Της Βασιλικής Πολίτου
Κι ας είναι πολυπερπατημένη· κι ας είναι πολυσύχναστη ως μια από τις ελιτίστικες οδούς στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, η οδός Καλαποθάκη, στα μάτια της «Θ» και του thitanews.gr, ώρες ώρες μοιάζει να ξεκουράζεται κάτω από τις μακριές σκιές των εκλεκτικιστικών και Bauhaus κτηρίων που την περικλείουν. Όπως διαμορφώθηκε, ως μέρος του νέου πολεοδομικού σχεδίου της πόλης, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917.
Ο δρόμος φέρει το όνομα του δημοσιογράφου και εκδότη της εφημερίδας «Εμπρός», Δημητρίου Καλαποθάκη (1862-1921). Ως άλλος συνεχιστής της μετουσιωμένης εθνικής ιδέας, ίδρυσε το 1904 στην Αθήνα το Μακεδονικό Κομιτάτο, οργανώνοντας τον ένοπλο αγώνα στη Μακεδονία απέναντι στη βουλγαρική δράση. Και ως άνθρωπος των γραμμάτων, καθιέρωσε το χρονογράφημα και τις σελίδες πολιτισμού φιλοξενώντας μεγάλες πένες – από τον Ιωάννη Κονδυλάκη, τον Εμμανουήλ Ροΐδη μέχρι τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και τον Γρηγόριο Ξενόπουλο.
Βήμα βήμα περπατώντας την Καλαποθάκη την έχεις κιόλας διανύσει! Ο δρόμος των μόλις 160 μέτρων ενώνει την Πλατεία Ελευθερίας με τη Δημοσθένους, ενώ πεζοδρομείται μεταξύ των καθέτων Βενιζέλου και Κομνηνών. Κι όμως παρά το μικρό του μήκος είναι βαρύς σε μνήμη.
Η σμαραγδένια κορώνα
Στον αριθμό 2, στη γωνία με τη Βενιζέλου, βρίσκεται το Μέγαρο Στάιν – απέναντι από το διάσημο εστιατόριο Ρογκότη, που δέσποζε στην περιοχή για πολλές δεκαετίες, με τα περίφημα σουτζουκάκια -. Με κορώνα την πράσινη γυάλινη σφαίρα, που βάφεται διαφορετικά κάτω από το φως – όσο γεμίζει κι όσο αδειάζει η μέρα – η κορυφή του μοιάζει σχεδόν αέρινη. Διαπερασμένη από μια μεταλλική λωρίδα, η σφαίρα θυμίζει εκείνες που συναντά κανείς σε πόλεις της Ανατολής, από το Κάιρο μέχρι την Αγία Πετρούπολη. Εδώ, στέκει μόνη· σαν σύμβολο μυθικό, που κρατά το βάρος του κτηρίου, το οποίο υπήρξε από τα πιο ανθεκτικά της πόλης. Με επιρροές από τον κλασικισμό και την art nouveau, κατασκευασμένο στις αρχές του 20ού αιώνα από τον μηχανικό Ερνστ Λεβί, έναν από τους πρώτους που εισήγαγαν το οπλισμένο σκυρόδεμα στη Θεσσαλονίκη, κατάφερε να μείνει όρθιο στην πυρκαγιά του 1917, όταν τα γύρω οικοδομήματα χάθηκαν. Πήρε το όνομά του από την αυστριακή εμπορική εταιρεία του Solomon Stein, της οποίας το πολυκατάστημα στεγάστηκε εκεί για λίγα χρόνια, φέρνοντας στη Θεσσαλονίκη αέρα Βιέννης και Παρισιού. Σήμερα στέκει αδειανό, ερειπωμένο.
Η κοσμική καθημερινότητα
Κατηφορίζοντας προς Κομνηνών, από τη μία γωνία στην άλλη, τα κτήρια ζωηρεύουν. Δημοφιλή καφέ, εστιατόρια υψηλής γαστρονομίας, μπαρ και μικρά ξενοδοχεία κρατάνε την μπαγκέτα ορίζοντας τα βήματα των Θεσσαλονικέων και των τουριστών που αναζητούν προσεγμένα μέρη για φαγητό και ποτό. Ανάμεσά τους, σε μια γωνία που δεν περνά απαρατήρητη, ανοίγουν οι πόρτες του εστιατορίου θαλασσινών «Grada Nuevo». «Εδώ μετράμε τον χρόνο αλλιώς. Όχι με ημερολόγια, αλλά με πιάτα, ανθρώπους και συζητήσεις», μοιράζεται μαζί μας ο κ. Απόστολος Ρήγας, που ξεκίνησε την επιχείρηση μαζί με την κ. Ελένη Τσιμπούκη το 1994, σε μια Θεσσαλονίκη διαφορετική. Στο ισόγειο ενός κτηρίου που κουβαλά τη δική του ιστορία. Χτισμένο το 1929, σε σχέδια του Jacques Moshe, λειτούργησε αρχικά ως ξενοδοχείο Continental, σήμερα ως Ανδρομέδα, σε μια περιοχή υψηλού πρεστίζ, όπου η φιλοξενία όριζε τον χαρακτήρα του δρόμου.
«Αμιγώς θαλασσινό, το εστιατόριο στηρίζεται σε μια φιλοσοφία σταθερή: σεβασμός στην πρώτη ύλη, στον άνθρωπο, στη σχέση που χτίζεται γύρω από το τραπέζι». Ο κ. Ρήγας δεν μιλά για δουλειά. Μιλά για χαρά! Για έναν «ιερό γάμο» με αυτό που κάνει όσο επεκτείνει τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες. Απέναντι, πριν από έναν χρόνο, γεννήθηκε ένας δεύτερος χώρος. Πιο ήσυχος, πιο νυχτερινός. Αφιερωμένος στο κρασί. To «Galleria di Vino» – που πήρε τη θέση του γνωστού «Eden Cafe Bar» των αδερφών Χρήστου και Γιώργου Καϊσούδη – έχει ετικέτες από τους ελληνικούς και διεθνείς αμπελώνες, μικρά πιάτα και μια μουσική που δεν σε συντροφεύει απλώς, αλλά σε ταξιδεύει.
Στο βυθό τα ναυάγια, στην επιφάνεια το sushi
Στην οδό Καλαποθάκη 5, στο δάπεδο του S Hotel Boutique Thessaloniki το γυαλί ανοίγει μια κάθετη τομή στον χρόνο. Εκεί, όπου αποκαλύπτεται το νοτιοανατολικό τμήμα των τειχών της πόλης, χάρη στην ευαισθησία του ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου, Αντώνη Δούδου, που χάθηκε πρόσφατα. Τάφοι, σκελετοί παιδιών κι ενός νεογέννητου. Λίγο πιο κάτω, μια τρίκλιτη βασιλική του 4ου αιώνα. Ίσως της Παναγίας, ίσως του Αγίου Συμεών, προστάτη των παιδιών. «Και δίπλα της το υδραγωγείο. Ένα πλήρες σύστημα που οδηγούσε τη ζωή της πόλης προς τη θάλασσα. Είναι συγκλονιστικές οι ιστορικές διαστρωματώσεις της πόλης. Γιατί στα ίδια αυτά θεμέλια, τα τείχη αποκαλύπτουν τη λειτουργία τους: με τοξοειδείς απολήξεις, με βαριές πέτρες, διαμορφωμένες σαν αιχμές, ώστε να αποκρούουν ή να διαλύουν εχθρικά πλοία. Γεμίζοντας τον Θερμαϊκό με πολεμικά ναυάγια», λέει ο κ. Βαγγέλης Τσεκρέζι, υπεύθυνος στο Sushaki, το νέο sushi spot της Θεσσαλονίκης, στην Κομνηνών 3. Ένας χώρος ανοιχτός καθημερινά, που φέρνει κοντά διαφορετικές ηλικίες, χτίζοντας τη δική του ταυτότητα – όχι μόνο μέσα από το όνομα, αλλά και μέσα από τη λεπτομέρεια: από τα χειροποίητα καθίσματα μέχρι τα σκεύη, όλα σχεδιασμένα ειδικά για τον χώρο.
Με 40.000 κωδικούς
Όπως ανεβαίνουμε την Κομνηνών, στον αριθμό 12, μια ακόμη ιστορία επιμένει στον χρόνο από το 1924. Το ιστορικό «Παντοπωλείο της Θεσσαλονίκης», που ξεκίνησε από τη Βασιλέως Ηρακλείου και τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια στεγάζεται εδώ. Η κ. Σίλβια Σαραφίδου, που το κρατά ζωντανό όλα αυτά τα χρόνια, μιλά για έναν χώρο με οικογενειακή ψυχή, που πέρασε από τον ιδρυτή Κοσμά Σωτηριάδη στις επόμενες γενιές, μέχρι τον σημερινό του συνεχιστή. «Με περισσότερους από 40.000 κωδικούς από όλο τον κόσμο – Ασία, Αμερική, Ευρώπη – το κατάστημα λειτουργεί ως delicatessen που εξυπηρετεί τόσο ιδιώτες όσο και εστιατόρια και ξενοδοχεία σε όλη την Ελλάδα».
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
