Εικόνες με καφετί αποχρώσεις ή κόκκινες στον Θερμαϊκό Κόλπο προκαλούν για ακόμη μία φορά ανησυχία και απορίες στους κατοίκους της Θεσσαλονίκης, ωστόσο η εξήγηση είναι γνωστή και σχετίζεται με ένα φυσικό, αν και εντυπωσιακό, φαινόμενο.
Πρόκειται για την «ερυθρά παλίρροια», ένα περιβαλλοντικό φαινόμενο που εμφανίζεται συχνά στην περιοχή και οφείλεται στη ραγδαία ανάπτυξη μονοκύτταρων φωτοσυνθετικών οργανισμών του φυτοπλαγκτού. Οι οργανισμοί αυτοί πολλαπλασιάζονται ταχύτατα όταν ευνοούνται οι συνθήκες, κυρίως λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των υδάτων και της παρουσίας θρεπτικών συστατικών, όπως νιτρικά από λιπάσματα ή αστικά λύματα που καταλήγουν στον κόλπο.
Το αποτέλεσμα είναι η χαρακτηριστική κοκκινωπή ή καφετί απόχρωση στην επιφάνεια της θάλασσας, που συχνά συνοδεύεται και από έντονη δυσοσμία, προκαλώντας εύλογη ανησυχία στους πολίτες.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ερυθρά παλίρροια είναι ένα παροδικό φαινόμενο. Συνήθως υποχωρεί με την αλλαγή των καιρικών συνθηκών, όπως η ενίσχυση των ανέμων και η ανανέωση των θαλάσσιων μαζών.
Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που καταγράφεται στον Θερμαϊκό, καθώς εμφανίζεται σχεδόν κάθε χρόνο, κυρίως την άνοιξη και το φθινόπωρο, αποτελώντας πλέον ένα γνώριμο –αν και όχι ευχάριστο– φαινόμενο για την πόλη.
Τι προβλήματα προκαλεί
Όπως επισημαίνεται, το φαινόμενο μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα, ιδιαίτερα σε άτομα που πάσχουν από παθήσεις όπως το άσθμα. Ακόμη και σε όσους δεν αντιμετωπίζουν αναπνευστικά ζητήματα, η έκθεση στις τοξίνες που απελευθερώνουν οι μικροοργανισμοί του φυτοπλαγκτού μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα παρόμοια με αυτά ενός κοινού κρυολογήματος, αλλά και σε ερεθισμούς στα μάτια.
Παράλληλα, σημαντικές είναι και οι επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον. Οι συγκεντρώσεις αυτές κρίνονται ιδιαίτερα επιβλαβείς για τα ψάρια, καθώς οι τοξίνες που εκλύονται μπορούν να επηρεάσουν τα βράγχιά τους, οδηγώντας ακόμη και σε θάνατο.
Το πρόβλημα επεκτείνεται και στον βυθό, καθώς έντονες «ανθίσεις» φυτοπλαγκτού, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, μπορεί να καταστρέψουν οργανισμούς όπως σφουγγάρια και άλλα θαλάσσια είδη. Επιπλέον, επηρεάζονται και τα θαλασσοπούλια που τρέφονται με μολυσμένα ψάρια, ενώ έχουν καταγραφεί περιστατικά που έχουν πλήξει ακόμη και μεγαλύτερα θαλάσσια ζώα, όπως χελώνες και δελφίνια.
Οι ειδικοί συνιστούν προσοχή, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες, έως ότου το φαινόμενο υποχωρήσει με τη βελτίωση των καιρικών συνθηκών.
