Η εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης προς τη Δικαιοσύνη για το 2025, καταγράφεται κάτω του 25%, από την Public Issue, ενώ η Metron Analysis κατέγραψε αρνητικό ισοζύγιο εμπιστοσύνης προς τη Δικαιοσύνη έναντι θεσμών όπως η οικογένεια και οι ένοπλες δυνάμεις.
Δικηγόροι με τους οποίους μιλώ για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, απορούν γιατί δεν έχουν επικοινωνήσει καν μαζί τους αγρότες, για να ρωτήσουν πως μπορούν να διεκδικήσουν τα περίφημα… «κλεμμένα».
Αγρότες το εξηγούν περιγράφοντας προηγούμενες εμπειρίες με δικαστικό «μαραθώνιο» από Πρωτοδικείο μέχρι Άρειο Πάγο, για να αναγνωριστεί το δίκιο τους μόνο στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και την ελληνική πολιτεία και Δικαιοσύνη να τους απαντούν… ξανατρέξτε τον «μαραθώνιο» και βλέπουμε.
Στην τραγωδία των Τεμπών η ευθύνη για τους λάθος χειρισμούς κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, χάνεται στην ομιχλώδη κοιλάδα ανάμεσα στα δυο βουνά: Πολιτική και Δικαιοσύνη.
Το κοινωνικό έλλειμμα εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη έχει πολλαπλές συνέπειες. Όταν οι δικαστικές αποφάσεις καθυστερούν υπερβολικά, όταν μεγαλώνει η αίσθηση ότι οι δικαστές επηρεάζονται από πολιτικά ή οικονομικά συμφέροντα ή ότι οι αποφάσεις δεν εφαρμόζονται με την ίδια θέρμη για όλους, τότε η κοινωνική συνοχή απειλείται.
Η καχυποψία έναντι της Δικαιοσύνης απειλεί την ίδια τη Δημοκρατία. Διότι για τον πολίτη η Δικαιοσύνη είναι η τελευταία δημοκρατική καταφυγή όταν η Πολιτεία τον αδικεί. Όσο περισσότερο οι πολίτες πιστεύουν ότι η δικαιοσύνη είναι μεροληπτική, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα για πολιτικές ακρότητες και περιθωριοποίηση. Η μεγάλη αποχή στις εκλογές είναι «καμπανάκι»!
Η ίδια η Δικαιοσύνη έχει τεράστια ευθύνη. Δεν αρκεί οι δικαστές να είναι ανεξάρτητοι στην πράξη· πρέπει αυτή η ανεξαρτησία να γίνει σαφής και πειστική στα μάτια της κοινωνίας. Αυτό σημαίνει:
- Ουσιαστική επιτάχυνση των διαδικασιών, ώστε οι υποθέσεις να εκκαθαρίζονται μέσα σε λογικούς χρόνους και όχι μετά από δεκαετίες.
- Διαφάνεια στις αποφάσεις και στην εφαρμογή τους, ώστε να μην υπάρχει αίσθηση «κουκουλώματος» ή προστασίας «ημετέρων».
- Θεσμικές εγγυήσεις που απομονώνουν τη δικαστική εξουσία από κάθε πολιτική ή οικονομική επιρροή με βάση και τις απαιτήσεις των ευρωπαϊκών οργάνων για διαφάνεια και ανεξαρτησία
Υπάρχει σαφώς «παράθυρο» για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, όχι με λόγια, αλλά με πράξεις. Η Δικαιοσύνη χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι όντως ανεξάρτητη, αποτελεσματική και δίκαιη. Και πως κρυφοκοιτάζει κάτω από το μαντήλι της, μόνο για να φέρει το «Δίκαιο» λίγο πιο κοντά στο «δίκιο»…
