Της Ελισάβετ Σταυριανίδου
Χρειάστηκαν πάνω από 30 μήνες, αμέτρητες ώρες έρευνας και εργασίας, χιλιάδες σελίδες ανταλλαγής πληροφοριών, αλλά κυρίως το μεράκι, το όραμα και ο ενθουσιασμός περισσοτέρων από 20 προπτυχιακών φοιτητών, ώστε να σχεδιαστεί, να δημιουργηθεί, να κατασκευαστεί και να εκτοξευτεί στο Διάστημα ο πρώτος νανοδορυφόρος made in ΑΠΘ. Ο PeakSat, όμως, όπως είναι το όνομα του δορυφόρου, είναι μόνο η αρχή, καθώς έπεται συνέχεια: Το ΑΠΘ έχει ήδη «βάλει πλώρη» για την εκτόξευση νέου νανοδορυφόρου, του «AcubeSAT», κάτι που υπολογίζεται ότι θα γίνει στο τέλος του 2027.
Ο PeakSat δεν είναι απλώς ένας δορυφόρος, αλλά ένα πλήρες διαστημικό σύστημα, το οποίο σχεδιάστηκε και συναρμολογήθηκε σε εγκαταστάσεις που παραχωρήθηκαν από συνεργαζόμενα εργαστήρια του ΑΠΘ, με τη συμβολή των Εργαστηρίων Κατασκευής Ανιχνευτών Στοιχειωδών Σωματιδίων ATLAS και Νανοτεχνολογίας LTFN του τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ και Ηλεκτροτεχνικών Υλικών του τμήματος ΗΜΜΥ, καθώς και του Εργαστηρίου Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας του ΔΠΘ. Για την ακρίβεια, ο PeakSat δεν αποτελεί απλά μια τεχνολογική επιτυχία, μια πρωτιά των φοιτητών του ΑΠΘ.
Στην ουσία, αποτελεί το ορόσημο μιας γενιάς που πεισματικά δημιουργεί, «ένα σύμβολο των δυνατοτήτων της νέας γενιάς επιστημόνων της χώρας μας» -όπως σχολίασε σχετικά ο πρύτανης του ΑΠΘ, Κυριάκος Αναστασιάδης-, αλλά και ένα «φρένο» στο φαινόμενο του brain drain. «Η αλήθεια είναι ότι αρκετοί φοιτητές, ενώ είχαν σχέδια μετά το πτυχίο να φύγουν εκτός Ελλάδας, εξαιτίας του PeakSat, παρέμειναν προς το παρόν στη χώρα», υπερθεματίζει ο Παναγιώτης Βαμβακάς, μέλος της SpaceDot.
Την Δευτέρα 30 Μαρτίου, οι φοιτητές είδαν το όνειρό, τους κόπους και τις θυσίες τους να παίρνουν σάρκα και οστά. Συγκεντρωμένοι σε αίθουσα του Αστεροσκοπείου του ΑΠΘ, μαζί με τους επιστημονικούς υπεύθυνους του έργου, τον καθηγητή τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Αλκιβιάδη Χατζόπουλο και τον καθηγητή του τμήματος Φυσικής Κλεομένη Τσιγάνη, παρακολούθησαν με «κομμένη την ανάσα» την εκτόξευση του PeakSat. «Με επιμονή και την καθοδήγηση των καθηγητών μας, καταφέραμε να ξεπεράσουμε όλες τις δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη διάρκεια αυτού του εγχειρήματος. Είμαστε όλοι ενθουσιασμένοι με την αποστολή, η οποία ουσιαστικά τώρα ξεκινά, μετά την εκτόξευση», δήλωσε ένας εκ των φοιτητών που συμμετείχε στο εγχείρημα, o Κώστας Ανδρόνικος.
Επικοινωνία με… Χολομώντα
Βασικός στόχος της αποστολής είναι η επίτευξη οπτικής επικοινωνίας μεταξύ του δορυφόρου και επίγειων σταθμών στην Ελλάδα, με επίκεντρο τον οπτικό σταθμό στον Χολομώντα Χαλκιδικής. Η αποστολή επικεντρώνεται στην επίδειξη καινοτόμων τεχνολογιών οπτικών επικοινωνιών μέσω laser σε χαμηλή γήινη τροχιά (LEO). Μέσω αυτής της τεχνολογίας, αναμένεται να επιτευχθεί μετάδοση δεδομένων με…ιλιγγιώδεις ταχύτητες που φτάνουν έως και τα 100 Mbps. Σημαντικό μέρος των υποσυστημάτων του, όπως ο κεντρικός υπολογιστής και η πλακέτα τηλεπικοινωνιών, αναπτύχθηκαν εξ ολοκλήρου εντός του πανεπιστημίου. Το σύστημα υποβλήθηκε σε απαιτητικές δοκιμές (θερμικού κενού και μηχανικών δονήσεων), σύμφωνα με τα πρότυπα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ). «Οι πρώτες στιγμές από την απελευθέρωση των δορυφόρων στο διάστημα είναι πάρα πολύ κρίσιμες. Να κάνουμε τους πρώτους ελέγχους, να θέσουμε την πρώτη επικοινωνία με τον δορυφόρο, να ελέγξουμε ότι όλα τα συστήματα είναι λειτουργικά κι έπειτα να προχωρήσουμε στα πειράματα για τον στόχο της αποστολής», πρόσθεσε ο Γιώργος Πλιάκης, μέλος της ομάδας SpaceDot.
«Τα παιδιά έκαναν μια θαυμάσια δουλειά, που μας έκανε πραγματικά υπερήφανους. Να υπογραμμίσουμε ότι πρόκειται για μια φοιτητική ομάδα, η οποία μέσα σε δυόμισι χρόνια, από τον Μάρτιο του 2023 μέχρι τον Νοέμβριο του 2025, σχεδίασε και κατασκεύασε, δοκίμασε και παρέδωσε έναν νέο δορυφόρο, που εκτοξεύθηκε από την SpaceX», δήλωσε με ιδιαίτερη συγκίνηση ο κ. Χατζόπουλος. Στην ουσία, όπως εξήγησε στη «Θ», πρόκειται για μια άτυπη… σκυταλοδρομία γνώσης, όρεξης και προσπάθειας από φοιτητή σε φοιτητή, καθώς οι προσπάθειες της ομάδας αυτής μετρούν από το 2019. Μέχρι σήμερα, έχουν συνεργαστεί, πάνω από 300 φοιτητές προς την επίτευξη του εγχειρήματος, ενώ έχουν ανταλλάξει χιλιάδες σελίδες πληροφοριών.
Έρχεται ο «AcubeSAT»
Ο PeakSat αποτελεί μέρος του ελληνικού προγράμματος CubeSats In-OrbitValidationProjects που συντονίζεται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, με την υποστήριξη του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGenerationEU. «Η Ελλάδα θα έχει έντεκα νανοδορυφόρους σε τροχιά το καλοκαίρι, ενώ στο τέλος του 2027 εκτιμάται ότι θα εκτοξευτεί ο δεύτερος νανοδορυφόρος του ΑΠΘ, ο «AcubeSAT», με στόχο την πραγματοποίηση ενός βιολογικού πειράματος στο Διάστημα, ώστε να μελετηθούν οι συνθήκες ανάπτυξης ευκαρυωτικών οργανισμών», προσθέτει ο κ. Χατζόπουλος.
Τα χαμόγελα και η περηφάνια περίσσεψαν, κατά τη διάρκεια της βράβευσης της φοιτητικής ομάδας, σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Κυριακή 29 Μαρτίου, στην αίθουσα τελετών του ΑΠΘ, η οποία «πλημμύρισε» από νέες προσδοκίες και όνειρα, για το μέλλον της SpaceDot.
