Η Ελλάδα δε θα ξεκινούσε έναν άνισο και σκληρό απελευθερωτικό αγώνα εναντίον ενός πανίσχυρου κατακτητού, αν οι Έλληνες δεν είχαν πιστέψει στην ανάγκη της ελευθερίας μέσα από την πνευματική ζύμωση που προηγήθηκε, μέσα από τον «φωτισμό» τού Γένους, που καλλιεργήθηκε συστηματικά στην Ελλάδα τον 17ο και τον 18ο αιώνα, υπογράμμισε ο ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας, πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων, Γεώργιος Μπαμπινιώτης, εκφωνώντας τον πανηγυρικό λόγο της ημέρας στον επίσημο εορτασμό της επετείου της Εθνεγερσίας, που πραγματοποιήθηκε απόψε στην αίθουσα Τελετών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Στην ομιλία του, με θέμα «Η επίδραση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού στην αφύπνιση του Γένους το 1821: Αδαμάντιος Κοραής και Ρήγας Φεραίος» ο κ.Μπαμπινιώτης αναφέρθηκε στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, που όρισε ως την προσπάθεια διαφώτισης του υπόδουλου Γένους από εμπνευσμένους διδάχους, τους Διδασκάλους του Γένους, ως προς την καταγωγή, τις αξίες, τον πολιτισμό, την ιστορία και το μέλλον του Γένους με σκοπό την αποτίναξη του ξενικού ζυγού μέσα από μια παιδευτική κίνηση που εστιαζόταν στο σχολείο, στο βιβλίο και στη γλώσσα. Μέσα από την εμπνευσμένη διδαχή τους, όπως σημείωσε ο κ. Μπαμπινιώτης, οι Έλληνες συνειδητοποίησαν την παράδοση και την ταυτότητά τους, ένιωσαν ξανά υπερήφανοι για την καταγωγή και την ιστορία τους, συνειδητοποίησαν την αξία και διεκδίκησαν τα δικαιώματα της μητρικής γλώσσας τους.
«Η αφύπνιση του Γένους συνέβη όταν οι Έλληνες συνειδητοποίησαν ότι η ελευθερία ούτε δωρίζεται, ούτε εκχωρείται από τους ξένους, πως η ελευθερία κατακτάται με αίμα και θυσίες. Υποστηρίζω ότι η Επανάσταση του ‘21 ήταν στην ιστορία των λαών ένας αγώνας, που κρίθηκε όχι μόνο από τα όπλα αλλά από την ψυχή, όχι από την πολεμική ισχύ, αλλά από το πάθος για ελευθερία, όχι από τη δύναμη της ύλης, αλλά από τη δύναμη του πνεύματος. Υποστηρίζω τελικά ότι ήταν ένας αγώνας που την έκβασή του καθόρισε το φρόνημα των ανθρώπων και όχι η λογική των αριθμών. Αλλά το φρόνημα που οδήγησε στη νίκη των Ελλήνων, είναι ζήτημα συνείδησης και εσωτερικής αφύπνισης. Με μια πίστη στον εαυτό σου και στο δίκαιο σου, που κάνει το παράλογο- λογικό, την τρέλα – ορθοφροσύνη», επισήμανε.
Αναφερόμενος ειδικά στην προσφορά του Αδαμάντιου Κοραή και του Ρήγα Φεραίου, «δύο εμβληματικών προσωπικοτήτων του Νεοελληνικού Διαφωτισμού» χρησιμοποίησε στον λόγο του αποσπάσματα από το έργο των δύο διαφωτιστών. Όπως σημείωσε, ο Κοραής συνέδεσε την ανάκτηση της ελευθερίας του Γένους των Ελλήνων με την παιδεία και τη γλώσσα. «Τα βιβλία του Κοραή, κυκλοφορούσαν λίγο πριν από την Επανάσταση σε όλη την Ελλάδα και οι Πρόλογοι στις εκδόσεις του, οι περίφημοι ‘”Αυτοσχέδιοι Στοχασμοί περί της ελληνικής παιδείας και γλώσσης” ήταν πηγή νουθεσίας, έμπνευσης, υπερηφάνειας και κίνητρα μαζί για τη διεκδίκηση της ελευθερίας και τη δημιουργία ενός σύγχρονου ελληνικού κράτους με ευρωπαϊκό χαρακτήρα», παρατήρησε.
Περαιτέρω ο κ. Μπαμπινιώτης εξήρε τη σημασία των κύριων έργων του Ρήγα, των τεσσάρων πολιτικού – εθνεγερτικού περιεχομένου δημοσιευμάτων του που, όπως είπε, συνθέτουν από κοινού ένα «επαναστατικό μανιφέστο»: μια προκήρυξη, μια διακήρυξη των «Δικαίων του Ανθρώπου, ένα σχέδιο Συντάγματος και τον Θούριο. «Αυτό το μανιφέστο είναι μια πολιτική σύλληψη του Ρήγα για τη δημιουργία μιας Βαλκανικής Ομοσπονδίας, για την ακρίβεια μιας Ελληνικής Δημοκρατίας που θα αποτελούσε ένα κράτος με πολυεθνικό διαβαλκανικό χαρακτήρα, το οποίο απεικονίζεται στη γνωστή Χάρτα τής Ελλάδος τού Ρήγα», σημείωσε.
Για τις μεγάλες στιγμές της ιστορίας ενός έθνους, η τιμή και η μνήμη δεν είναι απλώς ανάμνηση του παρελθόντος, είναι πυξίδα για το μέλλον υπογράμμισε στην προσφώνησή του ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθ. Κυριάκος Αναστασιάδης. «Η Επανάσταση του 1821 υπήρξε μια τέτοια στιγμή. Μια στιγμή όπου η πίστη στην ελευθερία, η δύναμη της παιδείας και η ενότητα ενός λαού συναντήθηκαν για να αλλάξουν την πορεία της ιστορίας. Η Παλιγγενεσία του 1821 υπήρξε η κορύφωση μιας μακράς πνευματικής και ιστορικής διεργασίας. Ήταν το αποτέλεσμα ιδεών που ωρίμασαν μέσα από την παιδεία, τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, την πίστη και την αδιάκοπη επιθυμία των Ελλήνων για ελευθερία», τόνισε.
Σχεδόν δύο αιώνες μετά, πρόσθεσε ο πρύτανης του ΑΠΘ, «στεκόμαστε απέναντι σε αυτή την ιστορική παρακαταθήκη όχι μόνο ως κληρονόμοι, αλλά και ως συνεχιστές μιας πορείας», γιατί «η ελευθερία δεν είναι ένα κεκτημένο που απλώς παραλαμβάνεται από τις προηγούμενες γενιές, είναι μια διαρκής κατάκτηση που απαιτεί παιδεία, υπευθυνότητα και ενεργό συμμετοχή στα κοινά». Στο πλαίσιο αυτό ανέδειξε τον ρόλο του Πανεπιστημίου, επισημαίνοντας ότι «το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, ως το μεγαλύτερο και το πιο πολυθεματικό Πανεπιστήμιο της χώρας, φέρει μια ιδιαίτερη ευθύνη, να διατηρεί ζωντανές τις αξίες που γέννησαν και στήριξαν την Ελληνική Επανάσταση», γιατί «η ελευθερία της σκέψης, η διάχυση της γνώσης και η αναζήτηση της αλήθειας αποτελούν θεμέλια όχι μόνο της ακαδημαϊκής προόδου, αλλά και της ίδιας της δημοκρατίας».
«Ο φετινός εορτασμός αποκτά έναν ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από την ίδρυση του Πανεπιστημίου μας. Έναν αιώνα πριν, το Αριστοτέλειο δημιουργήθηκε ως φάρος παιδείας και επιστήμης. Σήμερα, εκατό χρόνια μετά, συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ακαδημαϊκούς θεσμούς της χώρας, διαμορφώνοντας γενιές επιστημόνων και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην πρόοδο της κοινωνίας», τόνισε.
Στο μουσικό μέρος της Τελετής συμμετείχε η Χορωδία «Γιάννης Μάντακας» και το «Χορωδιακό Εργαστήρι» του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, υπό τη διδασκαλία της Εριφύλης Δαμιανού, και η Συμφωνική Ορχήστρα του του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, υπό τη μουσική διεύθυνση του Αν. Καθηγητή του Τμήματος Μουσικών Σπουδών Βλαδίμηρου Συμεωνίδη.
Στην εκδήλωση παρέστησαν οι υφυπουργοί Εσωτερικών (τομέας Μακεδονίας- Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκος Παπαϊωάννου, Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, οι βουλευτές Δημήτρης Κούβελας και Πέτρος Παππάς, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, ο συντονιστής του πρωθυπουργικού γραφείου στη Θεσσαλονίκη Γιάννης Παπαγεωργίου, εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων, καθώς και εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας.
Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ / Σμαρώ Αβραμίδου
