Ποτέ δεν συμφώνησα με την αφοριστική στάση κάποιων διανοουμένων ή και απλών ανθρώπων εναντίον του ποδοσφαίρου. Κάτι αυτάρεσκα που λένε, όπως «δεν είναι του επιπέδου μου» ή γιατί να ασχοληθώ με σώβρακα και φανέλες;», υποτιμούν ένα πολύπλοκο και δυσεξήγητο φαινόμενο.
Παρά την έξαρση της βίας, της εμπορευματοποίησης , της αναξιοπιστίας με «παράγκες», πάντα θυμάμαι την αθάνατη ρήση του Γουΐλιαμ «Μπιλ» Σάνκλι, του αξέχαστου μύθου, ποδοσφαιριστή και προπονητή ταυτισμένου με την διαχρονική δόξα της Λίβερπουλ: «Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι το ποδόσφαιρο είναι θέμα ζωής και θανάτου. Σας διαβεβαιώνω ότι είναι κάτι ακόμα πιο σοβαρό».
Μέχρι πού μπορεί όμως να φτάσει η συζήτηση για την οργή των οπαδών μιας ομάδας λόγω της αμφισβήτησης του προπονητή και της επάρκειας των ποδοσφαιριστών, των αστοχιών της διοίκησης και των κακών αποτελεσμάτων που πληγώνουν;
Αυτές ακριβώς οι συζητήσεις έχουν ψωμί!
Ένας φίλος της προάλλες, πολιτικοποιημένος και πνευματικός άνθρωπος, έθεσε με αφορμή άθλιες εμφανίσεις κάποιων ομάδων και μια σφοδρή αμφισβήτηση των προπονητών τους, το εξής ερώτημα;
«Ρε σεις, όταν πάει χάλια η ομάδα υπάρχει περίπτωση να εμφανιστούν αναποφάσιστοι φίλαθλοι, όπως συμβαίνει με τα κόμματα;»
Μόνο που δεν τον χειροκροτήσαμε. Αυτό είναι θέμα. Για φαντάσου να έχουμε αναποφάσιστους ΠΑΟΚτζηδες, Ολυμπιακούς, Αρειανούς κλπ που να μην νοιώθουν κάποια στιγμή οπαδοί της ομάδας…
Συμφωνήσαμε βέβαια ότι αυτό κινείται στη σφαίρα του αδύνατου, καθώς η λαϊκή σοφία έχει εδώ και πολλές δεκαετίες αποφανθεί πως «κόμμα αλλάζεις, αλλά ομάδα ποτέ».
Αν όμως υποθετικά προέκυπταν αναποφάσιστοι οπαδοί ομάδων, συμφωνήσαμε πως οι ομάδες θα έπρεπε να «κερδίζουν» συνεχώς το κοινό τους, σαν να ανταγωνίζονται για πελάτες!
Χώρια που η κουλτούρα των οπαδών πιθανόν θα γινόταν πιο ήπια και λιγότερο φανατική.
Το «ανήκειν» στις ποδοσφαιρικές ομάδες δείχνει πιο δυνατό από ό,τι στα κόμματα για μερικούς λόγους που έχουν να κάνουν με το συναίσθημα, την ταυτότητα και τον τρόπο που βιώνει κανείς τη συμμετοχή:
Οι περισσότεροι γίνονται φίλαθλοι από παιδιά, συχνά λόγω οικογένειας ή γειτονιάς. Αυτό δημιουργεί βαθιά, σχεδόν βιωματική ταύτιση. Τα κόμματα συνήθως επιλέγονται αργότερα και πιο συνειδητά, από οικογενειακή παράδοση αλλά και λόγω πελατειακής σχέσης, άρα ο δεσμός είναι συχνά πιο «λογικός» ή και «κυνικός» παρά συναισθηματικός.
Ρόλο παίζει και το μικρότερο ρίσκο της «ταύτισης». Αν μια ομάδα χάσει, πονάει συναισθηματικά, αλλά δεν επηρεάζει άμεσα την καθημερινή μας ζωή. Οι πολιτικές επιλογές συνδέονται με αξίες, κοινωνικές συγκρούσεις και πρακτικές συνέπειες, άρα πολλοί κρατούν μεγαλύτερη απόσταση.
Οι αγώνες επίσης, αλλά και τα είδωλα, τα γήπεδα, τα συνθήματα, τα χρώματα, τα σύμβολα, όλα αυτά δημιουργούν έντονο αίσθημα κοινότητας και συμμετοχής. Στα κόμματα, η συμμετοχή για πολλούς είναι πιο περιστασιακή (π.χ. εκλογές) και λιγότερο βιωματική.
Σε κάθε περίπτωση όταν ανοίγουν τέτοιες συζητήσεις και αφήνουν αιχμές για προβληματισμό μπορείς να σκεφτείς πως «αξίζει το ποδόσφαιρο, ό,τι κι αν πεις».
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη».
