Στο πλαίσιο του Έτους Φιλαναγνωσίας 2026-27 που έχει κηρύξει το ΕΛΙΒΙΠ, ο φορέας διοργανώνει και υποστηρίζει πλήθος εκδηλώσεων, συζητήσεων και δράσεων στη φετινή Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης που απευθύνονται σε ενήλικες και παιδιά.
Στο Επαγγελματικό Πρόγραμμα εκλεκτοί καλεσμένοι από Ελλάδα και εξωτερικό φωτίζουν ποικίλες πλευρές της φιλαναγνωσίας, θέτουν προβληματισμούς, θίγουν κρίσιμα ζητήματα και μοιράζονται εμπειρίες και καλές πρακτικές. Στο δε Παιδικό και Εφηβικό πρόγραμμα θα πραγματοποιηθούν συναρπαστικές εκθέσεις, καθώς και εργαστήρια και δράσεις για ενήλικες, για παιδιά και νέους σε συνεργασία με ορισμένους από τους πιο αξιόλογους φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Επαγγελματικό πρόγραμμα
- Η Lisa Keil, Υπεύθυνη έργου για τον Εθελοντισμό στο Stiftung Lesen για την προώθηση της ανάγνωσης και ο Miha Kovač, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνα, θα παρουσιάσουν έρευνες, αποτελεσματικές πρακτικές και καινοτόμες προσεγγίσεις που ενθαρρύνουν το διάβασμα σε διάφορες ηλικιακές ομάδες και κοινότητες στη Γερμανία και τη Σλοβενία. Συντονίζει ο Παναγιώτης Κάπος, Δρ Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, Αντιπρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ.
- Η Έλλη Καλαμαρά, εκδότρια, γενικής γραμματέας της ΠΟΕΒ και ο Γιάννης Βαταμίδης, βιβλιοπώλης, μέλος του ΔΣ της ΠΟΕΒ συζητούν για ζητήματα παραγωγής, έκδοσης και διάδοσης του βιβλίου, ειδικά για τους μικρούς εκδότες και βιβλιοπώλες. Θίγονται θέματα όπως η φορολογική πολιτική, η έλλειψη προστασίας της επαγγελματικής στέγης, η ενεργειακή ακρίβεια και η κρατική στάση απέναντι στο βιβλίο, αλλά και τα εμπόδια που επιδρούν στη σχέση του αναγνώστη με το βιβλίο και το διάβασμα. Συντονίζει ο Απόστολος Λυκεσάς, δημοσιογράφος της Εφημερίδας των Συντακτών.
- Χρειάζονται βιβλία τα πολύ μικρά παιδιά; Ποια είναι τα είδη των βιβλίων που απευθύνονται στα βρέφη και στα νήπια; Πώς τα επιλέγουμε; Και πώς τα ζωντανεύουμε; Η Μαρία Μπούρη, παιδίατρος, η Σίσσυ Τσιφλίδου, εκπαιδευτικός και η Άβα Χαλκιαδάκη, ερευνήτρια αναγνωστικών πολιτικών του Διαβάζοντας Μεγαλώνω, συζητούν για το πόσο σημαντικό είναι για τα παιδιά να μεγαλώνουν με ιστορίες και με βιβλία; Διαβάζει η Γόνη Λούκα, ηθοποιός & εμψυχώτρια αναγνωστικών δράσεων.
- …Γιατί τα βιβλία για παιδιά είναι σοβαρή υπόθεση! Οι Βαγγέλης Ηλιόπουλος, πρόεδρος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου – Greek IBBY, συγγραφέας και εκπαιδευτικός, Πάνος Χριστοδούλου, διευθυντής του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Βασιλική Νίκα, μέλος ΕΔΙΠ ΠΤΔΕ, ΕΚΠΑ, μεταφράστρια, Γρηγόρης Αμπατζόγλου, ψυχίατρος, παιδοψυχίατρος, ομότιμος καθηγητής Παιδοψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ και η Έλενα Πατάκη, εκδότρια, συζητούν για την πρόσβαση των παιδιών στα καλά λογοτεχνικά βιβλία και το δικαίωμά τους να δομήσουν μια πολύπλευρη ταυτότητα αναγνώστη με κριτική σκέψη, ικανότητα στην αναγνωστική απόλαυση και ελευθερία στην επιλογή κειμένων που ανταποκρίνονται στον συναισθηματικό κόσμο της ηλικίας τους. Όπως αναφέρει ο Μακ Μπαρνέτ «Αν δεν πιστεύετε ότι τα παιδικά βιβλία είναι αληθινά βιβλία, τότε κατά κάποιον τρόπο δεν πιστεύετε ότι τα παιδιά είναι αληθινοί άνθρωποι».
- Τα εικονοβιβλία στην παιδική λογοτεχνία: Προσεγγίζοντάς τα ως λογοτεχνικό είδος, παιδαγωγικό εργαλείο και μέσο αισθητικής και συναισθηματικής ανάπτυξης, οι ομιλητές αυτής της εκδήλωσης θα επιχειρήσουν να αναδείξουν την αξία και το ρόλου τους στη σύγχρονη εκπαιδευτική και αναγνωστική εμπειρία. Συμμετέχουν οι: Φώτης Δούσος, συγγραφέας, Δρ. Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης, Έλλη Πεταλά, εκπαιδευτικός, συγγραφέας, Υπ. Δρ. Α.Π.Θ., Θεοδώρα Κατσιφή, συγγραφέας, εμψυχώτρια εργαστηρίων δημιουργικής γραφής και Κούλα Πανάγου, εκπαιδευτικός, παιγνιοθεραπεύτρια.
- Σε εκδήλωση που οργανώνεται σε συνεργασία με το δίκτυο EURead, που προωθεί την ανάγνωση και την αλφαβητισμό στην Ευρώπη, θα παρουσιαστούν επιτυχημένα προγράμματα προώθησης της ανάγνωσης που υλοποιήθηκαν από μέλη του Δικτύου στην Βουλγαρία (Valentina Stoeva, Reading Foundation), την Σουηδία (Lovisa Fhager Logothetis, Bonnier Family Foundation) και την Ελλάδα (Άβα Χαλκιαδάκη, Διαβάζοντας Μεγαλώνω). Θα προηγηθεί σύντομη παρουσίαση του EURead από την Πρόεδρό του, Valentina Stoeva.
- «Από το Ex Libris στη μνήμη: Πώς ένα βιβλίο γίνεται δικό μας» Το ex libris (λατινικά: «εκ των βιβλίων») είναι ένα μικρό εικαστικό σήμα — συνήθως μια ετικέτα ή σφραγίδα — που τοποθετείται στο εσωτερικό ενός βιβλίου και δηλώνει τον ιδιοκτήτη του. Συχνά έχει καλλιτεχνικό χαρακτήρα και αποτελεί έναν τρόπο να «υπογράφει» κάποιος τη σχέση του με το βιβλίο του. Η Αγγελική Μπόζου, εικαστικός, εικονογράφος, η Ελένη Τσαλδίρη, εικαστικός, συγγραφέας και η Λέλα Στρούτση, εικονογράφος, συγγραφέας, μέλος Δ.Σ. Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, εξερευνούν πώς το βιβλίο μετατρέπεται από ένα απλό αντικείμενο σε φορέα μνήμης και προσωπικής ταυτότητας και ανακαλύπτουν τρόπους με τους οποίους μικροί και μεγάλοι αναγνώστες μπορούν να καλλιεργήσουν μια πιο προσωπική, βιωματική σχέση με το βιβλίο. Συντονίζει η Παναγιώτα Στρίκου, συγγραφέας, δημιουργός του podcast «Μαμάδες με Ρούμι».
Πρόγραμμα για Παιδιά και Νέους:
Στην Παιδική Γωνιά της ΔΕΒΘ το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, με την υποστήριξη του ΕΛΙΒΙΠ, στήνει «Το memory του Δ!», ένα επιδαπέδιο παιχνίδι memory μέσα από το οποίο παιδιά 6-9 ετών θα γνωρίσουν τα έργα 47 καταξιωμένων εικονογράφων και εικαστικών, εμπνευσμένα από τα Δικαιώματα του Παιδιού. Κάθε ζευγάρι καρτών αντιστοιχεί σε ένα άρθρο της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, δίνοντας αφορμή για συζήτηση, προβληματισμό και δημιουργική μάθηση. Συντονίζουν οι: Κούλα Πανάγου, Υπεύθυνη Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Θανάσης Κοτσοβός, Υπεύθυνος Παιδικής Βιβλιοθήκης.
Στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη (Παιδικό Τμήμα) η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, με την υποστήριξη του ΕΛΙΒΙΠ, διοργανώνει μια σειρά από εργαστήρια για παιδιά αλλά και για ενήλικες:
- «Εμείς και ο κόσμος των παραμυθιών» – Βιωματικό εργαστήριο για ενήλικες: Επιλεγμένα εικονογραφημένα βιβλία για παιδιά γίνονται αφορμή για ένα δημιουργικό ταξίδι, το οποίο αξιοποιώντας τεχνικές από το θεατρικό παιχνίδι, τα εικαστικά και τη δημιουργική γραφή στηρίζει την έκφραση, την έμπνευση, την καλλιέργεια της φαντασίας και της δημιουργικότητας. Μέγιστος αριθμός συμμετοχών: 25. Δεν προϋποθέτει προηγούμενη εμπειρία ή καλλιτεχνικές δεξιότητες, παρά διάθεση για παιχνίδι!
- «Το βιβλίο που είμαι»: Παιδιά από 8 ετών και άνω ξεφυλλίζουν βιβλία ερευνώντας το είδος της «αυτοβιογραφίας». Στη συνέχεια, μέσα από απλές τεχνικές δημιουργικής γραφής και εικαστικών δημιουργούν το δικό τους βιβλίο με σημαντικές στιγμές της δική τους ζωής. Το εργαστήριο συνδυάζει το θεατρικό παιχνίδι, με τη δημιουργική γραφή και τα εικαστικά.
- «Ποιος θα λύσει το μυστήριο;» Μικροί και μεγάλοι ντετέκτιβ που έχουν ξεπηδήσει από τα βιβλία μπερδεύονται σε μια δοκιμασία ικανοτήτων αλλά και έμπνευσης, ώστε τα συμμετέχοντα παιδιά από 6 ετών και άνω να φτιάξουν τη δική τους ιστορία μυστηρίου!
Παράλληλα, σε όλη τη διάρκεια της Έκθεσης, οι συνεργάτες της Εθνικής Βιβλιοθήκης θα ενημερώνουν το κοινό για τη φετινή Καλοκαιρινή Εκστρατεία Ανάγνωσης και Δημιουργικότητας, έναν πανελλήνιο θεσμό για την ανάπτυξη και την προώθηση της φιλαναγνωσίας που φέτος οργανώνεται με τη συνεργασία του ΕΛΙΒΙΠ.
Η Οργάνωση Διαβάζοντας Μεγαλώνω, με την υποστήριξη του ΕΛΙΒΙΠ, έχει ετοιμάσει επίσης δύο συναρπαστικές δράσεις για βρέφη και νήπια στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη (Παιδικό τμήμα):
- «Με κρυψώνες και εκπλήξεις»: Η Γόνη Λούκα, ηθοποιός και εμψυχώτρια αναγνωστικών δράσεων, διαβάζει ιστορίες με ήρωες που κρύβονται και τους ανακαλύπτουμε σε μέρη που μερικές φορές δεν το περιμένουμε, αλλά και βιβλία με κινούμενα τμήματα που οδηγούν σε τροποποίηση, απόκρυψη ή αποκάλυψη της εικόνας. Ο αριθμός των θέσεων είναι περιορισμένος και απαιτείται η συμπλήρωση δήλωσης συμμετοχής στο https://forms.gle/1aQ7SdaeQpF3HNBE6. Για παιδιά 12-24 μηνών.
- «Όταν οι αριθμοί έχουν κέφια!»: Η Γόνη Λούκα διαβάζει στα παιδιά αστείες ιστορίες που στον πυρήνα τους έχουν τους αριθμούς και το μέτρημα. Ο αριθμός των θέσεων είναι περιορισμένος και απαιτείται η συμπλήρωση δήλωσης συμμετοχής στο https://forms.gle/1qphGTQZFNhGftqw5 Για παιδιά 2-4 ετών.
Στο MOMus το Ελληνικό Τμήμα ΙΒΒΥ – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, με την υποστήριξη του ΕΛΙΒΙΠ, διοργανώνει δύο παράλληλα Εργαστήρια Ex Libris:
- «Από την τελευταία σελίδα των βιβλίων στην πρώτη γραμμή της τέχνης». Η Ελένη Τσαλδίρη, εικαστικός-συγγραφέας, αναρωτιέται: Πόσα βιβλία έχεις στη βιβλιοθήκη σου; Πόσα από αυτά είναι κατάδικά σου; Σε πόσα θα ήθελες να βάλεις τη σφραγίδα σου και κανείς να μην μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι δικά του; Έχουμε βρει τον τρόπο! Έλα να δημιουργήσουμε μαζί τη δική σου σφραγίδα. Έλα να γνωρίσεις τον μαγικό μικρόκοσμο των Ex Libris. Βάζεις φαντασία, βάζουμε την τεχνική και τυπώνουμε το δικό σου Ex Libris. Για παιδιά 8-12 ετών. Αριθμός συμμετεχόντων: έως 15 άτομα (με σειρά προτεραιότητας).
- «Βάλε τη σφραγίδα σου: Η τέχνη του Ex Libris». Με την Αγγελική Μπόζου, εικαστικό-εικονογράφο. Τα παιδιά μεταφέρονται με τη φαντασία τους σε μια παλιά βιβλιοθήκη, όπου ανακαλύπτουν παλιά βιβλία και παρατηρούν τις σφραγίδες Ex Libris που φέρουν. Μέσα από αυτή τη βιωματική εμπειρία, εξερευνούν τα οπτικά τους στοιχεία και αντλούν πληροφορίες για την ταυτότητα των κατόχων τους. Κάθε παιδί σχεδιάζει τη δική του σφραγίδα, εμπνευσμένη από την προσωπικότητά του ή τις αγαπημένες του ιστορίες και ήρωες, και τη χρησιμοποιεί για να σφραγίσει τα βιβλία του, πριν τα δανείσει στους φίλους του! Για παιδιά 6-10 ετών. Αριθμός συμμετεχόντων: έως 12 άτομα (με σειρά προτεραιότητας).
Επίσης στο ΜOMus, το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού με την υποστήριξη του ΕΛΙΒΙΠ διοργανώνει εργαστήρι για παιδιά 5-8 ετών με τίτλο «Τι είναι αυτό που μας φέρνει κοντά;»: Μια μικρή μελισσούλα BeeBot ξεκινά ένα ταξίδι στις κουζίνες του κόσμου! Μαζί με τα παιδιά, ανακαλύπτει γεύσεις και ιστορίες που κρύβονται πίσω από αγαπημένες συνταγές. Μέσα από το παιχνίδι και την εξερεύνηση, τα παιδιά παίρνουν γεύσεις διαφορετικών πολιτισμών και ανακαλύπτουν όσα μας ενώνουν. Με την Κούλα Πανάγου, Υπεύθυνη Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και τον Θανάση Κοτσοβό, Υπεύθυνο Παιδικής Βιβλιοθήκης.
Εικαστικές Εκθέσεις – Αφιερώματα
Το ΕΛΙΒΙΠ σε συνεργασία με το ελληνικό τμήμα της ΙΒΒΥ – Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου έχει ετοιμάσει τη μεγάλη εικαστική έκθεση «Η Βιβλιοθήκη των Ηρώων: Ex Libris από τη Λογοτεχνία της Φαντασίας»:
Τι θα γινόταν αν οι αγαπημένοι μας λογοτεχνικοί ήρωες είχαν τη δική τους βιβλιοθήκη; Πώς θα έμοιαζε το προσωπικό τους Ex Libris, με το οποίο θα σφράγιζαν τα βιβλία τους; Πώς θα ήταν σχεδιασμένο ώστε να εκφράζει την προσωπικότητα, τα ενδιαφέροντα και το σύμπαν τους; Έλληνες εικονογράφοι εμπνέονται από ήρωες της παιδικής, νεανικής και κλασικής λογοτεχνίας και δημιουργούν εικαστικά για φανταστικές σφραγίδες Ex Libris.
Συμμετέχουν οι εικονογράφοι – εικαστικοί: Κωνσταντίνα Αρχοντάκη, Στέλλα Δημητρακοπούλου, Εμμανουέλα Κακαβιά, Ναταλία Καπατσούλια, Γαρυφαλλιά Λευθέρη, Ελένη Λεωνίδα, Κωστής Μακρής, Δήμητρα Παπαδημητρίου, Αικατερίνη Πουλιάση, Ευαγγελία Σημαντήρη, Ντανιέλα Σταματιάδη, Φωτεινή Στεφανίδη, Λέλα Στρούτση, Κατερίνα Σωτηροπούλου, Μαρία Τζαμπούρα, Ελένη Τσαλδίρη, Μαιρηλία Φωτιάδου.
Παράλληλα, θα διεξαχθεί Μαθητική έκθεση: Μετά από ανοιχτό κάλεσμα, μαθητές από διαφορετικά ηλικιακά πεδία εμπνέονται από τους αγαπημένους τους ήρωες της παιδικής, νεανικής και κλασικής λογοτεχνίας και δημιουργούν εικαστικά για τις δικές τους φανταστικές σφραγίδες Ex Libris. Συμμετέχουν τα σχολεία: 3ο Νηπιαγωγείο Θεσσαλονίκης, 26ο Νηπιαγωγείο Θεσσαλονίκης, 1ο Δημοτικό Ωραιοκάστρου, Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη, Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί.
Τέλος, το ΕΛΙΒΙΠ σε συνεργασία με το Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών έχει ετοιμάσει ένα αφιέρωμα στην τιμώμενη χώρα Βουλγαρία με τίτλο «BGR – Γράμματα που ενώνουν. Γέφυρες και περάσματα»:
Πρόκειται για ένα καλλιτεχνικό και εκπαιδευτικό project βασισμένο στη λαϊκή προφορική παράδοση της Βουλγαρίας και της Ελλάδας, το οποίο αξιοποιεί τη ζωντανή αφήγηση-ιστόρηση σε συνδυασμό με σύγχρονες τεχνολογικές μορφές ακρόασης. Μέσα από αφηγήσεις, ηχητικά ίχνη και τη διάδοση του περιεχομένου μέσω podcast, το project αναδεικνύει τους κοινούς τρόπους με τους οποίους οι ιστορίες ταξιδεύουν από τόπο σε τόπο και από γενιά σε γενιά, λειτουργώντας ως γέφυρες πολιτισμού και μνήμης ανάμεσα στους λαούς.
