Η πιο θορυβώδης παρουσίαση βιβλίου για φέτος δεν ήταν πολιτιστικό αλλά πολιτικό event. Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε την «Ιθάκη» του και βεβαιωθήκαμε ότι πάει για νέο κόμμα. Το πρόβλημα το έχουν τα… παλιά, που προήλθαν από τη διάσπαση του δικού του παλαιού κόμματος.
Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας. Εξαιτίας του τίτλου του βιβλίου που παραπέμπει στον Οδυσσέα, προέκυψαν ορισμένοι παραλληλισμοί με άλλο βιβλίο, κανονικού συγγραφέα, που παρουσιάζεται αυτή την εποχή ανά την Ελλάδα κι έχει σημείο αναφοράς τον Όμηρο. Τα «Χάλκινα Κατώφλια» του Ισίδωρου Ζουργού επιχειρούν να αφηγηθούν ξανά τα ομηρικά έπη αλλιώς, όπως κι ο πρώην πρωθυπουργός ξαναγράφει την ιστορία μέσα από τα προσωπικά του φίλτρα.
Από τον Ζουργό περιμένεις μυθιστόρημα, ο Αλέξης Τσίπρας επιμένει ότι συνέγραψε ιστόρημα. Όταν τα «Χάλκινα κατώφλια» παρουσιάστηκαν στο πατάρι του «Ιανού» της Αριστοτέλους, παρόντες ήταν κατεξοχήν βιβλιόφιλοι ή και φίλοι του συγγραφέα αλλά το ενδιαφέρον μονοπωλούσε ο Ζουργός κι όχι το κοινό (ποιος ήρθε, πού κάθισε, ποιος έλειψε). Ο Ζουργός έγραψε ένα αντιπολεμικό μυθιστόρημα σε μεγαλύτερο βαθμό από ό, τι περίμενε κι ο ίδιος, όπως εξομολογήθηκε, αν και οι σκηνές που περιγράφει είναι σκληρά πολεμικές. Το άλλο βιβλίο δεν έχει σκηνικά πολέμου αλλά βγήκε «πολεμοχαρές»: Από την προδημοσίευσή του κιόλας προκάλεσε ίντριγκες, κόντρες κι αντιπαραθέσεις -κυρίως εμφύλιες
Ένα ερώτημα βαθιά ανθρώπινο, το «τι θα γινόταν αν…» που διατρέχει το βιβλίο του Ισίδωρου Ζουργού, δεν υπάρχει ούτε ως ιδέα σε αυτό του Αλέξη Τσίπρα. Στο δικό του πόνημα τη θέση της αμφιβολίας παίρνει η βεβαιότητα ότι για τις λάθος επιλογές, τις αστοχίες ή και τις τραγωδίες επί των ημερών του έφταιξαν συνεργάτες, υπουργοί, υφυπουργοί.
Οι αντιθέσεις στο βιβλίο του Ζουργού, αφέντης-δούλος, μητρική αγκαλιά-αγριότητα του πολέμου, εξουσία-υποταγή περιορίζονται σε μία στο bestseller των εκδόσεων Gutenberg: Εγώ-οι άλλοι.
Ο Λύκαστος, ένας επινοημένος χαρακτήρας που παρεμβαίνει στη ροή του έργου του Ζουργού, έρχεται σε αντίθεση με τους απολύτως αληθινούς αλλά μοιραίους πρωταγωνιστές της «Ιθάκης». Όμως τον Λύκαστο τον «γέννησε» ο θεσσαλονικιός συγγραφέας φορτώνοντάς του κάποιες παραξενιές για να στηρίξει πάνω του την αλλαγή του ομηρικού στόρι. Αναλαμβάνει την ευθύνη της ύπαρξής του, δεν του προκύπτει κατά λάθος…
Κι αφού πιάσαμε τα βιβλία, ιδού ένα μικρό απόσπασμα από τα «Χάλκινα Κατώφλια» αντί επιλόγου:
Έτσι νομίζω την πάτησαν μαζί τους και οι θεοί, παγιδεύτηκαν από τη γοητεία τους και ασχολήθηκαν μαζί τους με το παραπάνω. Γι’ αυτό και οι Αχαιοί φορούσαν τη μάσκα της αυταρέσκειας και καμάρωναν το είδωλό τους στον γυαλισμένο χαλκό.
Αν βρίσκετε αναφορές σε αληθινά πρόσωπα και πράγματα, μπορεί και να υπάρχουν…
