Η εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο αποτελεί σταθμό στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ο Νετζμετίν Ερμπακάν, τότε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μπουλέντ Ετζεβίτ, επέμενε στο υπουργικό συμβούλιο ο τουρκικός στρατός να καταλάβει ολόκληρη την Κύπρο, ο δε Τουργκούτ Οζάλ, δήλωνε ότι κακώς η Τουρκία δεν κατέλαβε τότε τα Δωδεκάνησα.
Κι όλα αυτά γιατί; Επειδή η Τουρκία θεώρησε ότι στρατιωτικά η Ελλάδα είναι αδύναμη, ενώ όλοι όσοι γνωρίζουν την πραγματικότητα που επικρατούσε τότε στο ισοζύγιο δυνάμεων μεταξύ των δύο χωρών, η Ελλάδα υπερείχε και στην ξηρά, με άρματα μάχης πυροβόλων 105 χιλιοστών, έναντι 90 χιλιοστών του τουρκικού στρατού, με υποβρύχια ανώτερης κλάσης από τα τουρκικά και με μαχητικά αεροσκάφη μιας γενιάς ανώτερα από τα τουρκικά.
Στο μόνο που υπερτερούσε τότε η Τουρκία, ήταν στο ρόλο που της είχαν αναθέσει τότε ΗΠΑ και Βρετανία για την αντιμετώπιση της σοβιετικής απειλής και στο διαμελισμό της Κύπρου, με τρόπο που να εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα.
Έκτοτε η Τουρκία άρχισε σταδιακά να προβάλλει νέες διεκδικήσεις εναντίον της Ελλάδας κυρίως στο θέμα του Αιγαίου, που εν μέρει τις προώθησε με τις μείζονες κρίσεις του Χόρα και επακολουθήσαν το Πρωτόκολλο της Βέρνης (1976), του Σισμίκ με τη συμφωνία του Νταβός (1988) και των Ιμίων με τη διακήρυξη της Μαδρίτης. Και στις τρεις κρίσεις οι ΗΠΑ, αν δεν έπαιξαν ενεργό ρόλο στην εμφάνιση και την διαχείρισή τους, τήρησαν ευμενή ουδετερότητα υπέρ της Τουρκίας.
Μια άγνωστη κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι και εκείνη που εξελίχθηκε τον Νοέμβριο του 1994, όταν τέθηκε σε ισχύ η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), με την οποία η Ελλάδα ισχυροποιούσε έτι περεταίρω το δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.
Τότε η Τουρκία δήλωσε ότι η επέκταση είναι αιτία πολέμου, με την Ελλάδα να δηλώνει ότι κρατά το δικαίωμα να κάνει χρήση του δικαιώματος όταν οι συνθήκες είναι κατάλληλες.
Όταν την 1η Ιουνίου 1995 η Ελλάδα προχώρησε στην επικύρωση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, με ρητή διακήρυξη περί του δικαιώματός της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα, η Τουρκία προχώρησε σε κοινοβουλευτική θεσμοθέτηση της απειλής πολέμου, με ψήφισμα της 8ης Ιουνίου 1995, με το οποίο εξουσιοδότησε την τουρκική κυβέρνηση να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών, για την αξίωση της Ελλάδας να υιοθετήσει τον νόμο του Διεθνούς Δικαίου. Η ισχύς του ψηφίσματος δεν έχει χρονικά όρια, ισχύει ες αεί.
Όταν μια χώρα εξαγγέλλει απειλή πολέμου εναντίον μιας άλλης χώρας, θεωρεί ότι αν τελικά ξεσπάσει πόλεμος, θα τον κερδίσει. Όμως, σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εξασφαλισμένο, τότε η απειλή πολέμου αποτελεί… θανάσιμη παγίδα για εκείνον που το εξαγγέλλει. Γιατί δίνει τη δυνατότητα και την πρωτοβουλία στην απειλούμενη χώρα να ενισχυθεί στρατιωτικά και κάνει πράξη το δικαίωμα που του δίνει το διεθνές δίκαιο σε μια συγκυρία που του επιτρέπει κάτι τέτοιο, θέτοντας το θανατηφόρο δίλημμα στην απειλούσα χώρα: Ή κάνεις πράξη την εξαγγελθείσα απειλή πολέμου και ηττάσαι, ή υποχωρείς και εξευτελίζεσαι διεθνώς.
Αυτήν την στρατηγική είχε τη δυνατότητα να ακολουθήσει η Ελλάδα, για να επεκτείνει στη συνέχεια τα χωρικά της ύδατα, κίνηση με την οποία εξαφανίζει από το πεδίο κάθε τουρκική διεκδίκηση, με εξαίρεση το θέμα της στρατιωτικοποίησης των νησιών. Όλα τα άλλα εξαφανίζονται από το πεδίο και από τραπέζι του αέναου διαλόγου με την Τουρκία.
Αντ’ αυτού η Ελλάδα επέλεξε την πολιτική του κατευνασμού, που αφήνει ανοικτό το πεδίο στην Τουρκία να επεκτείνει συνεχώς τις διεκδικήσεις της εις βάρος της πατρίδας μας και να οδηγεί στην «Γαλάζια Πατρίδα», ένα δόγμα που δεν έχει αναλυθεί στις σωστές του διαστάσεις από τη χώρα μας.
Και όλα αυτά, γιατί η Ελλάδα αντί της στρατηγικής που θα οδηγούσε στην ασφαλή επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, όπως ρητώς προβλέπει η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, προτίμησε την… στρατηγική της υποταγής στην παράνομη* απειλή πολέμου της Τουρκίας.
* Καταστατικός Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ)
Άρθρο 2 παράγραφος 4: Όλα τα μέλη του ΟΗΕ οφείλουν να απέχουν στις διεθνείς σχέσεις τους από την απειλή ή τη χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους, ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο ασυμβίβαστο με τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών.
Απαγόρευση Απειλής: Ο Χάρτης δεν απαγορεύει μόνο την ένοπλη επίθεση, αλλά και την απειλή χρήσης βίας (π.χ. εκβιαστική ανάπτυξη στρατευμάτων, τελεσίγραφα), η οποία συνιστά παραβίαση των αρχών του ΟΗΕ.
