Της Νικολέττας Μπούκα
Στα ράφια τους κρύβονται μικροί θησαυροί γνώσης. Αποτελούν ευκαιρία για νοερά ταξίδια σε κόσμους μαγικούς, απαλύνοντας, έστω και για λίγο, τον πόνο και την ταλαιπωρία. Πρόκειται για τις δανειστικές βιβλιοθήκες που φιλοξενούνται σε διαδρόμους και κλινικές των δημόσιων νοσοκομείων της Θεσσαλονίκης, προσφέροντας ανάσες και μια διέξοδο σε ασθενείς και τις οικογένειές τους.
Η δημιουργία τους βασίζεται στη διάθεση προσφοράς εργαζομένων, εθελοντών και φορέων που πιστεύουν ότι η ανάγνωση ενός βιβλίου, ιδιαίτερα στο περιβάλλον ενός νοσηλευτικού ιδρύματος, δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη. Ενώνοντας, λοιπόν, τις δυνάμεις τους, στήνουν βιβλιοθήκες, μετατρέποντας γωνιές των κλινικών σε μικρές εστίες πολιτισμού, ελπίδας και παρηγοριάς.
Καταφύγιο για το μυαλό στο «Παπαγεωργίου»
Καταφύγιο στις σελίδες των βιβλίων βρίσκουν και οι ασθενείς στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου. Όπως δηλώνει στην «Θ» η συντονίστρια των εθελοντών του Συλλόγου Φίλων του νοσοκομείου Παπαγεωργίου «Η Αντηρίδα», Όλγα Δελχανίδου, υπάρχουν δύο μεγάλες δανειστικές βιβλιοθήκες στην κεντρική είσοδο του νοσηλευτικού ιδρύματος που φιλοξενούν συνολικά 1.200-1.400 βιβλία και δύο μικρότερες στους χώρους αναμονής των τμημάτων Ακτινοθεραπείας και Αιμοκάθαρσης. Επιπλέον υπάρχει και η ανταλλακτική βιβλιοθήκη στο προαύλιο του νοσοκομείου, στην εσωτερική αυλή, μπροστά από την εκκλησία.
«Η ιδέα ξεκίνησε από την Αντηρίδα, η οποία κατά καιρούς δέχτηκε ως δωρεά μεγάλο αριθμό βιβλίων με τα οποία φρόντιζε να εξοπλίζει την ανταλλακτική βιβλιοθήκη, η οποία δημιουργήθηκε το 2014 και ήταν δωρεά του δήμου Θεσσαλονίκης, αλλά και να δωρίζει βιβλία σε ασθενείς τους οποίους επισκέπτονταν οι εθελοντές της Αντηρίδας στους χώρους νοσηλείας. Τόσο ο μεγάλος αριθμός βιβλίων όσο και η ανάγκη των ανθρώπων που περιμένουν σε χώρους αναμονής ή και των νοσηλευόμενων να διαβάζουν ένα βιβλίο, μας ώθησε, με την άδεια της διοίκησης του νοσοκομείου, να δημιουργήσουμε οργανωμένες δανειστικές βιβλιοθήκες», εξηγεί η κ. Δελχανίδου.
Παράλληλα, τονίζει ότι «η ανταπόκριση είναι εντυπωσιακή. Ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες αυξάνεται ο αριθμός των εργαζομένων που δανείζονται βιβλία, ενώ καθημερινά ασθενείς, συνοδοί και επισκέπτες δανείζονται βιβλία όχι μόνο για όσο περιμένουν ή νοσηλεύονται στο νοσοκομείο, αλλά και για όσο χρονικό διάστημα χρειάζονται για να το τελειώσουν την ανάγνωσή τους και στη συνέχεια να το επιστρέψουν. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 2018 μέχρι σήμερα, με μία διακοπή δύο ετών εξαιτίας της πανδημίας covid19, έχουμε δανείσει περίπου 3.000 βιβλία».
Όσον αφορά τη θεματολογία, ξεχωρίζουν τα μυθιστορήματα ελλήνων και ξένων συγγραφέων, λίγα ξενόγλωσσα για όσους δεν γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα, κάποια βιβλία ιστορίας, γεωγραφίας και ψυχικής ενδυνάμωσης, αλλά και θρησκευτικά βιβλία και βίοι αγίων.
«Οι άνθρωποι που περνούν μια δοκιμασία, είναι αλήθεια ότι βρίσκουν ανακούφιση διαβάζοντας βιβλία με το λόγο του Θεού και με μηνύματα αγάπης και αλληλεγγύης», παρατηρεί η κ. Δελχανίδου.
Σύμφωνα με την ίδια, στην παιδιατρική κλινική, στον ειδικά διαμορφωμένο παιδότοπο, υπάρχουν παιδικά βιβλία, ενώ ξεχωριστό τμήμα παιδικής και εφηβικής λογοτεχνίας φιλοξενείται και στην κεντρική βιβλιοθήκη.
«Ειδικά οι μικροί ασθενείς και οι μητέρες τους είναι ενθουσιασμένοι. Είναι μια ευχάριστη ενασχόληση για να ξεχνιούνται και να φεύγει το μυαλό τους μακριά από τον πόνο και την οποιαδήποτε ταλαιπωρία και δοκιμασία για την οποία έχουν έρθει στο νοσοκομείο», επισημαίνει η κ. Δελχανίδου.
Ο μεγάλος αριθμός δωρεών επιτρέπει στην «Αντηρίδα» να στηρίζει και άλλους φορείς, δωρίζοντας με τη σειρά της βιβλία σε νοσοκομεία και σχολεία. Ήδη έχει εφοδιάσει τη βιβλιοθήκη του γενικού νοσοκομείου Λαμίας, ενώ φέτος δώρισε 800 βιβλία στις βιβλιοθήκες που έστησαν οι καταδρομείς στη Ρεντίνα, αλλά και 200-250 σε μια βιβλιοθήκη που έγινε σε ένα μικρό χωριό κοντά στην Κοζάνη. Επιπλέον συνεργάζεται με τη δημοτική βιβλιοθήκη του Πολυπλατάνου και με διάφορα σχολεία που έχουν ενδιαφερθεί και ζητούν να εμπλουτίσουν τους χώρους τους με βιβλία.
Στιγμές ξεγνοιασιάς για τα παιδιά στο «Ιπποκράτειο»
Τη δική τους γωνιά ανάγνωσης και ψυχαγωγίας, γεμάτη χρώματα, φαντασία και ζεστασιά, έχουν και οι μικροί ασθενείς της παιδοχειρουργικής κλινικής του Ιπποκράτειου νοσοκομείου Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για τη «Βιβλιοθήκη Ανάσας» που πήρε σάρκα και οστά στο πλαίσιο του πανελλαδικού προγράμματος της μη κερδοσκοπικής εταιρείας WinCancer, σε συνεργασία με το Library4all και με την υπογραφή της αρχιτεκτόνισσας Καλλιρρόης Τζιμίκα και της ομάδας της.
Σύμφωνα με τους δημιουργούς της, η νέα βιβλιοθήκη αποτελεί χώρο μελέτης, παιχνιδιού και στήριξης. Ένα πολύχρωμο καταφύγιο μέσα σε ένα νοσοκομειακό περιβάλλον που συχνά συνδέεται με το φόβο και την αβεβαιότητα. Στόχος είναι τα παιδιά που νοσηλεύονται στην παιδοχειρουργική κλινική να έχουν πρόσβαση σε στιγμές ξεγνοιασιάς, να ταξιδεύουν μέσα από τις σελίδες των βιβλίων και να αποφορτίζονται από το άγχος της νοσηλείας.
Οι «Βιβλιοθήκες Ανάσας» γεννήθηκαν από μια απλή, αλλά δυνατή ιδέα: τη μετατροπή των ψυχρών χώρων αναμονής σε ζεστές γωνιές πολιτισμού, με βιβλία, χρώμα και αισθητική που προσφέρουν αισιοδοξία σε ασθενείς, φροντιστές και προσωπικό. Ουσιαστικά πρόκειται για μικρές εστίες πολιτισμού και ανθρωπιάς μέσα στο δύσκολο περιβάλλον ενός νοσοκομείου. Εκεί όπου το άγχος και η αναμονή κυριαρχούν, ένα βιβλίο, μια εικόνα, ένας άνετος χώρος μπορούν να προσφέρουν παρηγοριά, ηρεμία και στήριξη.
Τα μυθιστορήματα της βιβλιοθήκης στο ΑΧΕΠΑ
Μια ξεχωριστή δανειστική βιβλιοθήκη, η οποία λειτουργεί από πέρυσι το καλοκαίρι, ομορφαίνει τις ημέρες νοσηλείας των ασθενών στη Γ’ Χειρουργική κλινική του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ. Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία της ανήκει στον γενικό χειρουργό, ομότιμο καθηγητή ΑΠΘ, Ισαάκ Κεσίσογλου ο οποίος δώρισε βιβλία από την προσωπική συλλογή του.
«Εγώ είμαι…βιβλιοφάγος. Και είχα μια προϊστάμενη στην κλινική, την Λία Ζαχαροπούλου, η οποία πάντα ενδιαφέρεται για την κλινική. Συζητώντας, λοιπόν, είπα γιατί να μην κάνουμε μια βιβλιοθήκη στο φουαγιέ της κλινικής για να μπορούν να διαβάζουν οι ασθενείς; Έχω ένα ξάδερφο ξυλουργό από τον οποίο παρήγγειλα το έπιπλο κι εκείνος μας το δώρισε, καθώς είχε νοσηλευτεί στην κλινική», περιγράφει στην «Θ» ο κ. Κεσίσογλου και συμπληρώνει ότι «υπάρχουν περίπου 250 τίτλοι βιβλίων, κυρίως μυθιστορήματα. Είναι για τους ασθενείς. Μπορούν να τα δανειστούν και υπάρχει σχετική λίστα για να έχουμε μια εικόνα ποιος παίρνει και ποιο βιβλίο. Η αποδοχή είναι σαφώς θετική».
Δύο στον «Άγιο Παύλο»
Πρόσφατα, δύο μικρές βιβλιοθήκες κοσμούν τους κοινόχρηστους χώρους του νοσοκομείου «Άγιος Παύλος» και πιο συγκεκριμένα μία στο ισόγειο και μία ανάμεσα στον πρώτο και τον δεύτερο όροφο, όπου βρίσκονται οι κλινικές. Με σύνθημα «Διάλεξέ το. Διάβασέ το. Σου άρεσε; Δικό σου!», το σωματείο εργαζομένων του νοσοκομείου πήρε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία των δύο βιβλιοθηκών με στόχο να κάνει πιο ευχάριστη τη νοσηλεία των ασθενών, αλλά και την αναμονή των οικείων τους.
«Ουσιαστικά πρόκειται για δύο καλαίσθητες προθήκες. Η ιδέα ανήκει στους εργαζόμενους του νοσοκομείου, οι οποίοι σκέφτηκαν ότι θα ήταν πραγματικά μια καλή ευκαιρία να μπορούν οι νοσηλευόμενοι να διαβάζουν τις ώρες που βρίσκονται στο δωμάτιό τους ή οι οικείοι τους, όσο περιμένουν. Όποιος επιθυμεί, επιλέγει ένα βιβλίο, και αν το αγαπήσει, μπορεί να το κρατήσει φεύγοντας από το νοσοκομείο», εξηγεί στην «Θεσσαλονίκη» η διοικήτρια του «Αγίου Παύλου», Ιωάννα Κοσμοπούλου.
Παράλληλα, αναφέρει ότι τα πρώτα βιβλία προήλθαν από δωρεά των εργαζομένων, ενώ και η ίδια δώρισε αγαπημένα βιβλία της. Η ανταπόκριση τόσο από εργαζόμενους όσο και από πολίτες που ρωτούν αν μπορούν να φέρουν βιβλία είναι ένθερμη και χάρη σε αυτές τις δωρεές υπάρχει συνεχής ανανέωση.
«Το βιβλίο υπήρξε πάντα ένας καλός σύντροφος, ιδιαίτερα σε ώρες μοναξιάς. Στόχος μας είναι σύντομα να τοποθετηθούν ακόμη δύο ή τρεις μικρές βιβλιοθήκες σε άλλα σημεία του νοσοκομείου», τονίζει η κ. Κοσμοπούλου.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
