Πόσο προσβάσιμη είναι η πόλη της Θεσσαλονίκης για άτομα με προβλήματα κινητικότητας και τι δυσκολίες αντιμετωπίζουν αυτά στην καθημερινότητά τους; Με αφρομή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα για Άτομα με Αναπηρία, το thitanews.gr δημοσιεύει την εμπειρία της συντάκτριας της εφημερίδας Δήμητρας Μακρή, που βίωσε για μερικές μέρες πόσο δύσκολο είναι για κάποιους συνανθρώπους μας να ζουν και να κινούνται με αξιοπρέπεια σε αυτή την πόλη.
Της Δήμητρας Μακρή
Ζώντας στο Μπιλμπάο πριν μερικά χρόνια είχα εντυπωσιαστεί από τον αριθμό των ανθρώπων με μειωμένη κινητικότητα που συναντούσα στον δρόμο. Τόσο που ρώτησα -βλακωδώς ενδεχομένως- τον καθηγητή μου αν… υπάρχει κάποια ασθένεια στην πόλη.
Η δε απάντηση που έλαβα ήταν η αυτονόητη: «Τους βλέπεις επειδή μπορούν και κυκλοφορούν σε μια φιλική για όλους πόλη». Τόσο απλά. Στη Θεσσαλονίκη πάντως, κι επειδή αυτόν τον καιρό κυκλοφορώ με πατερίτσες, διαπιστώνω επίσης το αυτονόητο… Πως τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα δεν κυκλοφορούν, επειδή δεν μπορούν!
Μια μικρή βόλτα στο κέντρο αρκεί για μερικά συμπεράσματα: καταρχάς δύσκολα κάποιος με αναπηρικό καροτσάκι μπορεί να κάνει μια αυτόνομη βόλτα στην αγορά, επειδή τα περισσότερα καταστήματα έχουν από ένα μικρό μέχρι και περισσότερα σκαλοπάτια. Άρα; Άμεσος αποκλεισμός λες και απαγορεύεται σε όσους έχουν μειωμένη κινητικότητα να ψωνίσουν, άρα να υπάρχουν, όπως έλεγε και μια γνωστή ταινία! Επίσης, αυτό το σκαλοπάτι υπάρχει και στα φαρμακεία… Στις τράπεζες; Δεν υπάρχει περίπτωση να χωρέσουν, εκτός κι αν μπουν από την πίσω πόρτα ως πολίτες Β’ κατηγορίας. Και ποιοι νομίζετε ότι προνοούν να τοποθετήσουν μια μπάρα; Κάποια πρακτορεία ΟΠΑΠ, όσο κι αν φαίνεται παράξενο…
Και δεν είναι μόνο αυτό! Οι δρόμοι είναι εξαιρετικά δύσκολοι για άτομα με κινητικά προβλήματα. Είναι επικίνδυνοι, καθώς γλιστράνε πολύ (ειδικά το φθινόπωρο με τα πεσμένα φύλλα), είναι «παγίδες», καθώς πολλά πλακάκια έχουν ξεκολλήσει, είναι γεμάτοι λακκούβες ή και περιττώματα που υποχρεώνουν όλους να κοιτούν αποκλειστικά τον δρόμο για ευνόητους λόγους.
Τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα σε ράμπες που κλείνουν τους δρόμους, τα τραπεζάκια των χώρων εστίασης -τα οποία καταλαμβάνουν πολύ χώρο στα μικρά πεζοδρόμια-, η έλλειψη ελεύθερων χώρων, που θα εξυπηρετούσαν άτομα με πατερίτσες ή αμαξίδια, ή τα καροτσάκια με μωρά, απουσιάζουν ειδικά από το κέντρο, αποκλείοντάς το ερμητικά για όσους προσωρινά ή και μόνιμα δυσκολεύονται να περπατήσουν.
Πόρτες και σκαλοπάτια
Τα λεωφορεία… άλλο δυσκολάκι! Γιατί; Διότι είναι ψηλά και αν δεν λειτουργήσει ο μηχανισμός -όπως συμβαίνει με τα αμαξίδια- πραγματικά ζορίζεσαι πολύ για να επιβιβαστείς. Όσο για το μετρό… τούτη την περίοδο δεν λειτουργεί! Φρονώ, ωστόσο, πως θα ήταν πιο φιλικό καθώς υπάρχουν ασανσέρ.
Άλλο σημαντικό πρόβλημα… οι πόρτες! Παντού είναι όλες τόσο βαριές που είναι πολύ δύσκολο να τις ανοίξει κάποιος μόνος του. Οι κάδοι, άλλη ιστορία… Με την πατερίτσα πώς να τους ανοίξεις;
Έτυχε να μπω και σε κεντρικό και ιστορικό σχολείο της πόλης! Με σκαλοπάτια στην κεντρική του είσοδο που ναι μεν είχε ράμπα, όμως θα έπρεπε για να πάει παιδί με αμαξίδιο ή κινητικά προβλήματα να παραμείνει η τάξη του μόνο στον πρώτο όροφο λόγω έλλειψης ανελκυστήρα. Άρα; Άρα και σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να γίνει «χάρη» -ειδική μεταχείριση- στο παιδί για να μπορέσει να πάει σχολείο! Κι όμως, οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα δεν θέλουν ούτε να μπαίνουν από την πίσω πόρτα, ούτε χάρες, αλλά να αισθάνονται αυτόνομοι και ανεξάρτητοι και να κυκλοφορούν αντί να κρύβονται ή να υποχρεώνονται σε κάποιον άλλο.

Τα αυτοκίνητα
Τα αυτοκίνητα; Στον «κόσμο» τους! Μια οδηγός παρόλο που είχα πράσινο για να διασχίσω τον δρόμο από τις διαβάσεις και βρισκόμουν στη μέση, με κόρναρε να κάνω πιο γρήγορα! Άλλες κυρίες, πάλι, προτίμησαν να συνεχίσουν το «μπλαμπλά» τους εντός του αυτοκινήτου αντί να με αφήσουν να διασχίσω τον δρόμο. Και μη φανταστείτε μεγάλο δρόμο… τη Μητροπόλεως στο τέρμα της ήθελα να περάσω.
Η ανθρώπινη συμπεριφορά
Οι άνθρωποι, πάντως, σε κάνουν να ξεχνάς τα σοβαρά προβλήματα υποδομής. Άπειρες φορές έτειναν χέρι βοηθείας! Μια κυρία μόλις είδε να βγάζω πατερίτσες από το αυτοκίνητο έσπευσε να με βοηθήσει… Μια κοπέλα μου πήρε τα σκουπίδια από το χέρι για να μην ζοριστώ. Ένας ταξιτζής, παρόλο που ήταν γεμάτος, με μετέφερε στη δουλειά μου ενώ πολλοί συνάδελφοί του αρνούνταν ακόμη και να ρωτήσουν αν πήγαινα στην ίδια κατεύθυνση με τους πελάτες τους.
Αγάπησα τους ηλικιωμένους με χιούμορ! Κυρίες και κύριοι με μπαστουνάκι με έβλεπαν με δύο πατερίτσες -εκείνοι χρησιμοποιούσαν ένα- μου παραχωρούσαν τη σειρά τους και μου εύχονταν περαστικά!
Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Μα απλώς επειδή έχει μεγάλη σημασία όταν μπαίνουμε για λίγο στη θέση του άλλου να μπορούμε να συνάγουμε συμπεράσματα που ενδέχεται να βελτιώσουν την καθημερινότητα όλων. Είναι πολύ ωραίο να χρησιμοποιούμε λόγια όπως συμπερίληψη, σεβασμός στη διαφορετικότητα, και άλλα πολλά όμως η πραγματικότητά μας να απέχει παρασάγγας από το να είμαστε άνθρωποι με ενσυναίσθηση. Γιατί κι αυτό το ένα μικρό σκαλοπατάκι έξω από τα σπίτια, τα μαγαζιά, τα σχολεία, τους χώρους εστίασης που είναι εύκολο για όλους να το ανέβουν κάνοντας ένα βήμα, απλώς σβήνει και γίνεται κανένα βήμα ή ένα μεγάλο εμπόδιο για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα κινητικότητας…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»