Εδώ και περίπου 40 χρόνια πραγματοποιούνται στον δήμο Θεσσαλονίκης μετρήσεις για την ποιότητα του εισπνεόμενου αέρα. Εδώ και 25 χρόνια πραγματοποιούνται μετρήσεις από την περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και σε άλλα σημεία του πολεοδομικού συγκροτήματος.
Τα αποτελέσματα των μετρήσεων συνοψίζονται σε μια πρόταση: Τους χειμερινούς μήνες η Θεσσαλονίκη είναι απαγορευτική για άτομα που αντιμετωπίζουν αναπνευστικά προβλήματα. Ο κίνδυνος προκύπτει τόσο από τα μικροσωματίδια ΡΜ10 (με διάμετρο μικρότερων των 10 μικρομέτρων – ένα μικρόμετρο είναι ένα εκατομμυριοστό του μέτρου), όσο και από τα πολύ μικρότερα ΡΜ2,5. Αυτά θεωρούνται ακόμη πιο επικίνδυνα για την υγεία.
Το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Το επισημαίνουν καθηγητές Φυσικής της Ατμόσφαιρας. Το επισημαίνουν γιατροί και πνευμονολόγοι. Το επισήμανε με τρόπο που δεν αποδέχεται παρερμηνείας και… το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο που επέβαλε πριν λίγα χρόνια στην Ελλάδα πρόστιμο για τα επίπεδα της σωματιδιακής ρύπανσης στην πόλη μας, τα οποία επί σειρά ετών ξεπερνούσαν τα επιτρεπόμενα, καθορισμένα από διεθνείς φορείς (και αναπροσαρμοζέμενα, βάσει επιστημονικών ερευνών, ανά τακτά διαστήματα προς το αυστηρότερο) ανώτερα επιτρεπόμενα όρια…
Το ερώτημα που δημιουργείται είναι απλό: Τι έχει γίνει όλα αυτά τα χρόνια για να αντιμετωπιστεί με αποτελεσματικό τρόπο το πρόβλημα; Η απάντηση είναι εξίσου απλή, όσο και (δυστυχώς) αναμενόμενη και διόλου πρωτότυπη: τίποτα!
Στη χώρα του «πάμε κι όπου βγει», δεν είναι να απορεί κανείς που προβληματικές καταστάσεις αντιμετωπίζονται διαχρονικά με παγερή αδιαφορία από τους καθ’ ύλην αρμόδιους. Συνήθως (ούτε καν πάντα, όπως φάνηκε στα Τέμπη!) το κράτος κινητοποιείται… κατόπιν εορτής. Μόνο που εδώ δεν υπάρχει «εορτή»! Δεν υπάρχει κάποιο μεμονωμένο τραγικό περιστατικό να «αφυπνίσει» την κοινωνία. Όσοι πεθαίνουν εξαιτίας επιπλοκών στην υγεία ως επακόλουθο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, πεθαίνουν «βουβά» και μακριά από τα «φώτα της δημοσιότητας». Πιθανότητα δεν θα μαθευτεί ποτέ η αιτία του θανάτου τους – και εικάζω πως κανείς δεν είναι σε θέση να μας πει επακριβώς πόσοι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο. Όχι μόνο στη Θεσσαλονίκη, αλλά πανελλαδικά, καθώς δεν μπορώ να φανταστώ ότι το πρόβλημα υφίσταται μόνο στην πόλη μας. Κι όσο δεν λαμβάνονται αποτελεσματικά μέτρα που θα στοχεύουν στο σύνολο των πηγών ρύπανσης, προφανώς θα εξακολουθούν να πεθαίνουν άνθρωποι, «αόρατοι» και «βουβά».
ΥΓ: Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), το 2019 έχασαν παγκοσμίως 4,2 εκατομμύρια άνθρωποι πρόωρα τη ζωή τους ως αποτέλεσμα επιπλοκών εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Ο ΠΟΥ αναφέρει ακόμα ότι την ίδια χρονιά η θνητότητα στην Ελλάδα ανερχόταν σε 23,1 ανά 100.000 άτομα (δηλαδή περίπου 2.400 νεκροί). Για καμία από τις χώρες της «ανεπτυγμένης» Δύσης δεν αναφέρεται μεγαλύτερη θνητότητα…