Το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), με τη συνεργασία του Κέντρου Ερευνών Θαλασσίου Δικαίου (DEHUKAM), του Πανεπιστημίου Αγκύρας και αφού ελήφθησαν οι απόψεις των υπουργείων Εξωτερικών και Αμύνης, προετοίμασε νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να εισαχθεί προς ψήφιση τις αρχές Ιουνίου.
Πρόκειται για τον «Νόμο του Αιγαίου Πελάγους», ο οποίος είναι μια ολοκληρωμένη νομοθετική πρόταση που εκπονήθηκε για να κατοχυρώσει νομικά τα «δικαιώματα» που έχει καθορίσει αυθαίρετα και εκτός προνοιών διεθνούς δικαίου η Τουρκία στις θαλάσσιες ζώνες, στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο κύριος στόχος της πρότασης είναι η ενοποίηση της διάσπαρτης ναυτιλιακής νομοθεσίας και των διαφόρων διεκδικήσεων της Τουρκίας σε ένα ενιαίο πλαίσιο και ο σαφής καθορισμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων που διεκδικεί η Τουρκία στο Αιγαίο, τον Εύξεινο Πόντο και τη Μεσόγειο. Με το εν λόγω νομοσχέδιο η Τουρκία επιδιώκει να κατοχυρώσει και νομικά το εύρος των χωρικών υδάτων στο σύνολο του Αιγαίου στα έξι ναυτικά μίλια, πέραν του ψηφίσματος του 1995, με το οποίο εξουσιοδοτείται η κάθε τουρκική κυβέρνηση να πράξει τα δέοντα μέχρι και πόλεμο, για αποτρέψει την επέκταση των χωρικών υδάτων από την Ελλάδα στα δώδεκα ναυτικά μίλια. Το σκεπτικό του νομοσχεδίου είναι ότι για να διατηρηθεί η ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας στο Αιγαίο Πέλαγος πρέπει να κατοχυρωθεί και νομικά η συνεχιζόμενη εφαρμογή ορίου χωρικών υδάτων 6 μιλίων, ενώ στον Εύξεινο Πόντο και τη Μεσόγειο το εύρος εκτείνεται στα 12 ναυτικά μίλια.
Ένα άλλο ζήτημα που η Τουρκία επιδιώκει να «ρυθμίσει» και να ισχυροποιήσει τις θέσεις της, είναι το θέμα που έχει δημιουργήσει μετά την Κρίση των Ιμίων, αμφισβητώντας την ελληνική κυριαρχία 152 νησιών, νησίδων και βραχονησίδων του Αιγαίου. Πρόκειται για μια κενοφανή θεωρία, την οποία δεν ενστερνίζονται ούτε Τούρκοι διπλωμάτες, σύμφωνα με την οποία όσα νησιά δεν αναφέρονται ότι παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα ρητώς με το όνομά τους με διεθνείς συνθήκες, έχουν αδιευκρίνιστο καθεστώς, θέμα το οποίο, με βάση τις τουρκικές επιδιώξεις, πρέπει να λυθεί μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας με… διάλογο. Δηλαδή, για να κατανοήσουν οι αναγνώστες μας καλύτερα το θέμα, η Τουρκία μάς καλεί να καθίσουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, για να αποφασίσουμε ποια από τα 152 νησιά θα πάρει η Ελλάδα και ποια η Τουρκία. Με τον υπό ψήφιση νόμο, η Τουρκία θεωρεί ότι θα ενισχύσει τη θέση της και θα δεσμεύσει τις επόμενες κυβερνήσεις να διεκδικούν μέρος των νησιών αυτών σε κάθε διάλογο και διαπραγμάτευση με την Ελλάδα.
Ένα άλλο ζήτημα που «ρυθμίζεται» αλά τούρκα και εκτός προνοιών του διεθνούς δικαίου με τον υπό ψήφιση νόμο, είναι τα όρια της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο. Ενώ το Άρθρο 121 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS – 1982), αναφέρει ρητών ότι τα νησιά έχουν τη δική τους χωρική θάλασσα, συνορεύουσα ζώνη, αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδα, με τον ίδιο τρόπο που ισχύει για το ηπειρωτικό έδαφος, με εξαίρεση (παράγραφος 3) τους βράχους που δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη διαβίωση ή οικονομική ζωή, τα οποία δεν έχουν ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα, η Τουρκία θεωρεί αυθαιρέτως ότι τα νησιά του Αιγαίου δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, παρά μόνο χωρικά ύδατα και μάλιστα με όριο τα έξι ναυτικά μίλια. Με βάση τη «λογική» αυτή, η Τουρκία επιδιώκει την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στη μέση γραμμή μεταξύ ηπειρωτικών ακτών της Ελλάδος και των μικρασιατικών ακτών, αγνοώντας τα ελληνικά νησιά. Όλες αυτές οι παράλογες διεκδικήσεις, μαζί με ζητήματα και διεκδικήσεις της Τουρκίας που σχετίζονται με τις περιοχές ευθύνης για άσκησης αρμοδιοτήτων (FIR, SAR, έκδοσης NAVTEX), είχαν ενσωματωθεί στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τώρα αποκτούν και μορφή εσωτερικού δικαίου με τον υπό ψήφιση νόμο.
Χαρακτηριστική είναι η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Αμύνης για το θέμα, η οποία αναφέρει ότι: «Ο Νόμος περί Ναυτικής Δικαιοδοσίας είναι ένας νόμος-πλαίσιο που θα καθορίσει τις αρμοδιότητες στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας και θα αντιμετωπίσει τις ελλείψεις στο εγχώριο νομικό μας πλαίσιο. Το υπουργείο μας έχει συμμετάσχει σε αυτές τις νομοθετικές προσπάθειες σε στρατιωτικό, τεχνικό, ακαδημαϊκό και νομικό επίπεδο και οι συνεισφορές μας έχουν κοινοποιηθεί στους αρμόδιους φορείς. Οι τελικές εργασίες για το κείμενο του νόμου διεξάγονται από τους αρμόδιους φορείς της χώρας μας. Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν, όπως πάντα, με ακλόνητη αποφασιστικότητα να προστατεύουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας τους». Πάντως το… περίεργο είναι ότι κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου στην Άγκυρα από συμβούλους του Ερντογάν, αναφέρθηκε ότι το νομοσχέδιο δεν θίγει την Ελλάδα, αντίθετα διευκολύνει την επίλυση των προβλημάτων μέσω διαλόγου.
Τροφή για σκέψη…
