Aν δεν το ζήσεις, δεν μπορείς να το συνειδητοποιήσεις. Τα σύνορα μας με την Βουλγαρία στον Προμαχώνα Σερρών προφανώς και υφίστανται στους χάρτες, αλλά στην πράξη λόγω της ένταξης της γείτονος στην ΕΕ και της εφαρμογής της Συνθήκης Σένγκεν, στην ουσία έχουν ατονήσει.
Η κατάσταση που αντιμετωπίζει ο οδηγός ΙΧ που φθάνει στην ελληνοβουλγαρική μεθόριο μοιάζει καταπληκτικά με αυτήν που συναντά στα σύνορα μεταξύ Αυστρίας και Σλοβακίας. Καταλαβαίνεις ότι έχεις εισέλθει στο έδαφος άλλης χώρας μόνο από την αλλαγή της γλώσσας στις πινακίδες με τις αποστάσεις. Σινιάλο να σταματήσεις για έλεγχο δεν βλέπεις και αν γίνεται έλεγχος, αυτός είναι δειγματοληπτικός, κυρίως στα φορτηγά μεταφορών.
Καθώς διερχόμουν τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα την περασμένη Πέμπτη και συνέχισα να ταξιδεύω για ώρα κατά μήκος του ποταμού Στρυμώνα, καθώς η Μακεδονία μας συνεχίζεται γεωγραφικά για λίγα χιλιόμετρα μέσα στην Βουλγαρία σκεφτόμουν το εξής: Τι θα γίνει στο μέλλον αν γίνουν ποτέ μέλη της Ένωσης και της Ευρωζώνης η Σερβία, τα Σκόπια, η Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο; Εάν τα σύνορα στην Κακαβιά, τους Ευζώνους και αλλαχού υπάρχουν μεν αλλά είναι σα να μην υπάρχουν;
Με την Βουλγαρία γνωρίζουμε σήμερα τι συμβαίνει. Ένα τμήμα ευκατάστατων γειτόνων μας αγοράζει μαζικά ακίνητα στην Θράκη και την Χαλκιδική, ενώ η μεγάλη πλειονότης έρχεται για διακοπές περιστασιακά το καλοκαίρι, καθώς η πρόσβαση στον ελληνικό βορρά είναι και εύκολη και φθηνή. Από την Σόφια μέχρι τον Προμαχώνα δεν υπάρχει ούτε ένας σταθμός διοδίων.
Βραχυπρόθεσμα, και αν εμείς είμαστε ξάγρυπνοι, δεν μπορεί να αναπτυχθεί εθνικιστικό κίνημα μέσα στο έδαφος μας αν και πολλά μυαλά κυρίως του ανδρικού πληθυσμού ελκύονται από τα βουλγαρικά «κλέη» του παρελθόντος στην περιοχή. Ο πολύς κόσμος στην χώρα όμως, τουλάχιστον τώρα, δεν έχει όρεξη για τέτοια. Τα προβλήματα του είναι άλλα! Υποφέρει από την φτώχεια η οποία δυσκολεύει ακόμη περισσότερο μετά την εισαγωγή του ευρώ και τις στρογγυλοποιήσεις τιμών προς τα πάνω (το μικρό μπουκαλάκι εμφιαλιωμένο νερό στην Σόφια πωλείται λίγο ακριβότερα από την Θεσσαλονίκη). Υποφέρει για τα βασικά ωσάν να μην έχει υποχωρήσει ο υπαρκτός σοσιαλισμός και αναζητά στο ελληνικό «επίνειο» το θέρος λίγη αξιοπρέπεια στην ζωή.
Δεν μπορεί όμως να πει κανείς το ίδιο και για τις μαφίες που ζουν σε προστατευμένες περιοχές, γκέτο πλουσίων, στα περίχωρα της Σόφιας. Μπορεί η βουλγαρική πρωτεύουσα να σείστηκε από τις διαδηλώσεις με το σύνθημα «Μαφιόζοι παραιτηθείτε», καθώς η εκεί κοινωνία είναι δύο ταχυτήτων και η ψαλίδα μεταξύ πλουσίων φτωχών είναι τεράστια, αλλά ουδείς γνωρίζει πώς τα συστήματα αυτά θα εκμεταλλευτούν την χαλάρωση των ελέγχων λόγω Σένγκεν στα σύνορα μας στο μέλλον. Τι είδους διακινήσεις θα γίνονται κάτω από τα βαριεστημένα βλέμματα των συνοριοφυλάκων ουδείς μπορεί να το προεξοφλήσει. Αυτό είναι αρμοδιότης άλλων υπηρεσιών.
Έχουμε πάντως κάποιες ενδείξεις από τις εξαγωγές βεντέτας της βουλγαρικής μαφίας στην Χαλκιδική και τη Θάσο. Ας αναλογιστούμε όμως τι θα συμβεί στο μέλλον αν ενταχθούν στην ΕΕ και τα υπόλοιπα βαλκανικά κράτη και υποχωρήσουν οι έλεγχοι στα σύνορα και με αυτά. Από την μία θα ενωθούν ταχύτατα οι τοπικές, οι περιφερειακές και οι εθνικές οικονομίες και αυτό ίσως είναι καλό για όλους μας. Ιδίως για την περιφερειακή ανάπτυξη . «Σύνορα που τα διαβαίνουν εμπορεύματα, δεν τα διαβαίνουν στρατοί» έλεγε ο Μέγας Αλέξανδρος. Το τι ονειρευόταν ο Ρήγας Φεραίος ας το αφήσουμε!
Από την άλλη όμως η εφαρμογή της Συνθήκης Σένγκεν με τα συνορεύοντα βαλκανικά κράτη θα είναι ούριος άνεμος για το έγκλημα , τις μαφίες και την διακίνηση του μαύρου χρήματος. Με ό,τι αυτό μπορεί να σημάνει μετά από δεκαετίες για αυτονομιστικά κινήματα και αλυτρωτισμούς. Δεν είμαστε ακόμη εκεί, απέχουμε πάρα πολύ, αλλά με βάση όσα είδαμε στον Προμαχώνα ας προβληματιζόμαστε για το μέλλον. Καμιά φορά το παρελθόν μας συγκλονίζει με την επικαιρότητα του. Προσανάμματα πάντοτε υπάρχουν.
