Της Χιονίας Βλάχου – Μπλιάτκα
Ένα νέο κεφάλαιο στη σχέση διοίκησης και φοιτητών επιχειρεί να ανοίξει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, παρουσιάζοντας ένα καινοτόμο εργαλείο συστηματικής αποτύπωσης της φοιτητικής εμπειρίας. Πρόκειται για το AU S–Bar, ένα κυλιόμενο «βαρόμετρο», που φιλοδοξεί να δώσει θεσμικό λόγο στις φοιτήτριες και τους φοιτητές, μετατρέποντας τη φωνή τους σε μετρήσιμο δεδομένο για τη χάραξη πολιτικής.
Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε σε συνέντευξη Τύπου, παρουσία του πρύτανη, καθηγητή Κυριάκου Αναστασιάδη, και των αντιπρυτάνεων, σηματοδοτώντας το πρώτο πιλοτικό βήμα μιας διαρκούς διαδικασίας ανατροφοδότησης ανάμεσα στο Ίδρυμα και την ακαδημαϊκή του κοινότητα.
«Για πρώτη φορά επιχειρούμε να καταγράψουμε με αντικειμενικό τρόπο το πώς αισθάνονται, τι προσδοκούν και πώς βιώνουν την καθημερινότητά τους οι φοιτητές μας», ανέφερε ο πρύτανης, υπογραμμίζοντας ότι το AU S–Bar δεν περιορίζεται σε ακαδημαϊκούς δείκτες, αλλά φωτίζει το σύνολο της φοιτητικής ζωής. Στόχος είναι η δημιουργία ενός μόνιμου, τεκμηριωμένου εργαλείου, το οποίο θα στηρίζει αποφάσεις διοίκησης και πολιτικής, βασισμένες σε πραγματικά στοιχεία.
Η φιλοδοξία της πρωτοβουλίας ξεπερνά τα όρια του ΑΠΘ. Όπως σημείωσε ο κ. Αναστασιάδης, η επέκτασή της σε όλα τα δημόσια πανεπιστήμια θα μπορούσε να προσφέρει στην Πολιτεία και την κοινωνία μια αξιόπιστη εικόνα για τη σύγχρονη φοιτητική γενιά και τις ανάγκες της.
Τα πρώτα ευρήματα
Στο πλαίσιο της παρουσίασης δόθηκαν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα της Έρευνας Πρωτοετών Φοιτητών Νοεμβρίου 2025, που αποτελεί την πρώτη πιλοτική εφαρμογή του εργαλείου. Στην έρευνα συμμετείχαν 923 πρωτοετείς φοιτητές, με online συμπλήρωση ερωτηματολογίου και σταθμισμένο δείγμα ανά Σχολή του ΑΠΘ. Το μέγιστο στατιστικό σφάλμα ανέρχεται σε ±3,2%, προσδίδοντας αξιοπιστία στα ευρήματα.
Τα δεδομένα σκιαγραφούν ένα πολυδιάστατο προφίλ της νέας γενιάς φοιτητών, με διαφορετικές αφετηρίες, προσδοκίες και ανησυχίες, οι οποίοι καλούνται να προσαρμοστούν σε μια απαιτητική ακαδημαϊκή και κοινωνική πραγματικότητα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 96% δηλώνει υπερήφανο που θα σπουδάσει στο ΑΠΘ, ενώ πάνω από το 90% εκφράζει ανυπομονησία για την έναρξη των σπουδών του και αισιοδοξία για τις προοπτικές που αυτές προσφέρουν.
Πρόβλημα η στέγαση
Παρά τον ενθουσιασμό, η έρευνα φέρνει στην επιφάνεια και υπαρκτές ανησυχίες, με τη φοιτητική στέγη να αναδεικνύεται ως το πιο πιεστικό ζήτημα.
Στο θέμα αυτό στάθηκε ο αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Δια Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας, Ιάκωβος Μιχαηλίδης, ο οποίος υπογράμμισε ότι το γεγονός πως φοιτητές έρχονται από κάθε σημείο της Ελλάδας καθιστά τη φοιτητική στέγη επείγουσα προτεραιότητα για τους ίδιους και τις οικογένειές τους, αλλά και για το Πανεπιστήμιο. Τόνισε, παράλληλα, την ανάγκη πλήρους ανακαίνισης των τεσσάρων υφιστάμενων φοιτητικών εστιών και τη διερεύνηση δημιουργίας νέων, που να μην είναι «απλώς χώροι διαμονής, αλλά πολυχώροι ζωής, που καλλιεργούν την κοινότητα, την αλληλεγγύη και τη συμμετοχή».
Προσδοκίες και μέλλον
Ανάμεσα στα βασικά ευρήματα της έρευνας καταγράφονται οι λόγοι επιλογής Τμήματος, οι προσδοκίες από το Πανεπιστήμιο, αλλά και οι σκέψεις των φοιτητών για τη ζωή μετά τις σπουδές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις που σχετίζονται με την επαγγελματική αποκατάσταση, τη σκέψη για μεταπτυχιακές σπουδές και τα παγκόσμια ζητήματα που τους απασχολούν περισσότερο, όπως η κλιματική αλλαγή, αποτυπώνοντας μια γενιά που σκέφτεται τόσο το ατομικό όσο και το συλλογικό μέλλον.
Παράλληλα, στοιχεία που αφορούν τον ελεύθερο χρόνο και τη συμμετοχή σε δράσεις του Πανεπιστημίου, αναδεικνύουν την καθημερινότητα των φοιτητών πέρα από τις αίθουσες διδασκαλίας, φωτίζοντας πλευρές που συχνά μένουν εκτός δημόσιας συζήτησης.
Ένα εργαλείο για τη νέα εποχή
Στον ρόλο των δεδομένων για τον επανασχεδιασμό των προγραμμάτων σπουδών αναφέρθηκε ο αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης, Νικόλαος Μαγγιώρος, τονίζοντας ότι τα προγράμματα πρέπει να είναι σύγχρονα, επικαιροποιημένα και ανταγωνιστικά σε διεθνές επίπεδο, μέσα από τη συστηματική ακρόαση των φοιτητών και των αποφοίτων.
Από την πλευρά του, ο αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας, Ιωάννης Ρέκανος, επεσήμανε τη σημασία του «να αφήσουμε τα δεδομένα να αφηγηθούν την ιστορία τους», ώστε ο σχεδιασμός να λαμβάνει υπόψη τις προσδοκίες των φοιτητών και τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Ο διευθυντής Ερευνών της Palmos Analysis, Πασχάλης Τεμεκενίδης, υπογράμμισε ότι η αξία του AU S–Bar δεν βρίσκεται μόνο στα μεμονωμένα αποτελέσματα, αλλά στη διαχρονική καταγραφή τάσεων, καθώς η έρευνα θα επαναλαμβάνεται κάθε έξι μήνες, λειτουργώντας ως πυξίδα για το μέλλον της ανώτατης εκπαίδευσης.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»