Η μεγάλη δημοσιότητα που έλαβαν οι φωτογραφίες των ομήρων που βαδίζουν προς εκτέλεση στην Καισαριανή αφορά ένα γεγονός δραματικό, έχει όμως και την ευτράπελη πλευρά της.
Αν και οι στατιστικολόγοι μάς διαβεβαιώνουν ότι ο πληθυσμός των κατοίκων της χώρας μειώνεται συνεχώς, ο αριθμός των ειδικών επί παντός θέματος αυξάνεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Όπως συμβαίνει οσάκις ένα θέμα αποκτά δημοσιότητα, χιλιάδες εμπειρογνώμονες εμφανίστηκαν κατά κοπάδια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ενημέρωσης και γνωμοδότησαν περί της γνησιότητας των φωτογραφιών χωρίς καν να τις ψαύσουν. Άλλοι τόσοι αρθρογράφησαν υπέρ της ιστορικής σημασίας τους, έστω και αν μπερδεύουν το Χαϊδάρι (όπου βρισκόταν το στρατόπεδο συγκέντρωσης) με το Χαλάνδρι (που κατά τον ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί βοσκότοπο).
Υπήρξαν πάντως ολίγοι σώφρονες που υπενθύμισαν ότι οι φωτογραφίες δεν αλλάζουν τα γεγονότα. Το γεγονός είναι ότι οι όμηροι τουφεκίστηκαν. Ούτε είναι οι εικόνες «ιστορικά μνημεία». Τα αρχεία και οι γραπτές πηγές δίνουν νόημα στις φωτογραφίες. Δεν είναι κινηματογράφος η Ιστορία.
Αν, αντί για τις φωτογραφίες, ανακαλύπτονταν γερμανικά έγγραφα, σαν αυτά που οι ασχολούμενοι με την Κατοχή ιστορικοί έχουν εντοπίσει και μελετήσει, θα εκδηλωνόταν άραγε εθνικός ενθουσιασμός για την απόκτησή τους;
Γίνεται κατανοητό τι σημαίνει ότι οι εκτελέσεις της Καισαριανής ήταν αντίποινα για φόνους Γερμανών; Φοβάμαι ότι δεν έχει εμπεδωθεί στην κοινή γνώμη η θαυμάσια μελέτη του καθηγητή του ΑΠΘ Στράτου Δορδανά «Το αίμα των αθώων-Αντίποινα των γερμανικών αρχών κατοχής στη Μακεδονία, 1941-1944» («Βιβλιοπωλείον της Εστίας», 2007), που εξετάζει τις ωμότητες που οι Γερμανοί διέπραξαν εις βάρος του άμαχου πληθυσμού αφενός ως αντίποινα για αντίστοιχες πράξεις των ανταρτών, αφετέρου ως στρατηγική με δομή και ενδελέχεια.
Αλλά και πόσοι αριστερόστροφοι έχουν διαβάσει ή θυμούνται τον Άγι Στίνα, που ως μαχητικός τροτσκιστής είχε ταχθεί εναντίον της ένοπλης αντίστασης, λόγω των άγριων αντιποίνων που προκαλούσε εις βάρος αμάχων; Είμαστε ως κοινωνία έτοιμοι να συζητήσουμε τέτοια θέματα χωρίς ύβρεις, ώστε να καταλάβουμε τι ακριβώς έγινε στην Κατοχή; Διότι αυτό που είδαμε στις τηλεοπτικές οθόνες, με αφορμή τις επίμαχες φωτογραφίες, ήταν αψιμαχίες αδαών, έκαστος των οποίων υποστήριζε ότι η δική του κομματική παράταξη είχε περισσότερους προγόνους στην αντίσταση από τις υπόλοιπες παρατάξεις.
ΥΓ: Και αφού το σοβαρέψαμε σήμερα, σας προτρέπω να μελετήσετε τα έγγραφα και τις φωτογραφίες που παρουσιάζονται στην Αίθουσα Τέχνης της Φιλοπτώχου Αδελφότητας, με αφορμή την ίδρυσή της. Είναι φωτογραφίες των Ορθόδοξων Ελλήνων της Θεσσαλονίκης του 19ου αιώνα, που παραμένουν άγνωστοι. Ανασύραμε μερικούς από τη λήθη γράφοντας την ιστορία της Φιλοπτώχου και οι άρχοντες της πόλης υποσχέθηκαν χαμηλόφωνα ότι θα ιδρυθεί επιτέλους ένα μουσείο και για την ελληνική κοινότητα της Θεσσαλονίκης.
