Τώρα που κόπασε ο θόρυβος από την ομιλία του βασιλιά Καρόλου στο Κονγκρέσο των ΗΠΑ που εντυπωσίασε (πήρε 12 φορές όρθιο χειροκρότημα) και απέσπασε πολλαπλές επευφημίες από Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς, κάτι σπάνιο στο σημερινό πολιτικό κλίμα, αξίζει να δούμε τη σημασία των πολιτισμικών, πολιτικών και παραδοσιακών διαφορών μεταξύ των δύο κάποτε στενών συμμάχων.
Το στυλ, ο αυτοσαρκασμός και η κομψότητα της ομιλίας του Καρόλου δεν έπεσαν ως κεραυνός εν αιθρία. Κρατάει χρόνια αυτή η «κολόνια». Οι άσπονδοι φίλοι, Βρετανοί και Αμερικανοί, τρώγονται σαν τα κοκόρια εδώ και πάνω από έναν αιώνα για διαφορές που έχουν τροφοδοτήσει λογοτεχνία, ταινίες και δοκίμια.
Αξίζει να σημειωθεί από την αρχή ότι αυτά είναι περισσότερο στερεότυπα ή πολιτισμικές διαφορές παρά βαθιά «ελαττώματα».
Σε σύγκριση, ας πούμε, με την πιο «ευθεία» αμερικανική κουλτούρα, οι Βρετανοί θεωρούνται μάλλον ειρωνικοί ή υπαινικτικοί, κάτι που μερικές φορές παρεξηγείται. Το “dry humor” και o σαρκασμός δείχνουν ψυχρά ή δύσκολα να κατανοηθούν από τους Αμερικανούς.
Υπάρχει ακόμα το στερεότυπο ότι οι Αμερικανοί είναι πιο φωνακλάδες στον τρόπο που μιλούν και πιο έντονα εκφραστικοί, κάτι που στους Βρετανούς φαίνεται υπερβολικό.
Στα πιο σοβαρά τώρα, παρότι είναι λ.χ. σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, έχουν σταθερά διαφωνίες για το πόσο ενεργά πρέπει να εμπλέκονται σε στρατιωτικές ή πολιτικές παρεμβάσεις. Την ίδια στιγμή, η πιο χαλαρή νομοθεσία για την οπλοκατοχή στις ΗΠΑ συχνά προκαλεί έντονη κριτική από Βρετανούς οι οποίοι θεωρούν ότι οι Αμερικανοί γενικά επιβάλλουν την κουλτούρα τους παγκοσμίως μέσω media, ταινιών και brands.
Εκεί που οι Άγγλοι τρελαίνονται, είναι για το ότι πολλοί Αμερικανοί δεν γνωρίζουν καλά τον υπόλοιπο κόσμο. Ούτε χώρες, ούτε πρωτεύουσες, ούτε γεωγραφικά μήκη και πλάτη. Είναι ένα πολύ διαδεδομένο στερεότυπο κι αυτό.
Όπως επίσης καλά κρατεί η άποψη ότι στις ΗΠΑ σχεδόν τα πάντα έχουν έντονο εμπορικό χαρακτήρα, από την εκπαίδευση μέχρι την υγεία.
Η διπλωματική διάσταση ενδιαφέρει όμως πιο πολύ.
Στην εποχή του Τραμπ, η σχέση ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου θεωρείται πλέον πιο αδύναμη από παλιά.
Όταν οι διαφορές φτάνουν στα όρια τους τότε οι «άξεστοι», «αγράμματοι» και «εξουσιομανείς» επιτίθενται εναντίον των «τυπολατρών εμμονικών» και «αλαζόνων υποκριτών». Είναι μια ωραία ατμόσφαιρα την οποία άψογα αλλά τρυφερά διακωμώδησε στην ομιλία του ο Κάρολος.
Η επίσκεψη του βασιλιά αυτό ακριβώς είχε στόχο, να ηρεμήσει τις εντάσεις και να διατηρήσει τους δεσμούς. Η μοναρχία παρουσιάζεται συχνά ως εργαλείο «soft power» που μπορεί να κρατήσει ανοιχτό τον διάλογο, ακόμη κι όταν οι κυβερνήσεις συγκρούονται.
Η «ειδική σχέση» των δύο χωρών βρίσκεται σε μία από τις χειρότερες φάσεις εδώ και δεκαετίες, λόγω διαφωνιών για εξωτερική πολιτική, εμπόριο και ΝΑΤΟ. Υπάρχει η αίσθηση ότι χρειάζεται «επαναπροσδιορισμός».
Η κοινή επιδίωξη να εμφανιστεί η επίσκεψη ως πρόοδος στις σχέσεις και προανάκρουσμα ενότητας σε τίποτα δεν αποκλείει να συνεχιστούν υπόγειες συγκρούσεις (π.χ. Ιράν, δασμοί, κριτική Τραμπ προς Βρετανούς ηγέτες), ενώ δεν λείπουν πολιτικοί αναλύτες που στα άρθρα τους υποστηρίζουν ότι η σχέση έχει ουσιαστικά χάσει τη σημασία της, καθώς οι ΗΠΑ έχουν πλέον «πιο στενούς συμμάχους», όπως το Ισραήλ.
Στο βάθος όμως ας μη ξεχνάμε ότι η διακριτικότητα και η ευγένεια μπορεί να μην εφαρμόζονται καθολικά από όλους στη Βρετανία, αλλά η ιδέα τους εξακολουθεί να έχει κάποιο βάρος.
