Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της σημερινής Ε΄ Κυριακής των Νηστειών (Μάρκ. 10:32-45), η φράση του Χριστού προς τους μαθητές Του, «δεν ξέρετε τι ζητάτε» (Μάρκ. 10:38), αποκαλύπτει μια διαχρονική αλήθεια: ο άνθρωπος συχνά αιτείται χωρίς επίγνωση και εσωτερική διάκριση, χωρίς, δηλαδή, να αντιλαμβάνεται τις συνέπειες των επιθυμιών του.
Οι υιοί του Ζεβεδαίου ζητούν δόξα, πρωτεία, εξουσία. Ο Χριστός όμως τους εισάγει σε μια εντελώς διαφορετική προοπτική: «Όποιος θέλει να γίνει μεγάλος ανάμεσά σας, ας γίνει υπηρέτης σας» (Μάρκ. 10:43), ανατρέποντας πλήρως την ανθρώπινη αντίληψη περί επιτυχίας και δικαιώματος. Σε έναν κόσμο που μετρά την αξία με τίτλους, επιρροή και αναγνώριση, ο Χριστός προτείνει το αφανές μέτρο της ταπείνωσης και της διακονίας. Η αληθινή αξία δεν βρίσκεται στο «να απαιτώ», αλλά στο «να προσφέρω».
Στη σύγχρονη εποχή, ο λεγόμενος «δικαιωματισμός» συχνά αποσυνδέεται από την ευθύνη και την αυτογνωσία. Ο άνθρωπος διεκδικεί και απαιτεί, θεωρώντας αυτονόητο ότι δικαιούται τα πάντα. Όμως, όπως σημειώνει ο Απόστολος Ιάκωβος: «Ζητάτε και δεν παίρνετε, γιατί ζητάτε με κακό σκοπό, για να τα σπαταλήσετε στις απολαύσεις σας» (Ιακ. 4:3). Το πρόβλημα, επομένως, δεν βρίσκεται στο αίτημα, αλλά κυρίως στο κίνητρο που το γεννά.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας εμβαθύνουν στο ζήτημα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι πολλές φορές ο Θεός δεν εκπληρώνει τα αιτήματά μας, όχι από αδιαφορία, αλλά από αγάπη, διότι γνωρίζει ότι όσα ζητούμε μπορεί να μας βλάψουν. Αντίστοιχα, ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής επισημαίνει ότι η άγνοια των πραγματικών μας αναγκών αποτελεί καρπό της απομάκρυνσης από τον Θεό.
Έτσι, η φράση «δεν ξέρετε τι ζητάτε» λειτουργεί ως καθρέφτης για τον σύγχρονο άνθρωπο. Ζητάμε επιτυχία χωρίς κόπο, αναγνώριση χωρίς ταπείνωση, δικαιώματα χωρίς θυσία. Ο Χριστός, όμως, δείχνει άλλον δρόμο: «Ο Υιός του Ανθρώπου δεν ήρθε για να τον υπηρετήσουν, αλλά για να υπηρετήσει και να δώσει τη ζωή του λύτρο για πολλούς» (Μάρκ. 10:45).
Το νόημα της ζωής συνίσταται στην ταπείνωση ως οδό σχέσης. Το γνήσιο αίτημα -όπως και η αληθινή προσευχή- προϋποθέτει αυτήν την ταπείνωση, μαζί με αυτογνωσία και εμπιστοσύνη στο θείο θέλημα Δεν είναι απαίτηση, αλλά διάλογοςꞏ δεν είναι διεκδίκηση, αλλά παράδοση.
Ίσως, τελικά, το πιο ουσιαστικό αίτημα να μην είναι «δώσε μου αυτό που θέλω», αλλά «δίδαξέ με να θέλω αυτό που πραγματικά χρειάζομαι», αυτό που στην Εκκλησία ψάλλουμε: «…δίδαξόν με τα δικαιώματά ΣΟΥ». Τότε, η φράση του Χριστού «δεν ξέρετε τι ζητάτε», δεν αποτελεί επίπληξη, αλλά την απαρχή της μετάνοιας και του Άνωθεν φωτισμού μας.
