Του Γιάννη Μαγκριώτη
Η ακινησία, κρατά τα νερά ήρεμα και είναι καλό, όμως πρέπει να σκεφτούμε και ποια πλευρά την χρειάζεται περισσότερο τώρα, τι κερδίζεις εσύ από την προσωρινή ύπαρξή της και, τι θα συμβεί μια επανάληψη του κύκλου της έντονης παραβατικότητας της Τουρκίας, όπως μετά το 2017. Βεβαίως, οι συμφωνίες χαμηλών πολιτικών, που άρχισαν το 2010, τότε που θεσμοθετήθηκε και το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, είναι χρήσιμες και για τις δυο χώρες.
Το πλαίσιο της συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν στην Άγκυρα, την Τετάρτη 11/2/26, διαμορφώθηκε από τις δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών και του Έλληνα Πρωθυπουργού, μερικές ημέρες πριν την συνάντηση.
Ο Υπεξ της Τουρκίας, πρόσφατα δήλωσε: «Να λύσουμε μόνιμα το πρόβλημα του Αιγαίου», αναφέροντας δυο θέματα, «το εύρος των χωρικών υδάτων και την υφαλοκρηπίδα», και χωρίς αναφορά στα θέματα που έβαλε η Τουρκία τις τελευταίες δεκαετίες, με αποκορύφωμα την λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», χωρίς βέβαια και να τα αποσύρει.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε θετική την δήλωση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, για προτεραιοποίηση των θεμάτων μεταξύ των δυο χωρών και συμπλήρωσε: «δεν χρειαζόμαστε μεσολαβητές στις συζητήσεις για τα διμερή θέματα», θυσιάζοντας την μέχρι τώρα στρατηγική των Ελληνικών κυβερνήσεων, ότι τα προβλήματα στο Αιγαίο δεν είναι Ελληνοτουρκικά, αλλά Ευρωτουρκικά.
Ο τουρκικός τύπος βρήκε θετικές τις δηλώσεις του ‘Έλληνα Πρωθυπουργού.
Η δήλωση Φιντάν, φαίνεται να κινείται προς την ελληνική θέση, η δήλωση Μητσοτάκη, για αδιαμεσολάβητη διαπραγμάτευση των δυο χωρών, φαίνεται να κινείται πιο κοντά στην θέση της Τουρκίας.
Ο Ερντογάν απέφυγε να κάνει δηλώσεις, ενώ η Άγκυρα, για να υπενθυμίζει την θέση της, για ευνόητους λόγους, ανακοίνωσε NAVTEX επ’ αόριστον για το μισό Αιγαίο και όχι μόνο.
Ποιοι, οι στόχοι Ελλάδας και Τουρκίας, σε αυτή την συγκυρία;
Για να κατανοήσουμε την περίτεχνη διπλωματικά γραμμένη «Κοινή Δήλωση» Μητσοτάκη-Ερντογάν, πρέπει να σκεφτούμε τις προτεραιότητες των δυο ηγετών αυτή την περίοδο. Και οι δύο και κυρίως ο Έλληνας πρωθυπουργός έχουν μπροστά τους εκλογές και ξέρουν ότι δεν μπορούν πριν από αυτές, να ανοίξουν καμιά ουσιαστική συζήτηση.
Πέραν αυτού, ο Ερντογάν θέλει, και φαίνεται να έχει, την υποστήριξη του Τραμπ στην Συρία και στο ρόλο του μεσολαβητή στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, όπως και στην Ουκρανία εκεί όπου τα ζωτικά συμφέροντα τις Τουρκίας είναι πολύ μεγάλα και έχει μοναδική ευκαιρία να τα κατοχυρώσει.
Κατανοεί ότι, δεν μπορεί την περίοδο αυτή να έχει την υποστήριξή του στο Κυπριακό και στα ελληνοτουρκικά και γι’ αυτό δεν δείχνει τώρα ενεργό ενδιαφέρον για τα δυτικά σύνορα της χώρας του, δηλαδή το Αιγαίο και την Κύπρο, η οποία μάλιστα, το εξάμηνο αυτό ασκεί και την ευρωπαϊκή προεδρία.
Θέλει την ακινησία σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, όπως έκανε μέχρι το 2017, που τον απασχολούσε ο εμφύλιος στην Συρία, η ζώνη ασφάλειας στα Νότια σύνορα της Τουρκίας και μέσα στο έδαφος της Συρίας και οι Κούρδοι. Φυσικά διατηρεί ισχυρή την θέση του, ότι, «δεν μπορεί να υπάρξει καμία εξέλιξη στα ενεργειακά στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο χωρίς την συμφωνία ή την συμμετοχή της Τουρκίας». Η παρέμβαση στην Κάσο και η αποτροπή των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου της ηλεκτρικής σύνδεσης Κύπρου-Κρήτης, το υπενθυμίζει. Η Τουρκία, μετά το 2017, παραβίασε την οριοθετημένη ΑΟΖ της Κύπρου και προχώρησε σε σεισμικές έρευνες στην δυνητική ΑΟΖ της Ελλάδας, και τον Νοέμβρη του 2019 υπέγραψε τα δύο τουρκολυβικά μνημόνια, της αμυντικής συνεργασίας και της οριοθέτησης της μεταξύ τους ΑΟΖ, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου βέβαια, αλλάζοντας όμως τις επιλογές της χώρας μας, όπως παραδέχτηκε ο Ν. Δένδιας.
Ο Ερντογάν ελέγχει την θερμοκρασία των νερών του Αιγαίου, ένας νέος κύκλος υπερθέρμανσης θα είναι και πάλι δική του επιλογή, όταν εκτιμήσει ότι είναι η κατάλληλη στιγμή.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός, εκτός του ότι θέλει ήρεμα νερά, πηγαίνοντας προς τις εκλογές, για να μην προσθέσει ακόμη μια ανασφάλεια στην ελληνική κοινωνία, εκτός από την οικονομική και την κοινωνική, δεν θέλει την ανάμειξη του Τραμπ στα ελληνοτουρκικά, όπως μάλιστα την πρότεινε ο χρηματιστής Τομ Μπάρακ, που τοποθετήθηκε πρέσβης στην Άγκυρα αμέσως μετά την ορκωμοσία του αμερικανού προέδρου. Φοβάται την ρευστότητα στην ΕΕ και τα συμφέροντα ισχυρών χωρών μελών της στην Τουρκία.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός πανηγύρισε με την δήθεν στρατηγική συμφωνία με τις ΗΠΑ στην ενέργεια, που θα μετέτρεπε την χώρα μας σε μεγάλο ενεργειακό κόμβο της ΕΕ, έστω της Ανατολικής πλευράς της. Όμως, ούτε «Κάθετο διάδρομο» φυσικού αερίου βλέπει, ούτε διάθεση των εταιρειών να μεταφέρουν, έστω και την ελάχιστη ποσότητα φυσικού αερίου, για το δύσκολο τρίμηνο Δεκέμβρη-Φλεβάρη, που με διθυραμβικούς τόνους, μαζί με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, συνόδευσαν τις υπογραφές των κρατικών εταιρειών των δυο χωρών στην Αθήνα. Όσο για την ExonnMobil και την Chevron, που θα πλημμύριζαν την Ελλάδα και την Ευρώπη, μετά το 2035, με ελληνικό φυσικό αέριο, και θα έλυναν και τα προβλήματα με την ΑΟΖ, που μας δημιουργούν Τουρκία, Λιβύη και «ολίγον», η φίλη Αίγυπτος, τώρα τις βλέπει να υπογράφουν στρατηγικές συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας με την Τουρκία, φυσικά ανάλογες έχουν με την Λιβύη, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, μάλιστα σε φάση εκμετάλλευσης.
Η ακινησία, κρατά τα νερά ήρεμα και είναι καλό, όμως πρέπει να σκεφτούμε και ποια πλευρά την χρειάζεται περισσότερο τώρα, τι κερδίζεις εσύ από την προσωρινή ύπαρξή της και, τι θα συμβεί μια επανάληψη του κύκλου της έντονης παραβατικότητας της Τουρκίας, όπως μετά το 2017.
