Η ευαγγελική περικοπή της Κυριακής των Απόκρεω (Ματθ. 25:31–46) μας εμφανίζει τον Χριστό όχι ως έναν αυστηρό δικαστή που μετρά παραβάσεις, αλλά ως Βασιλέα της αγάπης που αποκαλύπτει την αλήθεια των καρδιών. Το κριτήριο είναι απλό και συγκλονιστικό: «Πείνασα και μου δώσατε να φάω…». Η σωτηρία ή η απώλεια δεν κρίνονται από θεωρίες, αλλά από τη σχέση μας με τον ίδιο τον Χριστό, όπως αυτή εκφράστηκε στον «ελάχιστο αδελφό».
Η Εκκλησία τοποθετεί αυτή την περικοπή λίγο πριν μπούμε στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, για να μας θυμίσει ότι η νηστεία χωρίς έλεος είναι κενή. Η λατρεία μας για τον Θεό δεν κλείνεται στους τοίχους ενός Ναού, αλλά συνεχίζεται στον δρόμο, στο νοσοκομείο, στη φυλακή.
Ταυτόχρονα, στις τελευταίες αράδες της περικοπής, αναφέρονται δύο καταστάσεις: «κόλαση αιώνια» και «ζωή αιώνια». Πολλές φορές φανταζόμαστε την κόλαση ως τιμωρία που επιβάλλει ο Θεός. Όμως οι Πατέρες φωτίζουν αλλιώς το μυστήριο. Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος γράφει: «Η κόλαση είναι η οδύνη της αγάπης. Όσοι τιμωρούνται στη γέννα, μαστιγώνονται από την αγάπη». Δηλαδή, η ίδια η αγάπη του Θεού, που είναι φως και χαρά για όσους την δέχονται, γίνεται πόνος για όσους την αρνούνται.
Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής εξηγεί ότι ο Θεός «αγαπά όλους εξίσου», αλλά η μετοχή του ανθρώπου στην αγάπη αυτή εξαρτάται από τη δική του ελευθερία. Ο Θεός δεν παύει να αγαπά· ο άνθρωπος μπορεί να παύσει να ανταποκρίνεται. Εκεί βρίσκεται το δράμα. Η κόλαση δεν είναι απουσία του Θεού, αλλά αδυναμία κοινωνίας μαζί Του.
Στην ίδια γραμμή, ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τονίζει ότι «φως είναι ο Θεός για όσους καθαρίζονται, αλλά και φωτιά για όσους μένουν ακάθαρτοι». Το ίδιο φως, αλλά με διαφορετική εμπειρία. Η αιώνια ζωή δεν είναι απλώς διάρκεια χωρίς τέλος· είναι σχέση αγάπης, κοινωνία με τον Χριστό. Και η κόλαση είναι η άρνηση αυτής της σχέσης.
Ο σύγχρονός μας άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ προσφέρει το ίδιο μήνυμα: «Η αιώνια ζωή είναι η γνώση του Θεού ως αγάπης· η απώλεια είναι το κλείσιμο του ανθρώπου στον εαυτό του». Ο άνθρωπος που δεν έμαθε να αγαπά, δεν μπορεί να αντέξει την άπειρη αγάπη.
Η παραβολή της Τελικής Κρίσης, λοιπόν, είναι αποκάλυψη. Γιατί ο Χριστός θα μας δείξει ποιοι πραγματικά γίναμε. Αν μάθαμε να Τον αναγνωρίζουμε στον πεινασμένο, στον ξένο, στον άρρωστο, τότε ήδη ζούμε την αιώνια ζωή. Αν κλείσαμε την καρδιά μας, τότε ήδη γευόμαστε την απομόνωση.
