Οι αγρότες επέστρεψαν δυναμικά στους δρόμους, στήνοντας μπλόκα σε κεντρικούς άξονες, λιμάνια και περιφερειακές οδούς. Δεν πρόκειται για μια ακόμη “παραδοσιακή διαμαρτυρία”, όπως επιχειρούν να την παρουσιάσουν ορισμένοι κυβερνητικοί κύκλοι. Είναι μια κραυγή αγωνίας από έναν ολόκληρο παραγωγικό κόσμο που βλέπει τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης να τον οδηγούν μεθοδικά σε οικονομικό αδιέξοδο.
Οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτή τη νέα έκρηξη δυσαρέσκειας είναι γνωστοί εδώ και μήνες. Το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί: καύσιμα, ρεύμα, λιπάσματα και ζωοτροφές απορροφούν σχεδόν το σύνολο των εσόδων. Η κυβέρνηση, αντί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα στη ρίζα του, περιορίζεται σε αποσπασματικές ελαφρύνσεις και “πακέτα ανακούφισης” που περισσότερο δημιουργούν επικοινωνιακές εντυπώσεις παρά ουσιαστική στήριξη.
Το δεύτερο μεγάλο αγκάθι είναι οι επιδοτήσεις. Χιλιάδες αγρότες είδαν τις προκαταβολές του ΟΠΕΚΕΠΕ να εξαφανίζονται ή να μειώνονται δραματικά. Η κυβέρνηση επικαλέστηκε έρευνες για ύποπτες δηλώσεις και φαινόμενα απάτης. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι οι έλεγχοι και η γραφειοκρατία πάγωσαν κάθε εκταμίευση, τιμωρώντας το σύνολο των παραγωγών αντί να στοχοποιήσουν όσους πραγματικά παρανομούν. Με αυτό τον τρόπο, οι αγρότες βρέθηκαν χωρίς ρευστότητα τη στιγμή που τη χρειάζονταν περισσότερο — για να προγραμματίσουν σπορές, να αγοράσουν εφόδια και να καλύψουν υποχρεώσεις.
Η εικόνα των χιλιάδων τρακτέρ στη Λάρισα και στα μεγάλα μπλόκα δεν είναι εικόνα “οργανωμένης μειοψηφίας”, όπως αφήνουν να εννοηθεί κυβερνητικοί παράγοντες. Είναι η φωτογραφία μιας υπαίθρου που ασφυκτιά. Είναι η απόδειξη ότι η κυβέρνηση δεν έχει πείσει κανέναν ότι διαθέτει πραγματικό σχέδιο για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα.
Κι εδώ βρίσκεται το κεντρικό πολιτικό πρόβλημα: ενώ η κυβέρνηση μιλά για “ανάπτυξη”, “πράσινη μετάβαση” και “μεταρρυθμίσεις”, δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει τα στοιχειώδη για όσους παράγουν τροφή. Αντί να στηρίξει ουσιαστικά την ελληνική γεωργία, έχει επιλέξει μια στρατηγική που μοιάζει να ευνοεί τους μεγάλους παίκτες της αγοράς, αφήνοντας τους μικρομεσαίους παραγωγούς στην τύχη τους.
Η στάση της απέναντι στα μπλόκα συμπληρώνει την εικόνα. Από τη μία, καλεί σε “διάλογο”. Από την άλλη, απορρίπτει σχεδόν όλα τα βασικά αιτήματα: μείωση του αγροτικού ρεύματος, αναπροσαρμογή του κόστους καυσίμων, άμεση εκκαθάριση των επιδοτήσεων, και ένα ξεκάθαρο πλαίσιο για τις αποζημιώσεις σε φυσικές καταστροφές. Ενώ, μάλιστα, υπάρχουν χώρες της ΕΕ που έχουν ήδη λάβει μέτρα στήριξης για να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή κρίση στον αγροτικό τομέα, η ελληνική κυβέρνηση παραμένει καθηλωμένη στην ίδια ρητορική περί “δημοσιονομικών περιορισμών”.
Όμως αυτά τα επιχειρήματα δεν πείθουν κανέναν. Διότι το πρόβλημα δεν είναι λογιστικό — είναι πολιτικό. Αν μια χώρα δεν μπορεί να στηρίξει τον πρωτογενή της τομέα, τότε δεν μπορεί να μιλά για “εθνικό σχέδιο ανάπτυξης”. Η γεωργία δεν είναι μόνο οικονομικός δείκτης. Είναι θέμα επισιτιστικής ασφάλειας, γεωπολιτικής αυτονομίας και δημογραφικής ισορροπίας.
Και αυτό είναι που η κυβέρνηση φαίνεται να μην καταλαβαίνει: ότι κάθε τρακτέρ που βγαίνει στον δρόμο δεν είναι απλώς μια κίνηση διαμαρτυρίας. Είναι ένα μήνυμα ότι η ύπαιθρος ήδη αδειάζει, ότι οι νέοι εγκαταλείπουν τη γεωργία και ότι, σε λίγα χρόνια, η Ελλάδα θα εξαρτάται ακόμη περισσότερο από εισαγωγές για βασικά προϊόντα.
Από την άλλη πλευρά, τα αιτήματα των αγροτών δεν είναι παράλογα. Ζητούν στοιχειώδη δικαιοσύνη: να μπορούν να παράγουν χωρίς να βουλιάζουν στα χρέη, να πληρώνονται στην ώρα τους, να αποζημιώνονται δίκαια όταν καταστρέφονται οι καλλιέργειές τους. Ζητούν ένα πλαίσιο που θα τους επιτρέψει να μείνουν στη γη τους και να συνεχίσουν μια δουλειά σκληρή αλλά απαραίτητη για όλους.
Η κυβέρνηση, όμως, επιλέγει να κωφεύει. Και όσο συνεχίζει να το κάνει, τα τρακτέρ δεν θα φύγουν από τους δρόμους. Αντίθετα, θα πληθαίνουν — γιατί πίσω από κάθε μπλόκο δεν βρίσκεται μια συντεχνία, αλλά μια Ελλάδα που νιώθει ότι την εγκατέλειψαν.
