Την απώλεια της σπουδαίας Θεσσαλονικιάς αρχιτέκτονος Ελένης (Νένης) Σπάρτση θρηνεί η πόλη της Θεσσαλονίκης. Η Νένη Σπάρτση έφυγε από τη ζωή μετά από μάχη μεγαλύτερη των δύο ετών με τον καρκίνο, αφήνοντας πίσω της ένα σημαντικό αρχιτεκτονικό αποτύπωμα σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους.
Γεννημένη και δραστήρια στη Θεσσαλονίκη, αποφοίτησε το 1983 από την Αρχιτεκτονική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Από νωρίς συμμετείχε σε εμβληματικά έργα μεγάλης κλίμακας, όπως η επέκταση της Φυσικομαθηματικής Σχολής του ΑΠΘ, το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών και η φοιτητική εστία του Πολυτεχνείου Κρήτης.
Από το 1988 συνεργάστηκε με τρεις ακόμη συναδέλφους της, συγκροτώντας μελετητικό σχήμα, ενώ το 2001 ίδρυσαν την εταιρεία schema4architects, με αντικείμενο την εκπόνηση αρχιτεκτονικών μελετών. Η schema4architects υπέγραψε πλήθος έργων σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, συμβάλλοντας καθοριστικά στη σύγχρονη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της Θεσσαλονίκης.
Μεταξύ των έργων που φέρουν τη σφραγίδα της ξεχωρίζουν το κτήριο Β του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, καθώς και η ανάπλαση της Πλατείας Διοικητηρίου, παρεμβάσεις που συνομιλούν ουσιαστικά με τον αστικό ιστό και τη δημόσια ζωή της πόλης.
Την είδηση του θανάτου της γνωστοποίησε με μακροσκελή ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, Σπύρος Βούγιας, αποτίοντας φόρο τιμής στη δημιουργική της πορεία και την προσφορά της στην πόλη.
Η Νένη Σπάρτση αφήνει πίσω της έργα, συνεργάτες και μαθητές που συνεχίζουν να συνομιλούν με το όραμά της για μια αρχιτεκτονική ανθρώπινη, σύγχρονη και βαθιά δεμένη με τον τόπο.
Η ανάρτηση του Σπύρου Βούγια:
Η Ελένη (Νένη) Σπάρτση αποφοίτησε το 1983 από την . Από το 1988 ξεκίνησε με άλλους τρεις συναδέλφους της να λειτουργούν ως μελετητικό σχήμα, ενώ το 2001 ίδρυσαν την εταιρία schema4architects με σκοπό την διεξαγωγή αρχιτεκτονικών μελετών.
Βαθιά οδύνη, θρήνος και συντριβή. Μετά από μια άνιση μάχη που κράτησε πάνω από δύο χρόνια, έφυγε σήμερα για πάντα η χαρισματική αρχιτέκτων Ελένη (Νένη) Σπάρτση, που μεσουράνησε με το έργο και τη φωτεινή της παρουσία στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της πόλης μας τα τελευταία 40 χρόνια. Είναι γνωστό σε όλους το αποτύπωμα της ξεχωριστής σχεδιαστικής της δουλειάς (με την ομάδα του γραφείου της Schema 4) σε κτίρια, αστικές αναπλάσεις, διαγωνισμούς, ανακαινίσεις κατοικιών, καταστημάτων και ξενοδοχείων και σε κάθε είδους αρχιτεκτονικές και αισθητικές παρεμβάσεις.
Πιο πολύ όμως από την επαγγελματική της επιτυχία, η Νένη ξεχώριζε για τον σπάνιο χαρακτήρα, το ήθος, το απαράμιλλο στυλ και την ανεπιτήδευτη γοητεία της που την έθεταν πάντοτε στο επίκεντρο της προσοχής και του θαυμασμού σε κάθε μικρό η μεγαλύτερο ανθρώπινο σύμπαν που συγκροτούνταν αβίαστα και με φυσικό τρόπο γύρω της.
Είχαμε με τη Λένα (που ήταν συμφοιτήτριά της στο πανεπιστήμιο) τη τύχη και τη χαρά να γνωρίσουμε και να δεθούμε στενά με τη Νένη και τον σύντροφο της ζωής της Κωστή Δημητριάδη σε μια μακρόχρονη και πολύ κοντινή, σχεδόν συγγενική σχέση. Καθώς η γυναίκα αυτή εκφραζόταν πάντοτε με περισσή τόλμη και ειλικρίνεια προσπαθώντας να ζήσει ελεύθερα χωρίς υποκριτικούς περιορισμούς, θύμιζε σύγχρονες ηρωίδες που πίστευα πως υπάρχουν μόνο σε μυθιστορήματα και θεατρικά έργα ή στο σινεμά.
Πραγματικά, η Νένη Σπάρτση μπορούσε να γίνεται άλλοτε μια Ιψενική Νόρα που διεκδικούσε τη χειραφέτησή της από τις κοινωνικές συμβάσεις και άλλοτε μια Μπλανς Ντιμπουά στο “Λεωφορείο ο Πόθος”, παριστάνοντας την βαθιά πληγωμένη από άκαρδους Κοβάλσκι. Συχνά έμοιαζε στην Έμμα Μποβαρύ του Φλωμπέρ ή την Άννα Καρένινα του Τολστόι. Το σίγουρο είναι οτι “Ζούσε τη ζωή της” σαν πρωταγωνίστρια της ομώνυμης ταινίας του Γκοντάρ αν και της ταίριαζε απόλυτα στις νυχτερινές εξόδους ο πρώτος ρόλος στο “Μια κυρία στα μπουζούκια” του Γιάννη Δαλιανίδη.
Όπως θα έλεγε ο Σαίξπηρ “ήταν πλασμένη από την ύλη που φτιάχνονται τα όνειρα” και το πέρασμά της ήταν μια δέσμη από φως που ομόρφηνε κι έδωσε χρώμα στη ζωή όλων μας. Στην παράσταση αυτή διάλεγα συνήθως (με δική της συναίνεση πάντοτε) το ρόλο που έχει “ένας τρελός που λέει μια ιστορία δίχως κανένα νόημα”.
Στην αιώνια παρτίδα που έχει για όλους το ίδιο τέλος (μόνο που δεν ξέρουμε πότε θα συμβεί) εμείς χάσαμε σήμερα τη βασίλισσά μας. Και, όπως επιβάλλουν οι κανόνες του παιχνιδιού, δεν θα αργήσουμε να σπρώξουμε μόνοι κάτω και τον βασιλιά μας.
Καλό ταξίδι αγαπημένη. Να είναι ήρεμος ο ύπνος σου.
