Το είχε κουράσει ο «δεξιός», ο συντηρητικός λόγος στις ΗΠΑ, που με σχεδόν αλαζονικό τρόπο χαρακτήριζε ως «κομμουνιστικό» το να καταγγέλλεις την ακρίβεια, τα απρόσιτα σπίτια, τα υψηλά ενοίκια το κόστος της περίθαλψης και την καθήλωση των μισθών.
Ακόμα και ο όρος «σοσιαλιστής» για πολλούς οπαδούς του Τραμπ και της «ελεύθερης» αγοράς θεωρείται απαράδεκτος.
Αυτό ακριβώς κατάφερε ο νέος δήμαρχος της Νέας Υόρκης: να «αποποινικοποιηθεί» η κριτική για τις ευθύνες αυτών που οδήγησαν τους πολλούς να μην μπορούν να αποκτήσουν σπίτι, να πληρώσουν για τα φάρμακά τους, για τη φροντίδα των παιδιών τους και για την εκπαίδευσή τους τους και να φέρουν φαΐ στο οικογενειακό τραπέζι.
Κατάφερε επίσης να συγκινήσει μέγα πλήθος με σλόγκαν όπως «είναι απαράδεκτο να δουλεύω σε μια πόλη όπου δεν μπορώ να κατοικώ».
Μετά την πολιτική αλλά και με «πολιτισμική» χροιά νίκη του Μαμντάνι πάντως, ο όρος «socialist» έχει χάσει μεγάλο τμήμα της αρνητικής του φόρτισης. Οι οπαδοί ας πούμε του Bernie Sanders ή της Alexandria Ocasio-Cortez, συχνά χρησιμοποιούν τον όρο «democratic socialism» για να δείξουν τον δρόμο για μια μείωση των ανισοτήτων και του οικονομικού και κοινωνικού αποκλεισμού.
Σε πολιτείες όμως και περιοχές κατά παράδοσιν συντηρητικές, ακόμα και η ήπια κοινωνική κριτική μπορεί να παρερμηνευθεί ως «κομμουνιστική».
Συνεπώς έχει μεγάλη σημασία όχι μόνο το τι λες και με ποιους όρους το εκφράζεις, αλλά και σε ποιο ακροατήριο απευθύνεσαι. Και αυτή τη φορά στην Αμερική οι φτωχοί είναι πάρα πολλοί και φυσικά αυτό σκέφτονται νυχθημερόν.
Την ώρα που οι πιο δεξιοί κατηγορούν την κυβέρνηση, ή τη φορολόγηση ή τη νομισματική πολιτική (π.χ. «φταίει το κράτος που τυπώνει λεφτά»), ο μέσος πολίτης σκέφτεται για το his next meal. Δηλαδή το «επόμενό του γεύμα» για να επιβιώσει. (Ο συνειρμός μου βασίζεται στο στίχο «About having to be scrounging your next meal» στο περίφημο τραγούδι «Like a Rolling Stone» του Dylan.
Βέβαια, αν αναλύσει κανείς σε βάθος τις αιτίες των πιο καυτών προβλημάτων των χαμηλότερων εισοδηματικά στρωμάτων θα βρει κάποιες αθέατες πλευρές. Όπως ότι οι τιμές των ενοικίων σε μεγάλο βαθμό ανεβαίνουν γιατί οι κανονισμοί, το κόστος και οι φόροι εμποδίζουν την οικοδομική δραστηριότητα.
Η χρήση του καλού και άγιου συνθήματος «Η αγορά στέγης έχει γίνει επένδυση για λίγους και όχι δικαίωμα για όλους», συγκινεί αλλά δεν προτείνει λύση.
Κάπου ανάμεσα συμπιέζονται μετριοπαθείς κεντρώες απόψεις που βλέπουν τη λύση στις επιδοτήσεις ενοικίων και στεγαστικών δανείων, τις επενδύσεις σε υποδομές και εργασία και το έλεγχο του πληθωρισμού μέσω αλλαγής της νομισματικής πολιτικής.
Η νίκη του Ζόχραν Μαμντάνι πυροδότησε τη συζήτηση για το αν το Δημοκρατικό Κόμμα πρέπει να κινηθεί αριστερότερα ή να παραμείνει κεντρώο.
Αυτό που πιθανότατα θα προκύψει είναι μια έμφαση στην «προοδευτική ατζέντα» χωρίς υπερβολές και χωρίς να χάνει η επαφή με τον πολιτικό ρεαλισμό.
Πάντως την ώρα που Δημοκρατικοί ακόμα γιορτάζουν τις νίκες αυτού του μήνα, ο Τραμπ ήδη σχεδιάζει την εκδίκησή του με τη μηχανή του Maga να μπαίνει ξανά σε λειτουργία
Το τι συμβαίνει στην Αμερική επηρεάζει έμμεσα τις τάσεις και τα ρεύματα της πολιτικής αντιπαράθεσης σε πολλές χώρες τις Ευρώπης.
Αυτή η συζήτηση επομένως αφορά και τα κόμματα (τα υπαρκτά και τα υπό ίδρυσιν ) στο χώρο της πολυδιασπασμένης αντιπολίτευσης στη χώρα μας.
Γι αυτό και οι προτροπές «κάντο όπως ο Μαμντάνι» περισσεύουν…
