Του Θάνου Χερχελετζή
«Η Εκκλησία, οι Ιεράρχες και γενικά οι άνθρωποι της δεν πρέπει να εντάσσονται σε συγκεκριμένες πολιτικές ιδεολογίες», τόνισε ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, σε παρέμβαση που έκανε το απόγευμα της περασμένης Πέμπτης σε συζήτηση που έγινε κατά την παρουσίαση βιβλίου με τίτλο «Εκκλησία και Αριστερά- Ιωακείμ Αποστολίδης, ο αγωνιστής ιεράρχης» του συγγραφέα Παναγιώτη Φίτζιου στην 22η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη.
«Ασφαλώς και είμαστε οι ιερωμένοι και ο κάθε ένας από εμάς έχει την δική του ιδεολογία. Όμως όταν λειτουργούμε καλούμαστε, αν ονομάζουμε την ιερουργία λειτούργημα, να φερόμαστε και να συμπεριφερόμαστε πέρα από την ιδεολογία μας και πέρα από μια ατομική αντίληψη και θεώρηση των πραγμάτων του κόσμου και κυρίως την ατομική θεώρηση των άλλων ανθρώπων» πρόσθεσε ο κ. Φιλόθεος.
Ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης έκανε αναφορά και στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ, σημειώνοντας πως συνήθιζε να λέει ότι «καλοί άνθρωποι υπάρχουν σε όλα τα κόμματα. Και ο ίδιος ο Ιωακείμ έλεγε και κάτι άλλο, ότι, δηλαδή, καλοί χριστιανοί μπορεί να υπάρχουν σε όλα τα κόμματα».
«Οι ιερωμένοι πρέπει να κινούνται πέρα από ιστορικά γεγονότα συγκεκριμένων εποχών γιατί δύνανται να υπηρετούν με συνέπεια το δόγμα της Εκκλησίας. Και επειδή τα δόγματα δεν είναι ιδεολογίες, αλλά, όπως έλεγε και ο συμπολιούχος Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, έχουν να κάνουν με την ζωή, ο επίσκοπος καλείται να υπηρετεί τη ζωή των ανθρώπων, να προσπαθεί να είναι μέσα σε αυτήν και να αποκαθιστά την τάξη και την θέση των ανθρώπων στην αληθινή ζωή», σημείωσε ο κ. Φιλόθεος.
Αναφέρθηκε επίσης στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, αλλά και στον νυν Αρχιεπίσκοπο, κ. Ιερώνυμο, λέγοντας ότι με εισηγήσεις τους αποκατέστησαν ιεράρχες και ιερωμένους που είχαν επιδείξει αντιστασιακή δράση, αλλά είχαν χαρακτηριστεί πολιτικά για την δράση τους.
Στο βιβλίο του Παναγιώτη Φίτζιου παρουσιάζεται το πρόσωπο τον μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Ιωακείμ Αποστολίδη (1883-1962), ο οποίος αγωνίστηκε κατά των Γερμανών κατακτητών μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ και στη συνέχεια συμπορεύτηκε ιδεολογικά με την Αριστερά και το ΚΚΕ.
Για το βιβλίο μίλησαν η καθηγήτρια Εκκλησιαστικής Ιστορίας ΑΠΘ, Αντωνία Κυριατζή, ο ομότιμος καθηγητής Εκκλησιαστικής Ιστορίας ΑΠΘ, Διονύσης Βαλαής, ο βουλευτής ΚΚΕ, Γιάννης Δελής και ο συγγραφές. Τη συζήτηση συντόνισε ο υποψήφιος διδάκτορας ΑΠΘ, Αθανάσιος Ιγνάτης.
Μια πολύπλευρη προσωπικότητα
Οι ομιλητές αναφέρθηκαν στην προσπάθεια του συγγραφέα να καταγράψει μέσα από πηγές και αρχεία την προσωπικότητα του Ιωακείμ.
Ήταν μέλος της επιτροπής έρευνας για τις σφαγές των Ελλήνων στην Ανατολική Θράκη, αποπειράθηκε να συγκρατήσει τον ελληνικό πληθυσμό στις εστίες του, σε πείσμα των διώξεων από τους Τούρκους. Έγραφε άρθρα. Βοήθησε ομάδες Ελλήνων ανταρτών και τον ελληνικό στρατό. Καταδικάστηκε σε θάνατο από τους κεμαλικούς. Εκθείαζε το έργο της επαναστατικής κυβέρνησης, αφήνοντας το στίγμα των προθέσεών του, και εισέπραξε την έχθρα των βασιλικών. Προκαλούσε με τις απόψεις του και τις υπερασπιζόταν με θέρμη, δίχως αναστολές. Η πρότασή του για τον τρόπο διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών επέσυρε την καταδίκη του από τη Σύνοδο της Ελλάδος.
Αντιστάθηκε στη δικτατορία του Μεταξά και εξορίστηκε. Στην Κατοχή, αναδείχθηκε σε ηγετική μορφή. Οργάνωνε συσσίτια και προέτρεπε με δημόσια κηρύγματα σε ένοπλη αντίσταση κατά των κατακτητών. Ανέβηκε στο βουνό, όταν οι Γερμανοί απέκτησαν αποδείξεις για τη δραστηριότητά του, και εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ. Συμμετείχε σε συγκεντρώσεις και εκδηλώσεις του ΕΑΜ και επιδόθηκε σε διαφωτιστικές περιοδείες. Ήταν το καλύτερο μέσο προπαγάνδας προς την αστική τάξη και τους πρώην βενιζελικούς. Εκλέχθηκε στην «κυβέρνηση του βουνού». Έμεινε γνωστός ως Πνευματικός Αρχηγός του ΕΑΜ και της επανάστασης. Είχε στοχοποιηθεί κατά κόρον από τις αντίπαλες οργανώσεις, που του απέδιδαν χαρακτηρισμούς όπως αντίχριστος μητροπολίτης, έρμαιο των κομμουνιστών, κόκκινος δεσπότης που τα ράσα του έσταζαν αίμα, ανάξιος, προδότης που υπηρετούσε τους απίστους, αρνητής του Ιησού και λάτρης του Στάλιν.
Μετά τα Δεκεμβριανά καθαιρέθηκε. Προσπάθησε για την κατάπαυση του εμφυλίου και, μετά τη λήξη του, συμμετείχε ενεργά στις διαβουλεύσεις με σκοπό τη δημιουργία πολιτικού αριστερού φορέα, κάτι που κατέληξε στην ίδρυση της ΕΔΑ. Μεταβλήθηκε σε υποστηρικτή του Τίτο. Υπέρμαχος του κινήματος ειρήνης, αποκαταστάθηκε ως πρώην μητροπολίτης το 1957 και, μετά θάνατον, το 2000, έγινε η επίσημη αποκατάστασή του.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
