσε τα θυρανοίξια του ιερού παρεκκλησίου του Αγίου Γεωργίου, το οποίο βρίσκεται στον περιβάλλοντα χώρο του Ιατρικού Διαβαλκανικού Θεσσαλονίκης και του Διεθνούς Ογκολογικού Κέντρου. Επίσης, επισκέφθηκε τον Ιερό Ναό του Αγίου Παντελεήμονος, εντός του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου και την Παιδιατρική Κλινική.
Επίσκεψη του Πατριάρχη στην Εθελοντική Διακονία Αστέγων
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, κατά την παρουσία του στη Θεσσαλονίκη επισκέφτηκε και τα γραφεία της Εθελοντικής Διακονίας Αστέγων, εκεί όπου ετοιμάζονται τα γεύματα για τους άστεγους και άπορους, υπό την καθοδήγηση της Κυριακής Φράγκου.
Ο κ. Βαρθολομαίος έφτασε στα γραφεία συνοδευόμενος από τον μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, κ. Φιλόθεο, ενώ νωρίτερα στο Σύλλογο της Εθελοντικής Διακονίας Αστέγων έφτασαν οι μητροπολίτες Βρυούλων κ. Παντελεήμων, Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβας, Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς, κ. Ιουστίνος.
Τον Πατριάρχη υποδέχθηκε η Κυριακή Φράγκου και ο μικρότερος σε ηλικία εθελοντής, ο Παυλάκης, με μια μικρή ανθοδέσμη.
Στην είσοδο του συλλόγου πρόσθεσαν μια τιμητική χρυσή πλάκα, ως ανάμνηση της επίσκεψης του Οικονομικού Πατριάρχη.
Καλεσμένος και ο καθηγούμενος Γέροντας Εφραίμ, της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, συνεργάτης της κυρίας Φράγκου, τον οποίο τίμησαν για τη διαρκή πολύπλευρη και ανιδιοτελή προσφορά του στο σύλλογο, που αποτελεί υπόδειγμα αλληλεγγύης και ανθρωπιάς.
Τον καθηγούμενο Γέροντα Εφραίμ τίμησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, ενώ πρόσφερε στην κυρία Φράγκου μια μεγάλη ανθοδέσμη και δώρο ένα μεταξωτό μαντήλι: «Να το φοράς και να με θυμάσαι», είπε.
Στην ομιλία της, η πρόεδρος της Εθελοντικής Διακονίας Αστέγων, Κυριακή Φράγκου, τόνισε: «Η παρουσία σας Παναγιώτατε αποτελεί ύψιστη τιμή, καθώς η σεπτή σας παρουσία θα αφήσει θρησκευτικό και πνευματικό αποτύπωμα στο σύλλογό μας, ως μια ιστορική στιγμή».
Η κ. Φράγκου διάλεξε να μεταφέρει στην ομιλία της όχι τι έκαναν την προηγούμενη χρονιά, αλλά τι βίωσαν και τα συναισθήματα που ένιωσαν οι εθελοντές, δίνοντας αγάπη στα γεύματα αστέγων και απόρων, ενώ τίμησε τον πατριάρχη με ένα αναμνηστικό κάδρο ελιάς.
Την εκδήλωση συντόνισε ο δημοσιογράφος, Νίκος Πετρουλάκης, ειδικός σύμβουλος επικοινωνίας και υπεύθυνος αθλητικού τμήματος της εφημερίδας μας.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
