Της Ελισάβετ Σταυριανίδου
Δύο συνταξιούχοι στη Θεσσαλονίκη, ένας εκπαιδευτικός στην Καλαμαριά και ένας επιμελητής εκδόσεων στην περιοχή της Πέτρου Συνδίκα, θέλησαν να μεταλαμπαδεύσουν την αγάπη τους για το βιβλίο. Έστησαν στις εισόδους των πολυκατοικιών όπου διαμένουν, ελεύθερες βιβλιοθήκες, η καθεμία με τη δική της ιστορία, αλλά με κοινό παρανομαστή.
Η πόρτα της εισόδου στην πολυκατοικία της οδού Πασαλίδη, στην Καλαμαριά, ανοίγει και το θέαμα που αντικρίζει κανείς, είναι σπάνιο. Μια επιτοίχια βιβλιοθήκη καλωσορίζει τον επισκέπτη, ενώ επειδή τα βιβλία πλέον δεν χωράνε, έχει στηθεί και ένα τραπέζι ακριβώς από κάτω, κυρίως με τίτλους ιστορικούς.
Οι δύο «Νικολάδες» της οικοδομής, ο κ. Παχαρίδης και ο κ. Ζιμάρας, είναι οι πρώτοι που συναντάμε. Όταν μαθαίνουν τον λόγο της επίσκεψης, απλώνεται ακόμα περισσότερο το χαμόγελο στα πρόσωπά τους. «Είδατε τι έφτιαξε ο γείτονάς μας; Ο κ. Βαγγέλης πήρε την πρωτοβουλία! Άλλωστε η πολυκατοικία είναι της τέχνης και του πολιτισμού», λένε με καμάρι. Ο Νίκος Παχαρίδης, δεν χάνει λεπτό, αρχίζει να κατεβάζει τα βιβλία, να τα δείχνει και να διαβάζει τους τίτλους. «Εδώ μπορείτε να βρείτε βιβλία κάθε περιεχομένου, μυθιστορήματα, λογοτεχνία, δεν υπάρχουν περιορισμοί», αναφέρει και ο γείτονάς του, Νίκος Ζιμαράς, σπεύδει να προσθέσει: «Προσωπικά, προτιμώ τα ιστορικά».
Αλλαγή… χεριών
Κανόνες λειτουργίας δεν υπάρχουν. Ούτε περιορισμοί. Δεν είναι αναγκαίο να δώσεις, αν θέλεις να πάρεις. Δεν υποχρεώνεσαι να επιστρέψεις. Ο στόχος είναι ένας. «Να πηγαινοέρχονται τα βιβλία. Να μην μένουν στα ράφια. Να αλλάζουν χέρια», λέει στη «Θ» ο δημιουργός της, Βαγγέλης Ζιάκος, συνταξιούχος εκπαιδευτικός, πρώην διευθυντής στο 11ο δημοτικό σχολείο Καλαμαριάς και εξηγεί το πώς γεννήθηκε η ιδέα της βιβλιοθήκης, που λειτουργεί τα τελευταία περίπου τέσσερα χρόνια. «Όσο ήμουν διευθυντής, πολλοί έφερναν στοίβες βιβλία, για ανακύκλωση. Μέχρι και ολόκληρες βιβλιοθήκες του σπιτιού τους. Παράλληλα, κατανόησα τα τελευταία χρόνια ότι το βιβλίο πηγαίνει σιγά σιγά μόνο για το ράφι, αφού ο κόσμος στρέφεται στο ηλεκτρονικό διάβασμα (ηλεκτρονικά βιβλία, ενημέρωση). Αρχικά, μου γεννήθηκε η ιδέα από αυτό και δεύτερον ένα βιβλίο, όσο καλό και να είναι, θα το διαβάσεις μία φορά. Είναι ιεροσυλία αυτό που κάνουν, να το πουλήσουν σε πλατφόρμες ή μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρέπει να το χαρίσω, να το διαβάσει και ο επόμενος. Είναι προτιμότερο να το διαβάσει ο γείτονας, παρά να το ξαναδιαβάσω εγώ ή να στοιβάζεται στο ράφι μιας προσωπικής βιβλιοθήκης. Έτσι, γεννήθηκε η ιδέα να φτιάξω μια ελεύθερη βιβλιοθήκη, όπου μπορώ. Η πρώτη ήταν στην πολυκατοικία, τώρα σκέφτομαι να φτιάξω και στο χωριό μου, στο Αηδονοχώρι Κόνιτσας».
Στην οδό Ξενοπούλου
Δίπλα στα γραμματοκιβώτια στην είσοδο της οικοδομής στην οδό Ξενοπούλου, στην περιοχή Π. Συνδίκα, αντικρίζεις την επιδαπέδια βιβλιοθήκη που δημιούργησε ο επιμελητής εκδόσεων Θάνος Τέρπος, με τον ίδιο στόχο, «τα βιβλία να μην μένουν στα ράφια. Να γίνεται ανταλλαγή», όπως λέει. Ο βιβλιοθηκάριος της οικοδομής «στόλισε» τη βιβλιοθήκη με κάθε είδους βιβλία, ωστόσο θέλησε να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στο παιδικό καθώς «πρέπει να ξεκολλήσουμε τα παιδιά από τις οθόνες».
Η ιδέα για τη βιβλιοθήκη προέκυψε, όπως εξήγησε, από το «ΠΑΡΕ-ΔΩΣΕ», έναν αγγλικό θεσμό, που προέβλεπε ανταλλαγή βιβλίων στους σιδηροδρομικούς σταθμούς και δεν άργησε να υλοποιηθεί, όταν η κοινωνική οργάνωση ΑΡΣΙΣ δώρισε το έπιπλο στον κ. Τέρπο. Εδώ και τρία χρόνια, οι περίπου τριάντα ένοικοι της πολυκατοικίας «αγκάλιασαν» την προσπάθεια, την οποία συνεχίζουν να στηρίζουν. Κοινό όραμα των δύο, η ελεύθερη βιβλιοθήκη της πολυκατοικίας να πάει στη γειτονιά. «Θέλησα κάποια στιγμή, να βγάλω τη βιβλιοθήκη έξω στην πυλωτή, όμως από τη μία οι καιρικές συνθήκες και από την άλλη ο φόβος του βανδαλισμού, προς στιγμήν με απέτρεψε», καταλήγει ο κ. Τέρπος.
Και οι δύο εραστές του βιβλίου, διαμηνύουν ότι οι βιβλιοθήκες είναι ανοικτές σε όλους, ενοίκους, επισκέπτες των πολυκατοικιών και όχι μόνο.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
