Μια πρωτότυπη συνεργασία στον χώρο της τεχνολογίας και της αρχαιολογίας υλοποιήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο της Πέλλας, με την εφαρμογή της πατενταρισμένης δορυφορικής μεθόδου της ΕΥΑΘ για την ανίχνευση υπόγειων αγωγών και πιθανών διαρροών, η οποία αυτή τη φορά χρησιμοποιήθηκε για την εντοπισμό ενδείξεων υπόγειων αρχαιολογικών δομών.
Η δράση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πέλλας και αξιοποίησε την τεχνολογία της ΕΥΑΘ, η οποία έχει ήδη κατοχυρωθεί με εθνικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και βρίσκεται σε διαδικασία διεθνούς προστασίας μέσω PCT.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εφαρμογής, επιβεβαιώθηκαν υπόγειες δομές που είναι ήδη γνωστές από προηγούμενες έρευνες, ενώ καταγράφηκαν και νέες ενδείξεις πιθανών υπεδάφιων σχηματισμών, οι οποίες αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω επιστημονικής διερεύνησης.
Η μέθοδος βασίζεται στη δορυφορική ανάλυση χρονικών μεταβολών στο χρώμα και στη φασματική απόκριση της επιφάνειας του εδάφους, επιτρέποντας την αναγνώριση «υπογραφών» που υποδηλώνουν την παρουσία υπόγειων κατασκευών ή αγωγών, χωρίς παρεμβατικές ανασκαφές.
Αρχικά, η τεχνολογία είχε αναπτυχθεί για την παρακολούθηση και προστασία κρίσιμων υποδομών ύδρευσης, όπως ο υπόγειος υδαταγωγός της Αραβησσού. Ωστόσο, η εγγύτητα της διαδρομής του με την περιοχή της Πέλλας δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την επέκταση της εφαρμογής της και σε αρχαιολογικό πεδίο.
Όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΑΘ, Άνθιμος Αμανατίδης, «οι τεχνολογίες της ύδρευσης μπορούν να αποτελέσουν γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, αναδεικνύοντας τη δύναμη της διεπιστημονικής συνεργασίας».
Από την πλευρά του, ο διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού, Έργων & Ανάπτυξης της εταιρείας, Αλέξανδρος Μεντές, σημείωσε ότι πρόκειται για ένα υπόδειγμα συνεργασίας που αναδεικνύει την τεχνογνωσία της ΕΥΑΘ πέρα από τα όρια της Θεσσαλονίκης.
Ο επιστημονικός υπεύθυνος και εφευρέτης της μεθόδου, Γιάννης Λιούμπας, τόνισε ότι η εφαρμογή της τεχνολογίας σε αρχαιολογικό περιβάλλον αποτελεί ένδειξη ωρίμανσης και επιβεβαιώνει τη δυνατότητα αξιοποίησής της σε πολλαπλά πεδία.
Τα αποτελέσματα της συνεργασίας παρουσιάστηκαν στο διεθνές συνέδριο CAA2026 (Computer Applications and Quantitative Methods in Archaeology) στη Βιέννη, ένα από τα σημαντικότερα διεθνή φόρουμ για τις ψηφιακές μεθόδους στην αρχαιολογική έρευνα.
Η ΕΥΑΘ υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία της, πέρα από την εφαρμογή της στην ύδρευση, ανοίγει νέες προοπτικές για τη μελέτη του υπεδάφους, ενισχύοντας τον ρόλο της ως φορέα καινοτομίας με διεθνή προοπτική.
