Μήπως τα παρακάνουμε; Κρατάς, ας πούμε, σημειώσεις στο κινητό αντί να θυμάσαι πληροφορίες. Χρησιμοποιείς GPS αντί να απομνημονεύεις, βρε αδερφέ, τις διαδρομές. Ψάχνεις κάτι και πας αστραπιαία στο διαδίκτυο, αντί να το ανακαλέσεις από τη μνήμη. Ζητάς από ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης να σου γράψει ή να σου εξηγήσει κάτι ή να σου φτιάξει ένα ποίημα, ένα διήγημα, μια εργασία. Ποιο είναι όμως το κόστος;
Όλο και πιο συχνά θα ακούμε για το φαινόμενο cognitive offloading, δηλαδή για ένα είδος «εκφόρτωσης του νου», όπου νοητικές διεργασίες ανατίθενται σε εξωτερικά εργαλεία. Πριν από 15-20 χρόνια θεωρήθηκε επανάσταση η μετάβαση από τον χάρτη στο GPS ή η καταφυγή στη μηχανή αναζήτησης.
Σήμερα, όμως, βασίζεται όλο και περισσότερο στην AI η σύνθεση σκέψης, η ανάλυση, η γραφή και η διατύπωση επιχειρημάτων.
Η βάση του προβληματισμού είναι πως τα νέα εργαλεία δεν περιορίζονται στην αποθήκευση ή ανάκτηση πληροφορίας. Σου δίνουν πλήρεις απαντήσεις, «σκέφτονται» διαστάσεις που δεν φανταζόσουν και σε… γλιτώνουν από τη βασανιστική πνευματική εργασία.
Αναρωτιέμαι, τι θα συμβεί αν από την πολλή επανάπαυση και την «ανάθεση» των πάντων στο μηχάνημα, χάσουμε πέρα από την κριτική σκέψη και τη δυνατότητα έστω και να θέτουμε ερωτήματα.
Ή τι θα γίνει αν για μέρες, εβδομάδες κλπ το μηχάνημα δεν είναι διαθέσιμο. Ή αν οδηγηθούμε σε εξάρτηση από εργαλεία.
Με μέτρο λοιπόν…
Δημοσιεύητκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
