Ένα ξεχωριστό ταξίδι στην ιστορία των 100 χρόνων της ιατρικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης προσφέρει το ιστορικό αρχείο του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ), το οποίο παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση.
Πρόκειται για βιβλία, διοικητικά έγγραφα και φακέλους ιατρών συνολικής έκτασης περίπου 8.100 σελίδων, τα οποία χρονολογούνται από το 1924, οπότε ιδρύθηκε ο Σύλλογος. Παράλληλα, περιλαμβάνει έντυπο υλικό του Ιατρικού Συνδέσμου, του πρώτου επαγγελματικού σωματείου ιατρών, το οποίο παραδόθηκε στον ΙΣΘ μετά την ίδρυσή του.
Στη διάρκεια της εκδήλωσης, η αίθουσα του Ιστορικού Αρχείου πήρε το όνομα του πρώτου προέδρου του Συλλόγου, Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη, ενώ υπερτονίστηκε ότι στόχος της δημιουργίας του αρχείου είναι η προστασία και η διάσωση των τεκμηρίων, αλλά και η καταχώριση και η διαφύλαξη της ιστορικής πληροφορίας.
Ειδικότερα, ο πρόεδρος του ΙΣΘ, Νίκος Νίτσας περιέγραψε την πρωτοβουλία ως ουσιαστική αναμέτρηση με την ίδια την ιστορία του συλλόγου. Με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυσή του, ο σύλλογος εκκίνησε τη διάσωση και οργάνωση ενός αρχείου που ξεπερνά τα όρια ενός επιστημονικού και επαγγελματικού φορέα και αγγίζει την ιστορική πορεία της Θεσσαλονίκης και της χώρας συνολικά. «Περισσότερες από 8.000 σελίδες τεκμηρίων αποτυπώνουν αποφάσεις Γενικών Συνελεύσεων, συνεδριάσεις Διοικητικών και Πειθαρχικών Συμβουλίων, διοικητικές διαδικασίες, πειθαρχικές κρίσεις και θεσμικές παρεμβάσεις. Παράλληλα, φανερώνουν τη βαθιά σχέση του ιατρικού σώματος με την κοινωνία, τις κρίσεις, τις μεταβάσεις και τις κοινωνικές αλλαγές κάθε εποχής. Ιδιαίτερη θέση στο αρχείο κατέχουν οι φάκελοι των μελών –περίπου 6.000– που περιλαμβάνουν επιστολές, πιστοποιητικά και φωτογραφικό υλικό, συνθέτοντας τόσο την προσωπική διαδρομή κάθε ιατρού όσο και τη συλλογική μνήμη του συλλόγου».
Από την πλευρά της, η καθηγήτρια Ιστορίας της Ιατρικής Νίκη Παπαβραμίδου, διευθύντρια του Μουσείου Ιστορίας της Ιατρικής του ΑΠΘ, δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό της, τονίζοντας ότι κάτι ανάλογο δεν υπάρχει ούτε καν στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο. Όπως είπε χαρακτηριστικά, πρόσφατα διαπίστωσε ότι δεν γνωρίζουν καν τον πρώτο πρόεδρο του ΠΙΣ, υπογραμμίζοντας έτσι τη μοναδικότητα του ΙΣΘ, που είναι ο πρώτος και μοναδικός σύλλογος στην Ελλάδα με τόσο καλά διατηρημένο και οργανωμένο ιστορικό αρχείο.

Από το 1924 στην ψηφιακή εποχή
Η υπεύθυνη του Ιστορικού Αρχείου, Μαλαματένια Κατιρλιώτου, ιστορικός με μεταπτυχιακό στην Ιστορία της Ιατρικής, εξήγησε ότι η παλαιότητα των τεκμηρίων, πολλά από τα οποία έχουν συμπληρώσει ή πλησιάζουν τον έναν αιώνα ζωής, ήταν αυτή που καθόρισε τις επιλογές διαχείρισης. Προστασία από τη φθορά του χρόνου, συστηματική ψηφιοποίηση και δημιουργία ψηφιακού αποθετηρίου, σε συνεργασία με το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά.
Τέλος, η Δέσποινα Τσιαφάκη, διευθύντρια Ερευνών και υπεύθυνη Τμήματος Πολιτισμού & Δημιουργικών Βιομηχανιών, μαζί με την αρχαιολόγο Μελπομένη Καρτά, παρουσίασαν τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη αυτού του ψηφιακού περιβάλλοντος. Κι ενώ φωτογραφίες και έγγραφα ψηφιοποιούνται, το φυσικό υλικό καθαρίζεται, τοποθετείται σε ειδικά κουτιά αρχειοθέτησης και φυλάσσεται σε διαμορφωμένη αίθουσα.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»