του Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Φιλοθέου
Η παραβολή του Μεγάλου Δείπνου (Λουκ. 14:16-24), που θα ακουστεί στο σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα, μας υπενθυμίζει μια αλήθεια που συχνά λησμονούμε: τίποτα δεν είναι δεδομένο στην πορεία μας προς τη Βασιλεία του Θεού. Το Ευαγγέλιο δεν είναι μια ιστορία στασιμότηταςꞏ είναι η δύναμη της ανατροπής. Ο Θεός ανατρέπει όσα ο άνθρωπος θεωρεί αυτονόητα ή δεδομένα και καλεί σε συνεχή πνευματική εγρήγορση και ετοιμότητα.
Οι πρώτοι καλεσμένοι της παραβολής θεώρησαν ότι η θέση τους στο δείπνο ήταν ήδη εξασφαλισμένη. Όταν, όμως, προσεκλήθησαν, προέβαλαν δικαιολογίες: τον αγρό, τα βόδια, τον γάμο. Δεν απέρριψαν ευθέως τον οικοδεσπότη, αλλά τον παρέκαμψαν διακριτικά. Εκεί ακριβώς κρύβεται η πιο επικίνδυνη πνευματική παγίδα: όχι στην ανοιχτή εναντίωση στον Θεό, αλλά στην αδιάφορη επίκληση δικαιολογιών. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σημειώνει: «Τίποτε δεν βλάπτει τόσο την ψυχή όσο η ραθυμία που ντύνεται με εύλογες αιτίες» (PG 59, 231). Η απομάκρυνση από τον Θεό δεν γίνεται με ένα βήμα, αλλά με πολλές μικρές αναβολές που μοιάζουν λογικές και «δικαιολογημένες».
Και τότε έρχεται η ευαγγελική ανατροπή: οι «σίγουροι» μένουν έξω, ενώ καλούνται οι πτωχοί, οι χωλοί, οι τυφλοίꞏ όσοι δεν είχαν τίποτα να παρουσιάσουν ως αξία ή δικαίωμα. Η χάρη του Θεού μάς υπενθυμίζει, έτσι, ότι η Βασιλεία Του δεν κατακτάται με τυπικά προσόντα, αλλά με καρδιά που ανταποκρίνεται. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος επισημαίνει: «Ο Χριστός ζητά όχι το τί έχουμε, αλλά το πώς Τον ποθούμε» (PG 36, 288). Η προθυμία και όχι η κατοχή ανοίγουν την πόρτα του δείπνου της σωτηρίας.
Ακόμη και όσοι ανταποκρίθηκαν πρώτοι δεν επαρκούσαν για να γεμίσει ο οίκος. Και ο Θεός «σπάζει» τα ανθρώπινα όρια: καλεί όσους βρίσκονται μακριά, τους πεσμένους, ακόμη και όσους χρειάζονται ιδιαίτερη ώθηση για να μπουν. Έτσι, γίνεται φανερό ότι ενεργεί δυναμικά μέσα στην ιστορία και στην προσωπική μας πορεία, ανατρέποντας κάθε βεβαιότητα που προκαλεί στατικότητα, ώστε να σωθεί ο άνθρωπος. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής υπενθυμίζει: «Η σωτηρία δεν είναι κτήμα που αποκτάται μία φορά, αλλά δρόμος που απαιτεί άγρυπνη πορεία» (Κεφάλαια αγάπης, 2, 36).
Ο Χριστός καταλήγοντας στη φράση-κλειδί: «Πολλοί είναι προσκεκλημένοι, αλλά λίγοι είναι οι εκλεκτοί» (Λουκ. 14: 24), δεν απειλεί αλλά προσκαλεί. Όλοι είμαστε καλεσμένοιꞏ εκλεκτοί, όμως, γινόμαστε όσοι δεν επαναπαυόμαστε, όσοι δεν θεωρούμε δεδομένη την πίστη και αγωνιζόμαστε καθημερινά να την κρατούμε ζωντανή μέσα μας. Η Βασιλεία του Θεού ανοίγει για εκείνους που ζουν με προθυμία, εγρήγορση και εμπιστοσύνη στη σωτήρια ανατροπή του Θεού.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
