Με αφορμή τον δημόσιο διάλογο για την αναθεώρηση του Συντάγματος που αναζωπυρώθηκε τα τελευταία 24ωρα μετά την έκφραση της κυβερνητικής πρόθεσης να αφαιρέσει τον προσδιορισμό «Θρησκευμάτων» από το υπουργείο Παιδείας, η «Θ» αποκαλύπτει σήμερα ότι η Εκκλησία ανησυχεί για τον χαρακτήρα και το πρόσημο της επικείμενης αναθεώρησης σε ό,τι την αφορά.
Στο πρόσφατο Φόρουμ των Δελφών, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, διατύπωσε την επιλογή της κυβέρνησης να διαχωρίσει τις έννοιες Θρησκεύματα και Παιδεία στο όνομα του εκσυγχρονισμού. Ο κ. Σκέρτος μίλησε ευθέως για «υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Καινοτομίας», κάτι το οποίο βρίσκει εντελώς αντίθετη την Εκκλησία, η οποία επιθυμεί να παραμείνουν αδιαίρετες οι έννοιες της εθνικής και της θρησκευτικής συνείδησης. Το θέμα θεωρείται μείζον και άπτεται των ευαισθησιών της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Ιεράς Μητρόπολης Θεσσαλονίκης.
Σε αυτό το φόντο, ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος φρόντισε να επισημάνει στους βουλευτές της πόλης, κυβερνητικούς και μη, ότι πρέπει να προσέξουν ως κόρη οφθαλμού την παράγραφο 2 του άρθρο 16 του Συντάγματος.
Ειδικότερα, σε επικοινωνία που είχε με βουλευτές της Α’ και της Β’ Περιφέρειας Θεσσαλονίκης, η επισήμανσή του επικεντρώθηκε στην αναγκαιότητα διατήρησης της πρόβλεψης ότι η παιδεία στοχεύει στην ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης των Ελλήνων. Συγκεκριμένα, η παράγραφος 2 του άρθρου 16 προνοεί πως «η παιδεία αποτελεί αποστολή του Κράτους, στοχεύοντας στην ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλαση ελεύθερων πολιτών» Η Εκκλησία φρονεί πως η παράγραφος δεν χωράει καμία αναθεώρηση και πρέπει να παραμείνει ως έχει.
Για τον φόβο των εκπλήξεων
Όπως επιβεβαίωσε η «Θ» συνομιλώντας μαζί του, ο κ. Φιλόθεος επικοινώνησε με τους κοινοβουλευτικούς της επικράτειάς του και μεταξύ τυρού και αχλαδιού, διατύπωσε την πάγια θέση της Εκκλησίας της Ελλάδος και φυσικά της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, ότι η παράγραφος που συνδέει άρρηκτα την εθνική με τη θρησκευτική συνείδηση των Ελλήνων οφείλει να μείνει έξω από τα κυβερνητικά σχέδια περί αναθεώρησης.
Στη διάρκεια της συνάντησής μας ρωτήσαμε ακόμη τον κ. Φιλόθεο γιατί θεωρήθηκε απαραίτητη η επισήμανση προς… Θεσσαλονικείς βουλευτές, της ανάγκης να διαφυλαχθεί ως οφθαλμός η παράγραφος 2 του άρθρου 16 του Συντάγματος.
Μάλιστα, αναρωτηθήκαμε αν η προληπτική αυτή παρέμβαση υπαγορεύεται από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα περί εκσυγχρονισμού, καινοτομίας ή συμπερίληψης, σύμφωνα με τον δημοφιλή, εσχάτως, όρο. Με τη χαρακτηριστική του μειλιχιότητα, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης αποδέχθηκε τη λέξη, αποκαλύπτοντάς μας όμως και αυτή που προτιμά η Εκκλησία: Πρόσληψη. «Η εκκλησία προσλαμβάνει τον άνθρωπο για να τον αγιάσει», μας είπε ο κ. Φιλόθεος. Η συγκεκριμένη πρόταση βρίσκεται στον πυρήνα της Ορθόδοξης θεολογίας και σημαίνει ότι η Εκκλησία ως το Σώμα του Χριστού, «αγκαλιάζει» και ενσωματώνει ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη, με σκοπό τον αγιασμό της.
Γιατί το άρθρο 16;
Το άρθρο 16 Συντάγματος βρίσκεται στο επίκεντρο της συνταγματικής αναθεώρησης, αφού περιέχει την παράγραφο 5, η οποία θα αναθεωρηθεί για να θεσμοθετηθεί η λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στη χώρα μας. Όπως είχε πει ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε τηλεοπτικό μήνυμά του τον περασμένο Φεβρουάριο, αυτό γίνεται για να προχωρήσει «η άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων». Μέχρι τώρα το Σύνταγμα της Ελλάδας προβλέπει (παρ.5 άρθρου 16 ) ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση.
Πάντως ειδικά ο Άκης Σκέρτσος βρέθηκε στο στόχαστρο και των πέντε κυβερνητικών βουλευτών που συνέταξαν την ανοιχτή επιστολή στην εφημερίδα «Τα Νέα» για το επιτελικό κράτος. Η αναφορά τους ξεκαθαρίζει ότι, κατά την άποψή τους, η συζήτηση για το επιτελικό κράτος προηγείται της αναθεώρησης. Το πλήρες απόσπασμα της επιστολής αναφέρει: «Σήμερα, σε μια περίοδο όπου η ίδια η κυβέρνηση προχωρά σε διορθωτικές κινήσεις, υπό την πίεση δικαστικών εξελίξεων, χρειάζεται να συζητήσουμε για το επιτελικό κράτος. Μια συζήτηση που προέχει του διαλόγου για τη συνταγματική αναθεώρηση».
Τι γίνεται με τα άρθρα 3 και 13
Πάντως, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, από τη «γενναία και τολμηρή συνταγματική αναθεώρηση» όπως την χαρακτήρισε ο ίδιος ο πρωθυπουργός, εξαιρούνται τα άρθρα 3 και 13 του Συντάγματος της Ελλάδας. Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 3 καθορίζει τις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας, ορίζοντας την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία ως την «επικρατούσα θρησκεία». Αναγνωρίζει τον Χριστό ως κεφαλή, διασφαλίζει την πνευματική σύνδεση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και καθιστά την Εκκλησία αυτοκέφαλη, διοικούμενη από την Ιερά Σύνοδο. Το άρθρο 13 κατοχυρώνει την απαραβίαστη ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης και τη λατρεία, διασφαλίζοντας την ισότητα των πολιτών ανεξαρτήτως πεποιθήσεων.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
