Του Θάνου Χερχελετζή
Αυτό που έγινε τις δύο τελευταίες Παρασκευές των Χαιρετισμών στους βυζαντινούς ναούς της Του Θεού Σοφίας και της Παναγίας Αχειροποιήτου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης ήταν συγκλονιστικό και ανεπανάληπτο. Πάνω από 1.000 μαθητές έψαλαν τον Ακάθιστο Ύμνο, δημιουργώντας ένα μοναδικό κλίμα βαθιάς κατάνυξης με τις παιδικές φωνές τους.
Τα παιδιά συμμετείχαν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ακάθιστος Ύμνος – Το Κοντάκιο και ο Κανόνας», το οποίο υλοποιήθηκε σε συνεργασία μεταξύ της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης και της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, με πρωτοβουλία του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, κ. Φιλόθεου.
Το έργο του συντονισμού και της οργάνωσης του σπουδαίου αυτού εγχειρήματος ανέλαβε ο μουσικοπαιδαγωγός – λειτουργιολόγος Σπυρίδων Ασπιώτης. Το 2011 ίδρυσε την Ακαδημία Ψαλτικής «Ειρμός», η οποία με απόφαση του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεου, αποτελεί την Παιδική και Νεανική Βυζαντινή Χορωδία της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης.
«Για δεύτερη χρονιά η Μητρόπολη Θεσσαλονίκης υλοποίησε το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό πρόγραμμα, το οποίο φέτος ‘‘αγκάλιασε’’ σύσσωμη η εκπαιδευτική κοινότητα, αφού συμμετείχαν συνολικά 1.041 μαθητές και 121 εκπαιδευτικοί από 40 σχολικές μονάδες», αναφέρει στη «Θ» ο κ. Ασπιώτης.
Τα παιδιά έψαλαν ύμνους στην Ακολουθία των Γ΄ Χαιρετισμών στον Ιερό Ναό της Του Θεού Σοφίας, όπου χοροστάτησε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κ. Ιερώνυμος, και στην Ακολουθία των Δ΄ Χαιρετισμών στον Ιερό Ναό της Παναγίας Αχειροποιήτου.

Συγκινητικό κλίμα
Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν ενεργά σε μια κατανυκτική μουσική εμπειρία, ψάλλοντας τον Ακάθιστο Ύμνο. Οι παιδικές φωνές γέμισαν τους ιερούς χώρους, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο και συγκινητικό κλίμα.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν μαθητές δημοτικού και γυμνασίου. Όπως εξηγεί ο κ. Ασπιώτης, την επιλογή των παιδιών την έκαναν οι εκπαιδευτικοί των σχολείων. Υπήρχαν παιδιά που είναι μέλη σχολικών χορωδιών, αλλά και παιδιά που δεν έχουν κάποια σχέση με χορωδίες. «Παραδώσαμε στα σχολεία το εκπαιδευτικό υλικό του προγράμματος που περιλαμβάνει στοιχεία υμνολογικά, λογοτεχνικά, ιστορικά, μουσικά, θεολογικά, ένα πλήρες φάσμα που έχει να κάνει με τον Ακάθιστο Ύμνο. Τα παιδιά έμαθαν τι γινόταν την εποχή που αναπτύχθηκε ποιητικά ο Ακάθιστος Ύμνος, κατανόησαν έτσι καλύτερα την διαδικασία και βίωσαν καλύτερα μπορούμε να πούμε το νόημά του», σημειώνει ο κ. Ασπιώτης.
Η δράση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια καλλιτεχνική έκφραση, αλλά και μια ουσιαστική επαφή των νέων με την εκκλησιαστική μουσική παράδοση, με τη βυζαντινή μουσική, ενισχύοντας τη σύνδεσή τους με την πολιτιστική και θρησκευτική μας κληρονομιά. Μέσα από αυτή την εμπειρία, οι μαθητές απέδειξαν πως η νέα γενιά μπορεί να διατηρεί ζωντανές τις αξίες και τα ακούσματα του παρελθόντος, προσδίδοντάς τους ταυτόχρονα μια φρέσκια και ελπιδοφόρα διάσταση.

Μοναδική εμπειρία
Μεταξύ των παιδιών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα υπήρχαν και παιδιά 3 χρονών, ακόμη και πιο μικρά στην αγκαλιά των μητέρων τους. «Αυτά τα παιδιά είναι από την χορωδία ‘‘Ειρμός’’, όπου αναπτύσσουμε ειδικά τμήματα για γονείς, βρέφη και εγκύους. «Πίσω από όλα αυτά υπάρχει μια ολόκληρη παιδαγωγική διαδικασία, έχουν εκπονηθεί μεταπτυχιακές μελέτες και έρευνες σε αυτό που κάνουμε στον ‘‘Ειρμό’’ και γίνεται μάθημα σύμφωνα με τα πρότυπα της διδασκαλίας της μουσικής σε βρέφη, που την είχαμε και στην αρχαία Ελλάδα και στο Βυζάντιο. Οι συμμετέχοντες βιώνουν τη βυζαντινή μουσική, που είναι η παραδοσιακή μουσική μας με έναν τρόπο αβίαστο, όπως διδασκόμαστε την μητρική μας γλώσσα», αναφέρει ο κ. Ασπιώτης.
Η ψαλμωδία βυζαντινών ύμνων από παιδικές φωνές ήταν μια μοναδική εμπειρία για τους πιστούς στη Θεσσαλονίκη. Η καθαρότητα και η απλότητα της φωνής των παιδιών έδωσε στους ύμνους μια διαφορετική διάσταση, ενισχύοντας το αίσθημα της κατάνυξης και της εσωτερικής γαλήνης. Το πρόγραμμα σχεδιάζεται να συνεχιστεί και την επόμενη χρονιά με τη συμμετοχή ακόμη περισσότερων μαθητών.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»