Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι νικητές προχώρησαν για πρώτη φορά στην ίδρυση ενός διεθνούς οργανισμού, με στόχο την υιοθέτηση κανόνων για την λειτουργία της διεθνούς τάξης. Πρόκειται για την Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ), η οποία ιδρύθηκε το 1919, με τη Συνθήκη των Βερσαλιών, μετά από τις άοκνες προσπάθειες του τότε προέδρου των ΗΠΑ, Γούντροου Ουίλσον και με στόχο την αποτροπή μελλοντικών πολέμων μέσω συλλογικής ασφάλειας, διαμεσολάβησης και οικονομικής συνεργασίας.
Το ενδιαφέρον είναι ότι ενώ θεωρείται καθοριστικός ο ρόλος του Ουίλσον στην ίδρυση της ΚτΕ, γι’ αυτό άλλωστε του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ, το 1919, οι ΗΠΑ δεν έγιναν μέλος τους, λόγω των αντιδράσεων στελεχών του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στους κόλπους της Γερουσίας.
Άλλωστε, αυτός θεωρείται ότι είναι και ένας από τους λόγους που η ΚτΕ δεν απέτρεψε την κλιμάκωση που οδήγησε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι τεράστιες καταστροφές που προκάλεσε ο πόλεμος αυτός και η αναποτελεσματικότητα της ΚτΕ οδήγησε στην ίδρυση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ).
Τη φορά αυτή οι ΗΠΑ ήταν ο μεγάλος πρωταγωνιστής, αφού στο Σαν Φρανσίσκο συντάχθηκε και εγκρίθηκε ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, το 1945, η λειτουργία του οποίου αποτελεί οδηγό αλλά και πηγή του διεθνούς δικαίου, με κύρια όργανά του τη Γενική Συνέλευση, το Συμβούλιο Ασφαλείας, το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο, το Συμβούλιο Κηδεμονίας, το Διεθνές Δικαστήριο, και τη Γραμματεία του ΟΗΕ.
Το κύριο όργανο του ΟΗΕ είναι το Συμβούλιο Ασφαλείας, με πέντε μόνιμα μέλη, ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία και Κίνα, που έχουν το δικαίωμα της αρνησικυρίας (βέτο) στις αποφάσεις του, οι οποίες αποφάσεις αποτελούν μέρος του διεθνούς δικαίου.
Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσουμε ότι ενώ η εφαρμογή του εσωτερικού δικαίου εναπόκειται στα κράτη, για το διεθνές δίκαιο δεν υπάρχει κάποιος υπερκρατικός οργανισμός ο οποίος είναι επιφορτισμένος με την εφαρμογή του. Οπότε, τα ισχυρά κράτη το εφαρμόζουν κατά το δοκούν.
Τις 3 Ιανουαρίου οι ΗΠΑ, με μια ειδική στρατιωτική επιχείρηση, προχώρησαν στην απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολά Μαδούρο, και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, τους οποίος μετέφεραν στις ΗΠΑ.
Το γεγονός αναγνωρίζεται από την αμερικανική Δικαιοσύνη ως σύλληψη με κατηγορίες εισαγγελίας του Μανχάταν για διακίνηση ναρκωτικών και όπλων και πρωταγωνιστική συμμετοχή σε καρτέλ.
Με άλλα λόγια, στην προκειμένη περίπτωση, το εσωτερικό δίκαιο των ΗΠΑ υπερίσχυσε του διεθνούς δικαίου, στη… λογική «η ισχύς παράγει δίκαιο».
Η επιχείρηση των ΗΠΑ είχε προαναγγελθεί με την ανακοίνωση της νέας Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας τα τέλη του 2025, με βάση την οποία οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να γίνουν (επι)κυρίαρχες στο δυτικό ημισφαίριο. Άλλωστε, δεν άργησε ο ίδιος ο Ντόναλτ Τραμπ να προαναγγείλει την προσάρτηση της Γροιλανδίας τις ΗΠΑ, για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Τα παραπάνω δείχνουν ότι η επιχείρηση στη Βενεζουέλα είναι η απαρχή μιας νέας ιστορικής περιόδου για την ανθρωπότητα. Ο ΟΗΕ απαξιώνεται, το διεθνές δίκαιο υποχωρεί και η «ισχύς παράγει δίκαιο».
Τις δύο προηγούμενες δεκαετίες η ανθρωπότητα προχωρούσε στη δημιουργία νέων πόλων, πέραν του ενός, αυτού των ΗΠΑ. Μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα, αυτή η πορεία προς έναν νέο πολυπολικό κόσμο, που έγινε προσπάθεια να εκφραστεί μέσω νέων διεθνών οργανισμών, όπως η Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης και οι BRICS, αν δεν αναστέλεται, επιβραδύνεται.
Υπάρχουν απόψεις που λένε ότι οι ΗΠΑ, με το νέο τους δόγμα επιβολής επί του δυτικού ημισφαιρίου, κλείνουν το μάτι σε Ρωσία και Κίνα να δημιουργήσουν και οι χώρες αυτές τη δική τους σφαίρα επιροοής.
Πάντως, αυτό που πρέπει να αντιληφθούμε οι μικρομεσαίες και οι μικρές χώρες, είναι ότι το επόμενο διάστημα η «ισχύς» είναι αυτή που θα εξασφαλίζει την εθνική κυριαρχία και θα προστατεύει τα εθνικά συμφέροντα και όχι η επίκληση του διεθνούς δικαίου. Το ζήτημα αυτό είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση της Κύπρου και της Ελλάδας.
