Συνέντευξη στη Γεωργία Μακρογιώργου
Η Ρία Φελεκίδου σπούδασε Νομική στο ΑΠΘ και εργάζεται ως εκπαιδευτικός σε σχολείο της Θεσσαλονίκης. Γράφει παιδικά βιβλία, ποιητικές συλλογές και πεζογραφήματα. Η συγγραφέας απαντάει στις ερωτήσεις της Γεωργίας Μακρογιώργου για τη νέα της ποιητική συλλογή με τίτλο «Ασφαλής ποιητής», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κουκκίδα.
Ρία, ο τίτλος ακούγεται σχεδόν ειρωνικός. Τι σημαίνει για σένα «ασφάλεια» στην ποίηση και τι σε οδήγησε να επιλέξεις αυτόν τον τίτλο;
Με απασχολεί πάντα το αν η δέσμευση και άσκηση στον ποιητικό λόγο μας απομακρύνει από τη ζώνη ασφαλείας μας ή αν αντίθετα δημιουργεί ένα προστατευτικό πλέγμα, που μας απομονώνει από την πραγματικότητα, συντηρώντας παράλληλα την ψευδαίσθηση ελέγχου ή και επιρροής σ’ αυτήν. Αυτή η αποκοπή από την πραγματικότητα ισοδυναμεί με την απευκταία ασφάλεια και ακόμη και η κριτική της ποίησης στα κακώς κείμενα του κοινωνικού γίγνεσθαι δεν απαλείφει τον φόβο μου. Έτσι, πιστεύω πως απαξιώνεται η σχέση μας με την ποίηση και υπονομεύεται το ίδιο το νόημα του ποιητικού λόγου. Παίζοντας με αυτόν τον φόβο, επέλεξα να τιτλοφορήσω το βιβλίο με την αγωνία μου.
Στο ποίημα «Χανς, ένας ασφαλής ποιητής», ο ήρωας γράφει και σβήνει, αγωνιά αλλά μένει «ζωντανά ασφαλής». Είναι ο Χανς ένας εσωτερικός σου καθρέφτης;
Ο Χανς συμβολίζει την ίδια την ιδέα του ποιητή, ως εκφραστή και φορέα της ποιητικής τέχνης, καθώς πιστεύω πως ο φόβος αυτής της υπονομευτικής ασφάλειας είναι καθολικότερος. Μια αντίφαση δομεί τον χαρακτήρα του Χανς, από τη μια η πεποίθησή του πως θα είναι «ο μεταμορφωτής» του κόσμου και από την άλλη ο εγκλωβισμός του «στο δωμάτιό του τον κρατά περήφανα να ιππεύει ίππους αόρατους σαν πέφτει η νύχτα». Ανάμεσα η ποίηση και οι «ποιητικές βολές του», όπου η βολή, ρίψη βλήματος και βόλεψη παράλληλα! Η αντίφαση αυτή αποτυπώνει την αγωνία μου και καθρεφτίζει τη σχέση μου με την ποίηση και υπό αυτή την έννοια ο Χανς μπορεί να είναι το είδωλό μου στον καθρέφτη.
Στη συλλογή συναντάμε θεματικές που αγγίζουν τη γυναικεία πορεία, την εποχική εναλλαγή, τις «μικρές χαρές» της ζωής. Πώς συνδέονται αυτές οι διαφορετικές ψηφίδες στο ενιαίο ποιητικό σου σύμπαν;
Το βιβλίο συγκεντρώνει ποιήματα μιας περιόδου με έναν πολυσυλλεκτικό χαρακτήρα. Επιπλέον, το ατομικό και το συλλογικό, το μικρό και το μεγάλο (άραγε ποιο είναι ποιο), έμφυλες αλλά και οικουμενικές αγωνίες, καθημερινές αλλά και υπαρξιακές σκέψεις, αποτελούν άξονες αλλά και κινητήρια δύναμη στην ποίησή μου και καθορίζουν τις επιλογές μου. Και στο τέλος αυτό δεν είναι η ίδια η προσωπικότητά μας; Ένα ψηφιδωτό από διαφορετικές ψηφίδες.
Οι εικόνες σου είναι συχνά απλές αλλά αιχμηρές – «δενδροφυτεύσεις έρημων ζωών», «παιδιά που αντιγράφουν τη φωνή των πουλιών». Από πού αντλείς την έμπνευσή σου;
Η έμπνευση κοιμάται με τα μάτια ανοιχτά μέσα μας. Τινάζεται με κάθε μικρή ή μεγάλη αφορμή, από το εξωτερικό περιβάλλον ή και από μια κρυπτική, εσωτερική διεργασία. Ή και από τη συνέργειά τους. Δε θέλει πολλά. Αρκεί να της δινόμαστε, κάθε φορά που μας ταρακουνά και μας τραβά από τις πάμπολλες διαδικασίες της καθημερινότητας. Αυτό που ακολουθεί, όσο και αν επιχειρείται να θεωρητικοποιηθεί, πιστεύω διατηρεί την ερμητικότητά του, ως προς το πώς εκκινεί και συντελείται.
Αν ο «ασφαλής ποιητής» μπορούσε να απευθυνθεί στον ανασφαλή άνθρωπο του σήμερα, τι θα του έγραφε σε ένα μόνο στίχο;
Μια κούνια ο κόσμος μας. Φως – σκοτάδι. Σκοτάδι – φως. Στο άθροισμα χωράει τόσο φως και σκοτάδι όσο ο καθρέφτης μας…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»