Από τα πρώτα πράγματα για τα οποία μάς μιλάνε τα Πλατανάκια, που συνορεύουν δυτικά – βορειοανατολικά με το Πανόραμα, είναι για τον ακατανίκητο έρωτα στη μάχη. Τη μάχη, που μοιάζει να έχασαν απέναντι στον Χορτιάτη. Γέρνοντας στους ώμους του εδώ και αιώνες, η περιοχή αφήνει οριστικά στην αγκαλιά του βουνού τα κάλλη της: Τα ρέματα και τα τρεχούμενα νερά, που προσελκύουν αρκετά είδη άγριας χλωρίδας και πανίδας. Με κυρίαρχο το ρέμα του Βαθύλακκου, που χάρη στο γεωλογικό του υπόθεμα σχηματίζει ένα πολύμορφο ανάγλυφο, με μικρούς καταρράκτες και απότομα πρανή, χαρίζοντας στους κατοίκους και τους περαστικούς μια θέα ακαταμάχητη!
Στο ραντάρ του Ξενοφώντα
Ήδη από τα χρόνια του Ξενοφώντα, η Μυγδονία καταγράφεται ως γη στρατηγική, που φιλοξένησε τις κινήσεις των στρατών στις μάχες της Μακεδονίας του 5ου και 4ου αιώνα π.Χ. Ο ιστορικός είδε τον χάρτη της, με τα υψώματα και τα περάσματα στις υπώρειες του Χορτιάτη, πριν ακόμη ιδρυθεί η πόλη από τον Κάσσανδρο. Αιώνες αργότερα, στους πρόποδες του όρους στέκονταν βυζαντινά μοναστήρια, όπως η Μονή Χορταΐτου, όπου οι μοναχοί σκάλιζαν στρώση τη στρώση τη δασώδη γη, που ήταν γεμάτη με πρανή και με πουρνάρια, όσο συνομιλούσαν με τον Θεό σε κάθε αναβαθμό του εδάφους. Η γη παρέμεινε δύσκολη για καλλιέργεια, παρά την ύπαρξη υδραγωγείου πριν από την άλωση της Θεσσαλονίκης το 1430. Μέχρι και την άφιξη των προσφύγων, από το 1914 και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, οι ιστορικές αναφορές κάνουν λόγο για τα λιγοστά μέσα που διέθεταν οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι, για να καλλιεργήσουν την περιοχή μέσα στις πέτρες, παρότι στο κέντρο της, στα Πλατανάκια, το ρέμα πότιζε τη γη.
Απόδραση εντός της πόλης
«Κατέστη γόνιμη κυρίως μετά την αναδάσωση της περιοχής, που έγινε μετά το δεύτερο κύμα προσφύγων και μετά τη δεκαετία του ‘30, όταν εμφυτεύτηκαν πεύκα περιμετρικά του Χορτιάτη», μας εξηγεί ο κ. Θωμάς Αστερίου, όπως μας υποδέχεται σε έναν από τους πλέον επισκέψιμους χώρους της περιοχής, το Καφέ- Ρεστοράν «Πλατανάκια Natura». Μια ανάσα από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, ο πολυχώρος στα Πλατανάκια Πανοράματος προσφέρεται ως μια από τις καλύτερες αποδράσεις από τους κουραστικούς ρυθμούς της πόλης και της καθημερινότητας. Και μάλιστα εντός της πόλης, σε απόσταση μετρημένη στα έντεκα μόλις χιλιόμετρα! Μέσα στο δάσος, με μονοπάτια που «βγάζουν» στο Φράγμα της Θέρμης, για όσους έχουν πόδια ικανά να περπατούν για δυόμισι ώρες, και με μια παιδική χαρά να προσκαλεί τους μικρούς φίλους να ψυχαγωγηθούν στα όριά της, το μαγαζί φαντάζει εδώ και 28 χρόνια ως όαση ελευθερίας και παιχνιδιού! Ο προηγούμενος διαχειριστής του πολυχώρου ήταν ο Πάρης Παπουλίδης, που διαμόρφωσε τον χώρο με αξιοζήλευτη προσοχή. «Ήταν ένας άνθρωπος μερακλής. Όλοι οι κάτοικοι, όλοι οι πελάτες εξαίρουν τη συμβολή του στην αξιοποίηση και επισκεψιμότητα του μαγαζιού, που ανήκει ιδιοκτησιακά στον Δήμο Πυλαίας-Χορτιάτη», λέει ο κ. Θωμάς, που εργάζεται εδώ το τελευταίο εξάμηνο, ενώ φιλοδοξεί να το απογειώσει το επόμενο διάστημα, καθώς θα προσφέρει και brunch επί καθημερινής βάσεως, πέραν των εκλεκτής ποιότητας κρεατικών. «Κάνουμε επανεκκίνηση, ώστε να λειτουργούμε από τα τέλη Μαρτίου πέντε ημέρες την εβδομάδα, από τις δέκα το πρωί μέχρι όσο πάει το καλοκαίρι. Ο συνδυασμός είναι αχτύπητος: φύση, παιχνίδι και απόδραση λόγω τοπίου, μέχρι χαλάρωση, φαγητό και καφέ που απολαμβάνει κανείς στο εστιατόριο. Το οποίο επιπρόσθετα φιλοξενεί και εκδηλώσεις γάμων και βαπτίσεων». Χρόνια μέσα στην εστίαση ο κ. Θωμάς κάνει αναδρομή στα χρόνια προ των μνημονίων, όταν η λειτουργία ενός μαγαζιού συνεπαγόταν σχεδόν αυτόματα την οικονομική εξασφάλιση του επιχειρηματία. Η τότε εποχή φαντάζει να έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί στα μάτια όσων τώρα επιχειρούν με αυστηρότερες εργονομικές δικλείδες. «Έχει ο Θεός! Ένα-ένα τα βήματα. Να μας βοηθήσει η δημοτική αρχή ώστε να φτιαχτούν τα γεφυράκια, που τα σάρωσε η κακοκαιρία του περασμένου μηνός. Θα μπουν επίσης “διαβολάκια” για να σκαφτεί το χώμα, που θα επαναφέρει το ρυάκι στην αρχική του ροή», μας ενημερώνει, ενώ μπαίνουν στη συζήτηση δύο κυρίες, που βολτάρουν στην περιοχή και ρωτούν με εκείνον τον επίμονο αυθορμητισμό των παιδιών: Τι απέγινε ο μικρός ζωολογικός κήπος, που φιλοξενούσε τα προηγούμενα χρόνια, από πάπιες, κατσικάκια και ελάφια μέχρι κουνελάκια, αλεπούδες και παγώνια!
Ψάχνοντας τον χαμένο «ζωολογικό θησαυρό»
Ο μικρός ζωολογικός κήπος, που φιλοξενούσε τα προηγούμενα χρόνια πάπιες, κατσικάκια, ελάφια, κουνελάκια, αλεπούδες και παγώνια έκλεισε, δυστυχώς, όταν η περιοχή επλήγη σφόδρα από την κακοκαιρία Bora τον Δεκέμβριο του 2024, που μαζί με τα φερτά υλικά και τα πεσμένα δέντρα προκάλεσε ανεπίστροφες καταστροφές στις υποδομές φιλοξενίας του ζωολογικού παραδείσου, στα Πλατανάκια. Έκτοτε τα ζώα μεταφέρθηκαν για λόγους ασφαλείας σε άλλες υποδομές του δήμου.
Από τη Δίρκη, τη βασίλισσα της Θήβας, έλκει το μικρό της όνομα η κ. Σταμούλη που στέκεται δίπλα στη μητέρα της, την κ. Θεανώ Σκαρλάτου. Κόρη και μαμά, βόλτα με τον μικρό Γιάννη, αναζήτησαν τα ζωάκια που κάποτε έδιναν άλλη πνοή στα Πλατανάκια.
Με ρίζες που απλώνονται πιο μακριά: από τη Θήβα, λόγω καταγωγής του μπαμπά, έως την Κωνσταντινούπολη από τη μαμά, η κ. Σταμούλη ενσταλάζει στον μικρό της γιο την πίστη στη δύναμη της φυσικής και γενεαλογικής συνέχειας, όσο η ζωγράφος Θεανώ Σταμούλη, μας εκμυστηρεύεται άγνωστες ιστορίες. «Τον παππού μου, τον αγαπούσαν οι Τούρκοι. Τον ειδοποίησαν πριν από την Καταστροφή να προλάβει να έρθει στην Ελλάδα. Έτσι και σώθηκε …», μας λέει, ενώ περνάει σαν σκιά από τα μάτια της η μνήμη μιας ολόκληρης ζωής, σκληρής και αναπόδραστης! Σαν τη νατουραλιστική τεχνοτροπία που ακολουθεί, όσο εμπνέεται – σε πραγματικό χρόνο – το επόμενό της έργο, από τους χορογράφους του τοπίου: τον Πλάτανο και την Τραχεία Πεύκη, το Ρέικι και την Πικροδάφνη.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
