«Και σαν το δέντρο το φυτεμένο δίπλα από τρεχούμενα νερά, οι ρίζες του να απλώσουν κι ο κορμός πολύχρωμος να υψωθεί προς την ανασαιμιά και την φεγγοβολή του κόσμου». Με τον στίχο η κοινότητα της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, αποχαιρέτησε χθες το βράδυ τον αγαπημένο της δάσκαλο Αντώνη Μανιτάκη. Πρώην φοιτητές του, που σήμερα διακρίνονται στα πανεπιστημιακά, αμφιθέατρα, στις δικαστικές αίθουσες και στον δημόσιο βίο, πήραν τον λόγο για να μοιραστούν τις μικρές ή μεγάλες στιγμές, όπου η παρουσία του Μανιτάκη υπήρξε καθοριστική για την πορεία που επέλεξαν να ακολουθήσουν.
«Είναι αλήθεια πως ορισμένοι άνθρωποι με μεγάλο εκτόπισμα είναι τόσο αισθητά παρόντες στη ζωή σου -την καθημερινή, την επαγγελματική, την διαπροσωπική, την επιστημονική-, που δεν μπορείς να το χωνέψεις ότι κάποια στιγμή μπορεί να λείψουν οριστικά από δίπλα σου. Σήμερα αυτό θελήσαμε να περάσουμε μαζί, οργανώνοντας αυτή την αυθόρμητη συνάντηση», είπε ο κοσμήτορας της Νομικής Σχολής, καθ. Παναγιώτης Γκλαβίνης, ανοίγοντας την εκδήλωση, δίνοντας τον λόγο στον γιο του Αντώνη Μανιτάκη, Νικόλαο.
«Ο πατέρας μου ήταν γέννημα θρέμμα της Θεσσαλονίκης, αλλά και γέννημα θρέμμα της Νομικής του ΑΠΘ. Υπηρέτησε εδώ αδιάκοπα για 35 χρόνια. Αντιστάθηκε στην έλξη της Αθήνας, παρέμεινε εδώ, πιστός στο πανεπιστήμιο, αφιερώθηκε στην έρευνα και στη διδασκαλία, αντιστάθηκε στον πειρασμό της δικηγορίας […] Ήταν παθιασμένος με την πολιτική, δε θέλησε ποτέ αξιώματα. Δύο φορές υπηρεσιακός υπουργός έγινε κυρίως λόγω της εμπειρογνωμοσύνης του, βοηθώντας να γίνει αυτή η μετάβαση […] και το έκανε φυσικά σε αυτή την πολύ ιδιαίτερη συγκυρία, τότε που η Ελλάδα ήταν σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, με το πολιτικό σύστημα απαξιωμένο», είπε ο γιος του εκλιπόντος Νικόλαος, μεταφέροντας την επιθυμία της οικογένειας να δοθεί το όνομα του Αντώνη Μανιτάκη σε μία αίθουσα της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ και να διοργανωθεί ένα συνέδριο στη μνήμη του «ακριβώς επειδή αφιερώθηκε στο πανεπιστήμιο κι επειδή αφιερώθηκε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ».
Ευ. Βενιζέλος: Ο Αντώνης ήταν ο προνομιακός συνομιλητής μου, μέσα από διαφωνίες και συμφωνίες
«Με τον Αντώνη Μανιτάκη ζήσαμε στον τομέα Δημοσίου Δικαίου, ούτε λίγο ούτε πολύ τα τελευταία 50 χρόνια», είπε ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, πρώην υπουργός, ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δίκαιου Ευάγγελος Βενιζέλος, που συμμετείχε μέσω διαδικτυακής σύνδεσης στην εκδήλωση. «Ο Αντώνης ήταν για μένα η αντίστιξη στον τομέα του δημοσίου δικαίου, ο προνομιακός συνομιλητής μου, μέσα από τις διαφωνίες μας αλλά και μέσα από τις μεγάλες συμφωνίες μας. Γιατί η διανοητική εντιμότητα, η ποιότητα του επιστημονικού και πολιτικού του λόγου έδινε στο κάθε τι -και στη διαφωνία και στη συμφωνία- τις μεγαλύτερες και καλύτερες διαστάσεις, φώτιζε τα πάντα», είπε.
Ανατρέχοντας στο 2012 αναφέρθηκε στην απόφαση του Μανιτάκη «με την εγκυρότητά του, με την ποιότητά του, με το σθένος του, με αυτή την απαράμιλλη ηθική του βαρύτητα, να στρατευτεί και αυτός στην υπόθεση της διάσωσης της χώρας, να αναλάβει βαριές κυβερνητικές ευθύνες ως μέλος της κυβέρνησης Σαμαρά, Βενιζέλου, Κουβέλη». Ήταν η περίοδος εκείνη, όπως παραδέχθηκε, που «προσεγγίσαμε με διαφορετικό τρόπο, πιο αναστοχαστικό και πιο γενναιόδωρο ο ένας τον άλλον και έτσι μπόρεσα να ζήσω και άλλες διαστάσεις, λιγότερο εμφανείς του χαρακτήρα και της πνευματικής ποιότητας του Αντώνη».
Ο πρόεδρος του ΣτΕ, καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ Μιχάλης Πικραμένος επισήμανε ότι έχει πολύ μεγάλη σημασία για τον δικαστή να μπορεί να διαβάζει κείμενα θεωρητικών που να του ανοίγουν δρόμους, γιατί «η δίκη είναι στην πραγματικότητα ένας διάλογος μεταξύ επιστημόνων και δικαστών και […] ο Αντώνης ανήκει σε αυτούς τους θεωρητικούς που είχαν και το βάθος της σκέψης και τη γνώση και τη σφαιρική προσέγγιση των ζητημάτων και με τα κείμενά του και σε μένα προσωπικά και σε συναδέλφους σε δύσκολες υποθέσεις έδωσε επιχειρήματα, ιδέες που δουλεύτηκαν και με έναν τρόπο βγήκαν και στην έκβαση πολλών υποθέσεων». «Θεωρώ ότι ήταν ένας επιστήμονας που πραγματικά σηματοδότησε μια ολόκληρη εποχή. Ενίσχυσε τον επιστημονικό διάλογο και τη νομολογία», τόνισε.
«Είχα τη χαρά, την τιμή και την τύχη να συνεργαστώ με τον Αντώνη Μανιτάκη στην τρικομματική κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ την περίοδο 2012-2014 […] Με εντυπωσίασε η σοφία του, η νηφαλιότητα του, το πνεύμα συναίνεσης, η συναισθηματική του νοημοσύνη και η ακούραστη διάθεσή του για δουλειά», ανέφερε, μεταξύ άλλων, στον χαιρετισμό που απέστειλε ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας.
«Η κοινότητα των συνταγματολόγων πενθεί σήμερα ένα εξέχον μέλος της. Μια γενιά που είναι εδώ μέσα -δικηγόρων, δικαστών, νεότερων ακαδημαϊκών, πενθούν τον αγαπημένο τους δάσκαλο και ο Όμιλος ‘’Αριστόβουλος Μάνεσης’’ έχασε τον πρώτο και μοναδικό επίτιμο μέχρι σήμερα πρόεδρο του, που σχεδίασε έναν τόπο ελεύθερου διαλόγου, αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων, προκειμένου να μπορεί να παράγεται και να αναπαράγεται το συνταγματικό δίκαιο», είπε η ομ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Ιφιγένεια Καμτσίδου.
Ο Διευθυντής του Τομέα Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης της Νομικής ΑΠΘ αν καθ. Γιώργος Καραβοκύρης μίλησε για το πάθος του Μανιτάκη μέσα στο αμφιθέατρο -από το πρώτο μέχρι το τελευταίο του μάθημα. «Δεν ήταν μόνο ακαδημαϊκά κοντά μας. Ήταν παρών σε πολλές στιγμές της ζωής μας, μικρές και μεγάλες, σε χαρές, λύπες και ήταν εκεί για να μας διδάσκει όχι μόνο την αξία της θεωρίας και της αναζήτησης της γνώσης, αλλά μιας βιωμένης εμπειρίας. Αυτό που μας έμαθε ο Μανιτάκης και σε εμένα προσωπικά είναι ότι αυτό που αξίζει είναι να ζεις χωρίς να φοβάσαι και να τολμάς. Και στην επιστήμη και στη ζωή».
Την εκδήλωση έκλεισε η Λίνα Παπαδοπούλου, καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου διαβάζοντας το κείμενο «που είχαμε γράψει τότε ως προπτυχιακοί φοιτητές του ΑΠΘ για την τιμή να έχουμε δάσκαλο τον καθηγητή Μανιτάκη», το οποίο συνόδευε την πρόταση να του απονεμηθεί το 2007 το βραβείο εξαίρετης πανεπιστημιακής διδασκαλίας. «Θα διαβάσω αυτά που γράψαμε τότε, που είναι γραμμένα στον ενεστώτα και πάντα θα ισχύουν: Κάποιος είπε ότι ο δάσκαλος δε δίνει μόνο τη σοφία του, αλλά κυρίως την πίστη και την αγάπη στους μαθητές του. Αυτή την πίστη και την αγάπη γευόμαστε στα μαθήματά του», είπε.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
