Η νέα έκρηξη βίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μόλις λίγες ώρες πριν από τις φετινές φοιτητικές εκλογές δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα «μεμονωμένο επεισόδιο». Αντίθετα, αποτελεί την κορύφωση μιας βαθιάς και κλιμακούμενης σύγκρουσης μεταξύ της ριζοσπαστικής Αριστεράς και του αντιεξουσιαστικού χώρου, η οποία εξελίσσεται εδώ και πολύ καιρό μέσα στα πανεπιστήμια…
Τόσο οι πρυτανικές αρχές όσο και η κυβέρνηση, δεν κατάφεραν για ακόμη μια φορά να προστατεύσουν τον ακαδημαϊκό χώρο παρά τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει και τις κατά καιρούς μεγαλόστομες εξαγγελίες τους. Αποδεικνύεται συνεπώς ότι το πανεπιστήμιο παρέχει, αντί για ακαδημαϊκή μόρφωση, πεδίο δόξης λαμπρό στην αντιπαράθεση μεταξύ ομάδων (στην προκειμένη περίπτωση της ριζοσπαστικής Αριστεράς και αντιεξουσιαστών ή δήθεν αντιεξουσιαστών) και μάλιστα με τη χρήση βίας: Στα πρόσφατα γεγονότα υπήρξαν τραυματίες, έξι από τους οποίους διακομίστηκαν στο νοσοκομείο «Παπαγεωργίου».
Σύμφωνα με μαρτυρίες, νωρίς το πρωί της Τρίτης ομάδα αντιεξουσιαστών επιτέθηκε σε μέλη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αριστερής Κίνησης (ΕΑΑΚ) με ρόπαλα, κράνη και φωτοβολίδες, τραυματίζοντας επτά φοιτητές, εκ των οποίων δύο πιο σοβαρά. Η ένταση της επίθεσης και η χρονική της εγγύτητα με τις φοιτητικές εκλογές πυροδότησαν άμεσα πολιτικές και θεσμικές αντιδράσεις, ενώ η αστυνομική επέμβαση που ακολούθησε, σχεδόν ακαριαία προκάλεσε έναν νέο κύκλο αντιπαραθέσεων.
Η ΕΛΑΣ προχώρησε σε 39 προσαγωγές, με την ΕΑΑΚ να καταγγέλλει ότι στην πραγματικότητα η αστυνομία προσήγαγε τα ίδια τα θύματα της επίθεσης! Το γεγονός αυτό ανέβασε την ένταση, καθώς η αστυνομική παρουσία μέσα στο ΑΠΘ επανέφερε τη συζήτηση για το πανεπιστημιακό άσυλο, τον ρόλο της αστυνόμευσης στα ΑΕΙ και τα όρια της παρέμβασης του κράτους.
Καταγγελίες για προβοκάτσια
Σε πολιτικό επίπεδο, η ΕΑΑΚ κατήγγειλε ότι η επίθεση εντάσσεται σε ένα οργανωμένο πλαίσιο εκφοβισμού και αποσταθεροποίησης του φοιτητικού κινήματος. Στην ανακοίνωσή της έκανε λόγο για «καταδρομική συμμορίτικη επίθεση» από ομάδες που δεν σχετίζονται με τους φοιτητές, αλλά δρουν με παρακρατικά χαρακτηριστικά μέσα στο πανεπιστήμιο. Παράλληλα, συνέδεσαν τα γεγονότα με τις ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις και τις κυβερνητικές επιδιώξεις για αυστηρότερο έλεγχο των ΑΕΙ. Αντίστοιχα, το ΚΚΕ μίλησε για «προβοκατόρικες ενέργειες» που αξιοποιούνται για να πληγεί το οργανωμένο φοιτητικό κίνημα, ενώ πανεπιστημιακοί και συνδικαλιστικοί φορείς έκαναν λόγο για κλιμάκωση της βίας και για επικίνδυνη διολίσθηση της πανεπιστημιακής ζωής σε καθεστώς σύγκρουσης ομάδων.
Παραδόξως, η ένταση δεν περιορίστηκε στη Θεσσαλονίκη! Το ίδιο απόγευμα, ανάλογο περιστατικό βίας σημειώθηκε στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, όπου ομάδα περίπου δέκα ατόμων επιτέθηκε σε φοιτητές, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν δυο άτομα και να μεταφερθούν στο νοσοκομείο. Η ΕΛΑΣ προχώρησε σε οκτώ προσαγωγές, ενώ και εδώ οι καταγγελίες της ΕΑΑΚ υποστήριξαν ότι ανάμεσα στους προσαχθέντες βρίσκονταν τα άτομα που είχαν δεχθεί την επίθεση. Ωστόσο, το ταυτόχρονο ξέσπασμα δύο επεισοδίων μέσα σε μία ημέρα στην πραγματικότητα ενισχύει, παρά τις όποιες καταγγελίες περί «προβοκάτσιας», την αίσθηση ότι πρόκειται για μια ευρύτερη και οργανωμένη αντιπαράθεση που ξεπερνά τα όρια ενός μεμονωμένου τοπικού συμβάντος και αποκτά χαρακτηριστικά εσωτερικής σύγκρουσης με διάρκεια και συνέχεια.
Στην επέτειο του Πολυτεχνείου
Η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε ξαφνικά. Όπως σημειώνουν πρόσωπα που παρακολουθούν τις εξελίξεις στον χώρο, η ρίζα της σύγκρουσης εντοπίζεται στα βίαια γεγονότα του Νοεμβρίου 2025 στο ΕΜΠ, κατά την έναρξη του τριημέρου της επετείου του Πολυτεχνείου. Τότε, είχαν σημειωθεί σοβαρές συγκρούσεις ανάμεσα σε οργανωμένα μπλοκ της ΑΡΑΣ -η οποία δρα στο εσωτερικό της ΕΑΑΚ- και ομάδες αναρχικών κι αντιεξουσιαστών που βρίσκονταν στον χώρο. Οι καταγγελίες έκαναν λόγο για οργανωμένη επίθεση με ρόπαλα και κράνη, καθώς και για συγκρούσεις με χαρακτηριστικά «δομημένης περιφρούρησης», που θύμιζαν περισσότερο οργανωμένες ομάδες και τάγματα εφόδου, παρά αυθόρμητη αντιπαράθεση και «ντου» μεταξύ φοιτητικών παρατάξεων…
Το περιστατικό προκάλεσε βαθύ ρήγμα στο εσωτερικό της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς. Κόμματα και οργανώσεις αντέδρασαν έντονα, με το ΜέΡΑ25 να προχωρά έπειτα από σχετική εισήγηση της ηγεσίας του σε διακοπή της συνεργασίας του με την ΑΡΑΣ, ενώ και η δημοτική παράταξη «Πόλη Ανάποδα» στη Θεσσαλονίκη αποστασιοποιήθηκε, κάνοντας λόγο για «κύκλο βίας και εκδικητικών λογικών που πρέπει να σταματήσει». Από εκείνο το σημείο και μετά, η σύγκρουση μεταξύ τμημάτων της ΕΑΑΚ και του αντιεξουσιαστικού χώρου δεν έπαψε να υφίσταται, αλλά μεταφέρθηκε σε διαφορετικά επίπεδα έντασης. Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις και οργανωτικές ρήξεις, αναβαθμίστηκαν σε στοχευμένες συγκρούσεις μέσα σε πανεπιστημιακούς χώρους, ενίοτε αιματηρές και ιδιαίτερα επικίνδυνες!
Μηχανισμοί ελέγχου
Σύμφωνα με καταγγελίες της ΕΑΑΚ, το τελευταίο διάστημα είχαν προηγηθεί και άλλα περιστατικά, όπως επιθέσεις σε φοιτήτριες συνδικαλίστριες, διαρρήξεις σε στεγασμένους χώρους φοιτητικών σχημάτων, αλλά και εκστρατείες αφισοκόλλησης με συκοφαντικό περιεχόμενο σε Θεσσαλονίκη, Βόλο και Κρήτη. Όπως υποστηρίζει η ΕΑΑΚ, όλα αυτά εντάσσονται σε μια οργανωμένη προσπάθεια στοχοποίησης και αποδυνάμωσης των δυνάμεών της μέσα στα πανεπιστήμια.
Στον αντίποδα, από τον χώρο των αναρχικών συλλογικοτήτων διατυπώνεται η θέση ότι τμήματα της ΕΑΑΚ και ιδιαίτερα η ΑΡΑΣ, έχουν μετατραπεί σε μηχανισμούς ελέγχου εντός των πανεπιστημίων, επιχειρώντας να επιβάλουν πολιτική κυριαρχία μέσα από οργανωμένες δομές περιφρούρησης και δράσης. Σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, η ρήξη δεν αφορά απλώς ιδεολογικές διαφορές, αλλά τον έλεγχο του ίδιου του χώρου και των διαδικασιών του φοιτητικού κινήματος. Οι φοιτητικές εκλογές και η επίθεση στο «τραπεζάκι» ήταν απλώς μια καλή αφορμή, αλλά όχι η αιτία του κύκλου της βίας που έχει ανοίξει εδώ και πολύ καιρό στον χώρο της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της αναρχίας.
Νέες ανακοινώσεις για μέτρα
Η κλιμάκωση της βίας οδήγησε εκ νέου την Πολιτεία να ανακοινώσει μέτρα για την ασφάλεια στα πανεπιστήμια. Ο υφυπουργός Παιδείας και πρώην πρύτανης του ΑΠΘ, Νίκος Παπαϊωάννου, προανήγγειλε την εγκατάσταση καμερών ασφαλείας και συστημάτων ελεγχόμενης εισόδου με card readers, υποστηρίζοντας ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο θα εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατόν σε συνεργασία με τις πρυτανικές αρχές. Ο ίδιος έκανε λόγο για «ξεκαθάρισμα λογαριασμών» μεταξύ «αντιεξουσιαστών και ακροαριστερών φοιτητικών σχημάτων», προκαλώντας νέες αντιδράσεις από κόμματα και συλλογικότητες της Αριστεράς, που κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι «εργαλειοποιεί» τα περιστατικά με στόχο την περαιτέρω αστυνόμευση των ΑΕΙ.
Στο στόχαστρο και ο αντιπρύτανης
Σε ανάλογο φόντο, στις αρχές του μήνα η πρυτανεία του ΑΠΘ είχε καταγγείλει προπηλακισμό του αντιπρύτανη Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Δια Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας, καθηγητή Ιάκωβου Μιχαηλίδη, από ομάδα φοιτητών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της, ο αντιπρύτανης δέχθηκε λεκτική επίθεση από φοιτητές που αντιδρούσαν στο νέο συμφωνητικό διαμονής στις φοιτητικές εστίες ενώ μεταφέρθηκε στο ΑΧΕΠΑ, όπου διαπιστώθηκε ότι είναι καλά στην υγεία του.
«Τέτοιου είδους φαινόμενα δεν έχουν θέση στο δημόσιο πανεπιστήμιο. Εκφράζουν μια ισχνή μειοψηφία που επιχειρεί να επιβάλει τη βούλησή της με μέσα εκφοβισμού, προσβάλλοντας την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, και υπονομεύοντας την ακαδημαϊκή ελευθερία και τη θεσμική λειτουργία», είχε επισημάνει τότε η πρυτανεία σε ανακοίνωσή της.
Μιλώντας στη «Θ» πάντως, ο κ. Μιχαηλίδης εξέφρασε την αμέριστη συμπαράστασή του στους φοιτητές που δέχτηκαν την επίθεση. «Συμπαραστεκόμαστε στις φοιτήτριες και τους φοιτητές μας, που υπέστησαν αυτή την άγρια επίθεση, η οποία προσβάλλει κάθε έννοια δημοκρατίας και ακαδημαϊκής τάξης. Θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι και να διασφαλιστούν οι συνθήκες δημοκρατίας και ελευθερίας στο Πανεπιστήμιο», δήλωσε ο κ. Μιχαηλίδης. Σχολιάζοντας τις φωνές που έκαναν λόγο για αναίτια και προβληματική παρέμβαση των ΜΑΤ στους χώρους του πανεπιστημίου, ο αντιπρύτανης απάντησε πως «αυτή η διαδικασία προβλέπεται από τα πρωτόκολλα ασφαλείας. Ήταν αυτονόητο να κληθεί η ΕΛΑΣ, από τη στιγμή που υπήρχαν θύματα βίαιας επίθεσης».
Κανένας φοιτητής δεν πρέπει να φοβάται να πάει στη σχολή του
Του Νίκου Παπαϊωάννου
υφυπουργού Παιδείας, αρμόδιου για την Ανωτάτη Εκπαίδευση, καθηγητή Κτηνιατρικής
Τα επεισόδια που συνέβησαν στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης δεν είναι απλώς ένα ακόμη περιστατικό έντασης. Είναι μια ευθεία πρόκληση απέναντι στη δημοκρατική λειτουργία του δημόσιου πανεπιστημίου.
Το ελληνικό πανεπιστήμιο δεν ανήκει ούτε σε ομάδες βίας, ούτε σε μειοψηφίες που επιχειρούν να επιβληθούν με κουκούλες και εκφοβισμό. Ανήκει στους φοιτητές, στους καθηγητές και στην κοινωνία που επενδύει σε αυτό.
Η θέση μας είναι απολύτως καθαρή: καμία ανοχή στη βία, καμία ανοχή στην ανομία. Κανένας φοιτητής δεν πρέπει να φοβάται να πάει στη σχολή του. Κανένας γονιός δεν πρέπει να αγωνιά αν το παιδί του είναι ασφαλές στο πανεπιστήμιο.
Η κοινωνία ζητεί λύσεις με ευθύνη και αποτέλεσμα. Δεν μπορούμε να μιλάμε για διεθνή πανεπιστήμια, καινοτομία και αριστεία, αν πρώτα δεν διασφαλίσουμε το αυτονόητο: ότι τα πανεπιστήμια λειτουργούν κανονικά με ασφάλεια. Γιατί μόνο ένα ασφαλές πανεπιστήμιο μπορεί να είναι πραγματικά ελεύθερο.
Αιχμή
Η ένταση στο ΑΠΘ αλλά και γενικότερα στα πανεπιστήμια της χώρας μοιάζει να αποκτά χαρακτηριστικά που ξεπερνούν τις παραδοσιακές φοιτητικές αντιπαραθέσεις.
Η σύγκρουση δεν αφορά πλέον μόνο εκλογικά αποτελέσματα ή ιδεολογικές διαφορές, αλλά τον έλεγχο του χώρου, τη φυσιογνωμία του κινήματος και τα όρια της πολιτικής δράσης εντός των ΑΕΙ. Το ερώτημα που αναδύεται πλέον δεν είναι αν η σύγκρουση θα συνεχιστεί, αλλά με ποια μορφή και ένταση θα εκδηλωθεί το επόμενο επεισόδιο σε έναν πόλεμο που δείχνει να έχει αποκτήσει δική του δυναμική και ιστορική συνέχεια μέσα στο ελληνικό πανεπιστήμιο.
Όπως εύλογα προκύπτει από τα παραπάνω, φοιτητικές παρατάξεις που αποτελούν την επέκταση πολιτικών κομμάτων ή ελέγχονται από διάφορους πολιτικοϊδεολογικούς χώρους, παλεύουν μεταξύ τους για να αποκτήσουν επιρροή στο ΑΠΘ. Ο καυγάς προφανώς είναι για το ποιος θα το ελέγξει, καθώς φαντάζει αδύνατον εκ των πραγμάτων να το ελέγξει η πρυτανεία και το υπουργείο Παιδείας. Κάτι σαν αυτόνομο κρατίδιο δηλαδή, σαν ένα Βατικανό μέσα στη Θεσσαλονίκη. Η κατάσταση χρήζει άμεσης παρέμβασης κι o υφυπουργός που μιλάει σήμερα στη «Θ» το παραδέχεται. Επιμένει, όμως, ότι οι σχετικές ρυθμίσεις που νομοθετήθηκαν πέρυσι το καλοκαίρι (5224/25) θα εφαρμοστούν το συντομότερο δυνατό χωρίς βιασύνη και αφού ακολουθηθούν οι τυπικές διαδικασίες στα ΑΕΙ όλης της χώρας. Οψόμεθα.
«Θ»
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
