Το θαύμα της θεραπείας του εκ γενετής τυφλού, που ακούσαμε στο σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα (Ιω. 9,1-38), αποκαλύπτει όχι μόνο τη δύναμη του Χριστού να χαρίζει το φως, αλλά και την πνευματική τύφλωση όσων έμειναν εγκλωβισμένοι στον τύπο του Νόμου χάνοντας την ουσία της σχέσης με τον Θεό. Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια των Φαρισαίων προς τον θεραπευμένο άνθρωπο: «Εσύ είσαι μαθητής εκείνου· εμείς είμαστε μαθητές του Μωυσή. Εμείς ξέρουμε πως στον Μωυσή μίλησε ο Θεός· αυτόν όμως δεν ξέρουμε από πού είναι» (Ιω. 9,28-29).
Οι άνθρωποι, δηλαδή, που θεωρούσαν τους εαυτούς τους φύλακες της πίστεως και αυθεντικούς ερμηνευτές του Νόμου, αδυνατούν να αναγνωρίσουν την ενέργεια του Θεού που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια τους: τη θεραπεία ενός εκ γενετής τυφλού. Η εμμονή τους στη νομική τήρηση του Σαββάτου τούς οδηγεί στην άρνηση της αλήθειας, στάση, όμως, που ο Χριστός είχε ήδη ελέγξει: «Το Σάββατο έγινε για χάρη του ανθρώπου και όχι ο άνθρωπος για χάρη του Σαββάτου» (Μάρκ. 2,27).
Ο ευαγγελιστής Ιωάννης αναδεικνύει στην περικοπή την τραγική ειρωνεία: οι «γνώστες» του Νόμου μένουν στο σκοτάδι, ενώ ο πρώην τυφλός οδηγείται σταδιακά στο φως της πίστεως, καταλήγοντας να ομολογήσει: «Πιστεύω, Κύριε» (Ιω. 9,38). Η καρδιά του ανοίγει στην αλήθεια, επειδή δεν φυλακίζεται στην αυτάρκεια της θρησκευτικής βεβαιότητας.
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σημειώνει ότι οι Φαρισαίοι «δεν εξέταζαν την αλήθεια των πραγμάτων, αλλά τα πάντα τα έκριναν από τη δική τους κακία» (Ερμηνεία στο Κατά Ιωάννην, Ομιλία ΝΣΤ΄). Η θρησκευτική αυταρέσκεια συχνά γεννά εμπάθεια και πονηρία∙ γι’ αυτό και οποιαδήποτε θρησκευτικότητα χωρίς ταπείνωση μπορεί να οδηγήσει σε πνευματική τύφλωση· ο άνθρωπος πιστεύει ότι γνωρίζει τον Θεό, ενώ στην πραγματικότητα αρνείται να Τον συναντήσει.
Παρόμοια, ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας παρατηρεί ότι οι Ιουδαίοι «έμεναν προσκολλημένοι στη σκιά του Νόμου και δεν δέχονταν την αλήθεια που φανερώθηκε εν Χριστώ» (PG 73, 604). Ο Νόμος ήταν παιδαγωγός προς τον Χριστό και όχι αυτοσκοπός. Γι’ αυτό και ο απόστολος Παύλος γράφει: «Το γράμμα σκοτώνει, ενώ το Πνεύμα δίνει ζωή» (Β΄ Κορ. 3,6).
Η Κυριακή του Τυφλού αναδεικνύεται σε πρόσκληση αυτοελέγχου. Δεν αρκεί κάποιος να τηρεί εξωτερικά τα θρησκευτικά του καθήκοντα∙ χρειάζεται να επιτρέπει στον Χριστό να φωτίζει την καρδιά του. Ο Χριστός, το «Φως του κόσμου» (Ιω. 9,5), ζητά καρδιά ταπεινή και ανοιχτή στη χάρη Του, ώστε ο άνθρωπος να περάσει από το σκοτάδι της αυτάρκειας στο φως της αληθινής κοινωνίας μαζί Του.
