Συνέντευξη στη Γεωργία Μακρογιώργου
Η Σοφία Περδίκη γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Εφαρμοσμένες Τέχνες στη σχολή Βακαλό και Καλές Τέχνες στο Saint-Étienne. Είναι εικαστικός και ποιήτρια, με τρεις ποιητικές συλλογές και σημαντικές διακρίσεις. Η ποιήτρια απαντάει στις ερωτήσεις της Γεωργίας Μακρογιώργου για την τελευταία ποιητική της συλλογή «Η σειρήνα του χρόνου» (εκδ. ΑΩ). Μια υποβλητική, πολυεπίπεδη σύνθεση όπου ποίηση και ζωγραφική συνομιλούν διερευνώντας τον χρόνο, τον εαυτό και το ανοίκειο.
Σοφία, στο βιβλίο σου ο χρόνος μοιάζει άλλοτε σαγηνευτικός κι άλλοτε απειλητικός. Πώς τον βίωσες εσύ γράφοντας αυτά τα ποιήματα;
Από τον ίδιο τον τίτλο της συλλογής, νομίζω ότι γίνεται αντιληπτός ο άξονας πάνω στον οποίο συγκροτήθηκε αυτή η συλλογή. Πρόκειται για μια ποιητική ενότητα γύρω από τη σχέση του ανθρώπου με τον χρόνο. Στο βιβλίο διαφαίνεται μια γραμμική πορεία «ενηλικίωσης», από τη γέννηση μέχρι τον θάνατο, ξεκινώντας με τις παιδικές αναμνήσεις, τα όνειρα της νιότης και προχωρώντας με τις πλάνες, τον πόνο της διάψευσης, την εμβάθυνση στο σκοτάδι του υποσυνειδήτου, μέχρι την ανάδυση στη μεγάλη αλλά εν τέλει ωραία περιπέτεια που είναι η ζωή. Ίσως αυτό είναι που έχει περισσότερη σημασία για μένα. Η συνειδητοποίηση, μέσω της γραφής, ότι η ζωή μας, με όλες και παρ’ όλες τις αντιφάσεις και τις αμφισημίες της, παραμένει γοητευτική. Ο χρόνος βέβαια μπορεί να είναι άλλοτε ένα αέναο παρόν κι άλλοτε να παίρνει τη μορφή του κατεπείγοντος.
Η ποίησή σου συνομιλεί έντονα με τη ζωγραφική. Γράφεις πρώτα ως ποιήτρια ή «βλέπεις» πρώτα ως εικαστικός;
Για αυτή τη διττή μου ιδιότητα, της ποιήτριας και της ζωγράφου, που δεν είναι και τόσο συνηθισμένη, θα ήθελα να πω ότι πρόκειται για εκφράσεις, απλώς με διαφορετικό κώδικα επικοινωνίας, της ίδιας ανάγκης έκφρασης και ότι ο συνδυασμός τους στην καθημερινότητά μου γίνεται με φυσικό τρόπο. Αναγνωρίζω βέβαια το κοινό στοιχείο της έντονης εικονοποιίας και στις δύο μορφές έκφρασης.
Οι πολλαπλές εκδοχές του εαυτού και το alter ego επανέρχονται συχνά. Τι σε ωθεί σ’ αυτή τη διάσπαση της φωνής;
«Είμαι ευρύς. Περιέχω πλήθη», έλεγε ο Γουίτμαν στο «Τραγούδι του εαυτού μου». Αν ένας πρωταρχικός σκοπός της γραφής είναι η αναζήτηση του εαυτού μας, τότε σύντομα ανακαλύπτουμε ότι είμαστε ευρύτεροι, πολυδιάστατοι και μη αναμενόμενοι. Οι διαφορετικές περσόνες που μιλούν με διαφορετικές φωνές, με βοηθούν να αναδείξω αυτές τις πολλαπλές εκδοχές μας. Όπως λέω και στο ποίημα «Οι Μέρες μου»: «Μισή μέσα στην πραγματικότητα/κι άλλη μισή δοσμένη σε διαστάσεις αφηρημένες/ του εαυτού μου απέκτησα/εναλλακτικές εκδοχές».
Η γυναικεία μορφή στη συλλογή εμφανίζεται τελετουργική, τραυματισμένη αλλά και ανθεκτική. Τι θέλησες να αναδείξεις;
Η αναζήτηση της γυναικείας ταυτότητας διατρέχει πολλά ποιήματά μου. Σε κάποια βλέπουμε μια πιο εμφατική αποτύπωση της στερεότυπης εικόνας των γυναικών, με την οποία εκπαιδεύονται από την παιδική τους ηλικία και δυστυχώς «τιμωρούνται» όταν θελήσουν να ξεφύγουν από αυτήν, ενώ σε άλλα αναδεικνύεται η δύναμη της αρχέγονης, μυστηριακής τους φύσης.
Αν «Η σειρήνα του χρόνου» ήταν μία εικόνα ή ένας ήχος, ποιος θα ήταν και γιατί;
Η εικόνα είναι ο πίνακάς μου στο εξώφυλλο του βιβλίου, με μουσική υπόκρουση το «Train» του Αρτέμιεφ από την ταινία «Στάλκερ» του Ταρκόφσκι -για διάφορους και ανεξήγητους λόγους…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
