Της Νικολέττας Μπούκα
Αντώνης. Ιορδάνης. Μαρία. Δημήτρης. Αναστασία. Λάκης. Αλέξανδρος. Κάθε αστέρι που στολίζει τα κλαδιά του δέντρου της ελπίδας στην πλατεία Αριστοτέλους, με πρωτοβουλία των συντονιστών μεταμοσχεύσεων της Θεσσαλονίκης, φέρει το όνομα ενός συνανθρώπου μας, του οποίου η οικογένεια δώρισε όργανα και ιστούς, προσφέροντας ένα πολύτιμο δώρο σε ασθενείς που υπέφεραν, δίνοντας τους μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.
Με δάκρυα στα μάτια, η κ. Στέλλα Μανώλα κρεμάει στο δέντρο το αστέρι με το όνομα του συζύγου της, του Λάκη. Έχασε τη ζωή του πριν περίπου ενάμιση χρόνο, σε τροχαίο, όταν ένας 86χρονος τον παρέσυρε πάνω στη διάβαση και τον σκότωσε, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.
«Ένας άνθρωπος υγιέστατος, που κατέβαινε για τον καφέ του και δεν γύρισε στο σπίτι του. Για εμάς ήταν μία αβίαστη και αυθόρμητη κίνηση να δωρίσουμε τα όργανά του. Δεν το σκεφτήκαμε καθόλου. Το θεωρήσαμε υποχρέωσή μας απέναντι στους συνανθρώπους μας, σκεπτόμενοι ότι κι εμείς αν ήμασταν σε μια τέτοια θέση, θα θέλαμε κάποιος να μας βοηθήσει να συνεχίσουμε τη ζωή μας. Πέρα από αυτό, πιστεύω ότι μου δίνει παρηγοριά και κουράγιο να ξέρω ότι ένα κομμάτι του άνδρα μου συνεχίζει να ζει μέσα από κάποιους άλλους ανθρώπους. Ο πόνος δεν απαλύνεται. Απλώς αυτό παρηγορεί», λέει στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» η κ. Μανώλα.
Παράλληλα, εύχεται η πρωτοβουλία να στηθεί ένα διαφορετικό χριστουγεννιάτικο δέντρο με στολίδια-αστέρια, καθένα από τα οποία είναι αφιερωμένο σε έναν δότη οργάνων και ιστών της πόλης από τα έτη 2022-2025, να γίνει έναυσμα και να αποτελέσει αφορμή κι άλλοι συνάνθρωποί μας να προχωρούν στη δωρεά οργάνων, που είναι μια ελπίδα για τη ζωή και ειδικά για ανθρώπους που υποφέρουν και στηρίζονται σε αυτήν για να συνεχίσουν τη ζωή τους.
Στο πλευρό της κ. Μανώλα βρίσκεται η αδελφή της Γιούλα. Όπως λέει στην «Θεσσαλονίκη», «η κίνηση με το δέντρο της ελπίδας είναι φόρος τιμής για τους ανθρώπους των οποίων οι οικογένειες χάρισαν τα όργανα του δικού τους ανθρώπου. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ξαναζούμε αυτούς τους ανθρώπους, γιατί τους φέρνουμε στη μνήμη. Η λήθη είναι αυτή που «σκοτώνει» τους ανθρώπους. Όσο τους θυμόμαστε, τόσο ζουν κοντά μας, πόσο μάλλον αυτοί που χάρισαν ζωή σε άλλους ανθρώπους. Κι είναι πολύ σημαντικό να το συνειδητοποιήσουν όλοι και να φύγουν από σκέψεις που τους εγκλωβίζουν από το να κάνουν αυτό το θείο δώρο στους συνανθρώπους τους».
Με συγκίνηση η κ. Ρίτα Μπουχούρη μιλάει στην «Θ» για τη στιγμή που ο 66χρονος σύζυγός της υπέστη εγκεφαλικό και κατέληξε.
«Ήταν το 2022. Η γιατρός στο νοσοκομείο μάς πρότεινε να δωρίσουμε τα όργανά του κι αμέσως δεχτήκαμε. Πήραν ήπαρ, νεφρούς και μάτια. Κι αυτό, το λέω κι ανατριχιάζω, μου έφερε προσωπικά μία αγαλλίαση ότι ο άνθρωπός μου δεν έφυγε, αλλά άφησε κάτι πολύτιμο πίσω του, εκτός από την οικογένειά του. Το θεωρώ πάρα πολύ σπουδαίο, το καλύτερο δώρο που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος την τελευταία στιγμή πριν φύγει από τη ζωή», θυμάται η κ. Μπουχούρη και προσθέτει «υπάρχει αυτή η φοβία σε σχέση με τη δωρεά. Το ακούω από πολλούς. Όμως από τη στιγμή που μπορούμε να δώσουμε ζωή σε κάποιον άλλον, να το κάνουμε. Δεν θα ξεχάσω και τα ανώνυμα ευχαριστήρια γράμματα που δέχτηκα από τις οικογένειες ανθρώπων που πήραν τα μοσχεύματα του συζύγου μου και με ευχαριστούσαν για το καλό που κάναμε στους δικούς τους, αλλά και σε όλη την οικογένειά τους που περνάει δύσκολα».
«Είμαι ο άνθρωπος που του σώσατε τη ζωή»
Με ευγνωμοσύνη απέναντι στους δότες στέκονται οι λήπτες, οι οποίοι χάρη στην πολύτιμη δωρεά οργάνων, έχουν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Χαρακτηριστική είναι η επιστολή του Γιάννη, που απευθύνεται στην οικογένεια του δότη που δώρισε την καρδιά του και σήμερα αυτή συνεχίζει να χτυπά μέσα στο σώμα του Γιάννη.
«Η αρχή αυτής της επιστολής είναι πολύ δύσκολη. Αυτός είναι και ο λόγος που άργησα να επικοινωνήσω μαζί σας. Το όνομά μου είναι Γιάννης. Είμαι ο άνθρωπος που του σώσατε τη ζωή με την απόφασή σας να χαρίσετε την καρδιά του δικού σας ανθρώπου. Η πράξη σας είναι μεγαλειώδης. Είναι η υπέρτατη πράξη αγάπης και ισχυρότερη απόδειξη της καλοσύνης που σας διακατέχει», γράφει στην επιστολή του και συνεχίζει «μέχρι τις 12 Δεκεμβρίου ζούσα με μηχανική υποστήριξη καρδιάς και τα χρονικά περιθώρια είχαν στενέψει επικίνδυνα. Έχω δύο γιους στην εφηβεία. Μία πιθανή απώλειά μου σε αυτή την κρίσιμη ηλικία θα στιγμάτιζε αρνητικά όλη τους τη ζωή. Δεν σώσατε μόνο εμένα. Χαρίσατε ελπίδα σε όλη την οικογένειά μου. Σας υπόσχομαι ότι την καρδιά που μου δώσατε θα την τιμήσω και θα την προσέχω όσο περισσότερο γίνεται. Εάν και όποτε το θελήσετε, είμαι στη διάθεσή σας. Για πάντα ευγνώμων».
Την ίδια στιγμή, ο 42χρονος Νίκος Κακουλίδης, αθλητής και πυροσβέστης, που υπέστη έμφραγμα σε ηλικία μόλις 29 ετών και χρειάστηκε να υποβληθεί σε μεταμόσχευση καρδιάς το 2017, χαμογελάει και αντιμετωπίζει με αισιοδοξία τη ζωή.
«Περίμενα τρία χρόνια στη λίστα μέχρι να βρεθεί συμβατό μόσχευμα. Ουσιαστικά ζούσα με μισή καρδιά. Έβαλα και μηχάνημα τεχνητής καρδιάς. Ακόμα και με μισή καρδιά, όμως, ήμουν θηρίο. Δεν το έβαλα κάτω. Οι γιατροί μου έλεγαν ότι η θετική ενέργεια και η τρέλα μου με βοήθησαν περισσότερο από όλα, ακόμα κι από τη μεταμόσχευση. Πάντα ήμουν αισιόδοξος ως χαρακτήρας. Το πρωινό που χτύπησε το τηλέφωνό μου και μου είπαν ότι έχουμε ένα δώρο για εσάς, χάρηκα πολύ. Συνήθως καλούν 2-3 άτομα για να δουν ποιος είναι πιο συμβατός. Ήμουν πολύ τυχερός. Την πήρα εγώ την καρδιά. Έπαιξε σημαντικό ρόλο ότι ήμουν υπόδειγμα ασθενή, καθώς ακολουθούσα τις οδηγίες των γιατρών», περιγράφει στην «Θεσσαλονίκη» ο κ. Κακουλίδης.
Παράλληλα θυμάται ότι «τα πρώτα δύο χρόνια ήταν λίγο περίεργα, αλλά τώρα είναι πολύ καλά. Πάντα ήμουν βραδύκαρδος με 35-45 παλμούς και η νέα καρδιά μου είναι στους 80 παλμούς, δηλαδή φυσιολογική. Οπότε το πρώτο διάστημα χτυπούσε πιο γρήγορα κι αγχωνόμουν, έλεγα κάτι παθαίνω. Μετά τη συνήθισα. Τώρα έχω την εντύπωση ότι δεν έχει γίνει τίποτα, ότι είναι δικιά μου. Μόνο τα σημάδια που υπάρχουν στο σώμα μου θυμίζουν όσα πέρασα».

Το μήνυμα του κ. Κακουλίδη είναι ότι «πρέπει να γίνονται οι δωρεές οργάνων. Γιατί το σώμα σαπίζει. Η ψυχή είναι αθάνατη. Χάνουμε τον άνθρωπό μας, αλλά μπορούμε να βοηθήσουμε άλλους. Από το παλικάρι του οποίου πήρα την καρδιά, σωθήκαμε 4 άνθρωποι».
Η συντονίστρια μεταμοσχεύσεων στο περιφερειακό γραφείο του ΕΟΜ Β. Ελλάδος, Δήμητρα Ζαχαρούδη δηλώνει στην «Θεσσαλονίκη» ότι «το δέντρο που στήθηκε στην πλατεία Αριστοτέλους είναι το δέντρο της αγάπης, το δέντρο της προσφοράς, το δέντρο της ελπίδας. Το στολίσαμε με ονόματα ανθρώπων που μετά το θάνατό τους πρόσφεραν ζωή, αγάπη κι ελπίδα στους πάσχοντες συνανθρώπους τους. Το 2025 είναι μία από τις καλύτερες χρονιές όσον αφορά τη δωρεά οργάνων, καθώς έχουμε ξεπεράσει τους 100 δότες. Τα τελευταία χρόνια γίνονται πολλές μεταμοσχεύσεις και πολλοί συνάνθρωποί μας, που δεν είχαν καμία ελπίδα, μπορούν πλέον να συνεχίσουν τη ζωή τους».

Οι μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τον Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων:
- ένας δότης οργάνων μπορεί να σώσει τη ζωή έως και 7 ασθενών
- στην Ελλάδα περίπου 1.500 ασθενείς χρήζουν μεταμόσχευσης κάποιου συμπαγούς οργάνου (καρδιάς, πνευμόνων, ήπατος, νεφρού, παγκρέατος). Μόλις το 15% αυτών υποβάλλεται σε μεταμόσχευση κάθε χρόνο, ενώ το 10% πεθαίνει πριν προλάβει να υποβληθεί σε μεταμόσχευση
- οι πιθανότητες κάποια στιγμή στη ζωή μας να χρειαστούμε μεταμόσχευση εμείς ή ένα αγαπημένο μας πρόσωπο είναι κατά πολύ μεγαλύτερες από το να μπορέσουμε να γίνουμε δότες οργάνων μετά το τέλος της ζωής μας
- οι μεγαλύτερες θρησκείες του κόσμου αποδέχονται και υποστηρίζουν τη δωρεά οργάνων ως τη μέγιστη πράξη αγάπης προς τον συνάνθρωπο
- τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των πραγματοποιούμενων μεταμοσχεύσεων βαίνει αυξανόμενος, καθώς όλο και περισσότεροι πολίτες κάνουν πράξη την ιδέα της δωρεάς οργάνων
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»